Najnowsze wydanie miesięcznika BANK dostępne w sklepach i online Sprawdź szczegóły i zapisz się na prenumeratę roczną -20% 
Nie dalej jak cztery miesiące temu ubolewałem na tych łamach nad żenującą pozycją Polski w światowym rankingu wolności gospodarczej. Dla przypomnienia – zajęliśmy w nim dopiero 76. miejsce i był to najgorszy wynik od 1990 roku, kiedy nastawał u nas kapitalizm, pisze Jan Cipiur.
Polskie rządy co roku podlewają kolejny nowy budżet sosem podbijającym smak dania. Nieważne, czy miał być beszamel, bearnaise, demi-glas, czy zwykły grzybowy, i tak bliżej im jednak do zlewek po pieczeniach. Pora zatem zamienić owe sosy na sygnał S.O.S. pisany dużymi literami i wołać na ratunek, pisze Jan Cipiur.
Humory bankierów świata zależą od wieści z Ameryki. Nadchodzi ich teraz stamtąd zatrzęsienie. Chciałoby się wiedzieć, co będzie pokłosiem, ale dostępny dziś aparat prognostyczny nie ogarnia „zmiennych” szuflowanych przez prezydenta Donalda Trumpa, pisze Jan Cipiur.
Klienci banków to w znakomitej większości nieruchawe „śpiochy”. Nawet, gdy ich zadowolenie z oferty i obsługi jest dalekie od oczekiwań, „nie rzucają papierami” i nie przenoszą się do innego banku, pisze Jan Cipiur.
Kto ma rację? Większość, która umie krzyczeć wniebogłosy, ale nie wie najczęściej o czym krzyczy – czy jajogłowi po znakomitych szkołach ekonomii? Odpowiedź jest zbędna, ponieważ w praktyce rację mają nie ci, którzy jej dowodzą, ale ci, którzy stawiają na swoim. To właśnie ten przykry fenomen sprawił, że przez dekady jak na drożdżach rosła w Polsce i na Zachodzie tzw. płaca minimalna, pisze Jan Cipiur.
W biznesie konkurują dwa główne rodzaje pożądań noworocznych: żeby było jeszcze lepiej i żeby komornik nie zastukał. Nadmiar dobrego nie musi być całkiem dobry, ale zły scenariusz wydaje się straszniejszy. Uniknięcie upadku lub zamknięcia firmy nie jest wyzwaniem aż tak trudnym, jednak pod warunkiem, że przestrzega się wyrytych w kamieniu zasad, pisze Jan Cipiur.
Jeśli pominąć szczyty i doły, rankingi państw w kategoriach de facto niemierzalnych mają niemal wyłącznie wartość medialną oraz wizerunkową, przy czym ta druga konsumowana jest ze smakiem wyłącznie przez zwycięzców. Mają też jednak zaletę trudno uchwytną, potwierdzają bardzo często nasze odczucia w sprawie tego i tamtego, pisze Jan Cipiur.
W 1954 roku, w rok po zakończeniu wojny na półwyspie, Korea Południowa była w jeszcze większych zgliszczach niż Polska zrujnowana podczas II wojny. Nasz PKB per capita mógł być wtedy nawet pięciokrotnie wyższy od południowokoreańskiego, przypomina Jan Cipiur.
Urzędowa zmiana beznamiętnej nazwy Centralny Port Komunikacyjny (CPK) na pompatyczną – „Port Polska”, stwarza okazję do ponownego przejrzenia przeszłych założeń tej inwestycji, które w dużej części i na szczęście zostały odłożone na półkę, pisze Jan Cipiur.
W najnowszym wydaniu amerykańskiego miesięcznika „Fortune” prym wiedzie ranking pięciuset największych korporacji kontynentu, zwanego od dawna i coraz bardziej nie bez racji – starym, pisze Jan Cipiur.
Środowisko banków centralnych obiegła w listopadzie ’25 wiadomość, że Czeski Bank Narodowy (Česká národni banka – ČNB) kupił bitcoiny, stablecoiny oparte na dolarze oraz tzw. depozyty stokenizowane za symboliczną kwotę 1 mln dolarów, pisze Jan Cipiur.
Zaczątkiem innowacji w finansach są nie tylko wyrafinowane rozwiązania z obszarów ICT i AI. Przykładem nowa oferta firmy Robinhood Markets, której akcje weszły pół roku temu w skład prestiżowego indeksu giełdowego S&P 500. Mowa o dostarczaniu gotówki do domu lub pod inny adres wskazany przez klienta. W tym celu spółka Robinhood Markets połączyła siły z właścicielem aplikacji Gopuff obsługującej dostawy jedzenia i napojów, pisze Jan Cipiur.
Od kilkunastu lat polityka gospodarcza państwa jest niefrasobliwa. Prymat ma pompowanie konsumpcji, rządy prawa i sądownictwo są na łopatkach, inwestycje polegują, więc gospodarka toczy się na oponach z łysymi bieżnikami, pisze Jan Cipiur.
Mieszkańcy Hamburga, który jest metropolią, ale też landem federalnym, odrzucili (12.10.2025) w referendum pomysł pilotażu pn. „Hamburg sprawdza Dochód Podstawowy” (Hamburg testet Grundeinkommen), pisze Jan Cipiur.
6 listopada rozdzwoniły się dzwonki w smartfonach setek milionów, a może i miliardów ludzi. Jedne na pohybel i grozę, inne z aprobatą zapisaną w króciutkiej partyturze. Zagrały na wiadomość, że Elon Musk otrzymał szansę zostać bilionerem, czyli dolarowym po tysiąckroć miliarderem.
Amerykańskie rządowe papiery dłużne zwane Treasuries to od dekad „bezpieczna przystań” dla kapitałów krążących po świecie. Inwestorzy są bowiem zdania, że ryzyko niewypłacalności USA jest praktycznie zerowe, a obligacje są bardzo płynne. Czy jednak coś nie tak dzieje się z tą przystanią?, zastanawia się Jan Cipiur
Płatności to najbardziej lukratywny podsektor globalnych finansów. W 2024 r. wskaźnik rentowności zaangażowanego kapitału (ROE) wyniósł w nim przeciętnie w świecie 18,9 proc., ale byli gracze, którzy osiągnęli aż 100 i więcej procent zwrotu, pisze Jan Cipiur.
Wydobycie srebra zapewnia Polsce jedno jedyne pierwsze miejsce we wszelkich globalnych rankingach gospodarczo-finansowych. KGHM urabia go najwięcej spośród wszystkich firm górniczych świata. Wg „World Silver Survey”, z ilością 1341 ton (47,3 mln uncji) KGHM jest ponadto drugim w świecie producentem srebra (dane za 2024 rok).
Złoto biegło od paru lat po rekord. Od kilku tygodni kosztuje już tyle, ile nigdy przedtem. Za uncję trzeba teraz płacić 4000 dolarów i więcej, czyli jeden gram kosztuje 130 dolarów lub 500 zł. Bardzo dużo wskazuje, że długo nie stanieje i jeszcze nawet podrożeje.
Już od paru dekad amerykańskie i europejskie banki komercyjne nie mają monopolu na rynku kredytów dla przedsiębiorstw. Ustępują pola potentatom finansowym określanym nazwami „private credit” i „fintech”.
