Dla firm łagodniejsze warunki kredytowania, dla konsumentów niższe marże
Banki przedsiębiorstwom – szczególnie z sektora MŚP – złagodziły kryteria finansowania, a gospodarstwom domowym oferowały niższe marże.
Oczekiwania na III kwartał są jednak mniej jednoznaczne: banki przewidują dalszy wzrost zainteresowania kredytami ze strony dużych firm i gospodarstw domowych, ale jednocześnie zapowiadają ostrożniejsze podejście do finansowania konsumpcji i zakupu mieszkań.
Czytaj także: Pierwsze półrocze 2026 r. pod znakiem wzrostów na rynku kredytów i pożyczek – raport BIK
Banki łagodzą politykę wobec przedsiębiorstw
W II kwartale 2026 r. banki ponownie złagodziły kryteria udzielania kredytów przedsiębiorstwom. Skala zmian była największa w segmencie małych i średnich firm. Procent netto wyniósł 38% dla kredytów krótkoterminowych i 42% dla długoterminowych. W przypadku dużych przedsiębiorstw było to odpowiednio 15% i 14%.
Zmiany objęły również warunki finansowania. Najbardziej powszechne było obniżanie marż kredytowych – procent netto wyniósł 44%. Banki zwiększały ponadto maksymalną kwotę kredytu lub linii kredytowej, ograniczały koszty pozaodsetkowe, łagodziły wymagania dotyczące zabezpieczeń oraz wydłużały maksymalny okres kredytowania. Oznacza to, że poprawa oferty nie ograniczała się do ceny kredytu, ale obejmowała także jego dostępność i parametry umowy.
Główną przyczyną łagodzenia polityki kredytowej pozostawała presja konkurencyjna. Presję ze strony innych banków wskazały instytucje reprezentujące 45% rynku w ujęciu netto, a konkurencję ze strony niebankowych instytucji finansowych – 17%. Wyniki ankiety pokazują zatem, że poprawa warunków dla przedsiębiorstw była w dużej mierze efektem walki o klienta, a nie wyłącznie zmiany oceny ryzyka gospodarczego.
Firmy częściej poszukiwały finansowania działalności i inwestycji
Łagodzeniu polityki banków towarzyszył wzrost popytu na finansowanie ze strony przedsiębiorstw. W przypadku dużych podmiotów procent netto wyniósł 28% dla kredytów krótkoterminowych oraz 30% dla długoterminowych. Wśród MŚP popyt wzrósł jeszcze silniej – odpowiednio o 41% i 40% w ujęciu procentu netto.
Najważniejszym źródłem wzrostu zainteresowania kredytem było większe zapotrzebowanie na finansowanie zapasów i kapitału obrotowego, dla którego procent netto osiągnął 57%. Na drugim miejscu znalazło się finansowanie inwestycji – 32%. Banki wskazywały również na rosnące znaczenie projektów publicznych i przedsięwzięć związanych z Krajowym Planem Odbudowy.
Dane te pokazują, że popyt przedsiębiorstw nie koncentrował się wyłącznie na finansowaniu bieżącej płynności. Część banków dostrzegała także większe zainteresowanie kredytami przeznaczonymi na rozwój i powiększanie majątku produkcyjnego. Ankieta nie pozwala jednak określić wartości faktycznie udzielonych kredytów ani przesądzić, jak szeroki jest wzrost aktywności inwestycyjnej firm.
W III kwartale duże przedsiębiorstwa i MŚP mogą pójść w przeciwnych kierunkach
Oczekiwania banków na III kwartał wyraźnie różnią się zależnie od wielkości przedsiębiorstwa. Wobec dużych firm instytucje nie planują istotnie zmieniać dotychczasowych kryteriów, a jednocześnie przewidują dalszy wzrost popytu. Procent netto prognozowanego popytu wynosi 45% dla kredytów krótkoterminowych i 49% dla długoterminowych.
W sektorze MŚP banki zamierzają nadal łagodzić politykę kredytową – procent netto wynosi 19% dla finansowania krótkoterminowego i 18% dla długoterminowego. Jednocześnie spodziewają się spadku popytu, odpowiednio o 25% i 26% netto. Banki planują więc intensywniej zabiegać o klientów z sektora MŚP, mimo że oczekują osłabienia zainteresowania kredytem w tej grupie.
Kredyty mieszkaniowe: stabilne kryteria i niższe marże
W II kwartale 2026 r. banki zasadniczo nie zmieniły kryteriów udzielania kredytów mieszkaniowych. Procent netto wyniósł około 4%. Jednocześnie nadal obniżały marże kredytowe – w tym przypadku procent netto osiągnął 21%. Także w tym segmencie do poprawy warunków oferty skłaniała banki przede wszystkim konkurencja ze strony innych podmiotów.
Popyt na kredyty mieszkaniowe wyraźnie wzrósł. Procent netto wyniósł 53% i był najwyższy spośród wszystkich rodzajów finansowania analizowanych w ankiecie. Banki wiązały większe zainteresowanie hipotekami przede wszystkim z prognozami sytuacji na rynku mieszkaniowym, wcześniejszym łagodzeniem warunków i kryteriów kredytowania oraz mniejszym wykorzystaniem alternatywnych źródeł finansowania, zwłaszcza oszczędności gospodarstw domowych.
Na III kwartał banki przewidują dalszy wzrost popytu na kredyty mieszkaniowe, choć słabszy niż obserwowany w poprzednich trzech miesiącach. Procent netto prognozy wynosi 21%. Jednocześnie zamierzają nieznacznie zaostrzyć kryteria udzielania hipotek – procent netto wynosi minus 6%. Oznacza to, że zwiększonemu zainteresowaniu finansowaniem może towarzyszyć bardziej selektywna ocena zdolności kredytowej klientów.
Kredyty konsumpcyjne: popyt rośnie, ale banki zapowiadają większą ostrożność
Także w segmencie kredytów konsumpcyjnych banki nie zmieniły w II kwartale podstawowych kryteriów ich udzielania – procent odpowiedzi netto wyniósł około 2%. Poprawiły natomiast niektóre warunki finansowania. Marże dla standardowych kredytów konsumpcyjnych zostały obniżone – procent netto wyniósł 47% – podobnie jak marże kredytów obarczonych większym ryzykiem, dla których osiągnął 23%. Część banków zwiększała także maksymalną kwotę kredytu i ograniczała koszty pozaodsetkowe.
Najważniejszym czynnikiem wpływającym na warunki kredytowania ponownie była presja konkurencyjna. W przypadku konkurencji ze strony innych banków procent netto wyniósł 56%. Banki wskazywały również na znaczenie rosnącego popytu oraz wcześniejszych decyzji NBP w zakresie polityki pieniężnej.
Popyt na kredyty konsumpcyjne wzrósł – procent netto wyniósł 48%. Według banków sprzyjało temu wcześniejsze złagodzenie warunków i kryteriów kredytowania, większe zapotrzebowanie na finansowanie dóbr trwałego użytku oraz poprawa sytuacji ekonomicznej gospodarstw domowych.
Rys. 1 Popyt na kredyty: II kw. 2026 i oczekiwania na III kw. 2026
Źródło: opracowanie własne Zespołu Badań i Analiz ZBP, dane: NBP
W III kwartale banki oczekują dalszego, choć słabszego wzrostu popytu – procent netto wynosi 19%. Równocześnie zapowiadają wyraźniejsze zaostrzenie kryteriów udzielania kredytów konsumpcyjnych, dla którego procent netto osiąga minus 19%. W tym segmencie różnica pomiędzy rosnącym zainteresowaniem klientów a ostrożniejszą polityką banków może być więc szczególnie widoczna.
Od szerokiego ożywienia do bardziej selektywnej polityki
Najważniejszym wnioskiem z ankiety NBP jest wzrost popytu na wszystkie badane rodzaje kredytów w II kwartale 2026 r. Banki odpowiadały na większe zainteresowanie przedsiębiorstw łagodzeniem kryteriów i warunków finansowania. W przypadku gospodarstw domowych podstawowe kryteria pozostały stabilne, ale konkurencja skłaniała instytucje do obniżania marż i poprawiania pozostałych parametrów oferty.
Perspektywy na III kwartał są jednak bardziej zróżnicowane: banki oczekują wzrostu popytu ze strony dużych przedsiębiorstw oraz gospodarstw domowych, ale spodziewają się jego spadku w sektorze MŚP.
Zamierzają jednocześnie łagodzić politykę wobec małych i średnich firm oraz zaostrzyć ją wobec klientów poszukujących kredytów mieszkaniowych i konsumpcyjnych. Nie oznacza to jeszcze odwrócenia tendencji na rynku kredytowym.
Wyniki ankiety wskazują raczej na przechodzenie od szerokiego łagodzenia warunków do bardziej zróżnicowanego podejścia, zależnego od rodzaju klienta, celu finansowania i oceny ryzyka. Wspólnym elementem pozostaje silna konkurencja między bankami, która nadal sprzyja poprawie cenowych warunków kredytowania.
