Ekonomiści banku BNP Paribas o wpływie zmian demograficznych na polski rynek pracy
Najwyższą medianę wieku wśród wszystkich analizowanych zawodów odnotowano u lekarzy specjalistów – aż 56 lat. To efekt wieloletniej, często kilkunastoletniej ścieżki zdobywania kwalifikacji, która sprawia, że do tego grona dołączają wyłącznie doświadczeni pracownicy.
Specyfikę specjalizacji medycznych widać wyraźnie w analizie. O ile lekarze specjaliści są najstarszą grupą zawodową w Polsce, o tyle lekarze bez specjalizacji, w trakcie specjalizacji lub ze specjalizacją I. stopnia mają medianę wieku zaledwie 32 lata – jedną z najniższych spośród wszystkich analizowanych profesji.
– Dane pokazują, że młodzi ludzie wciąż wybierają zawód lekarza, jednak sama ścieżka dochodzenia do specjalizacji jest wyjątkowo długa, co może przełożyć się na kwestię zastępowalności pokoleń wśród medyków.
Dodatkowo, w połączeniu z wysoką medianą pielęgniarek, może to wskazywać na potencjalne problemy kadrowe w branży wraz z postępującym się starzeniem obecnej kadry – mówi Aleksandra Prus, ekonomistka Banku BNP Paribas.
Czytaj także: Demografia zmienia finanse samorządów lokalnych w Polsce
Które zawody są w najwyższej medianie wieku?
Jednak w czołówce zestawienia zawodów o najwyższej medianie wieku znalazły się również profesje, gdzie wysokiego wieku nie da się wyjaśnić tak długim procesem rozwoju zawodowego.
To przede wszystkim: pracownicy ochrony osób i mienia (53 lata), pielęgniarki z tytułem specjalisty (53 lata), nauczyciele szkół ponadpodstawowych (49 lat) i szkół podstawowych (47 lat), a także liczne zawody techniczne i rzemieślnicze – ślusarze, spawacze, hydraulicy, monterzy czy murarze (44–45 lat).
Co istotne, w wielu z tych profesji ekonomiści Banku BNP Paribas zwracają uwagę na niewielki napływ młodszych pracowników, co w kolejnych latach może prowadzić do narastających niedoborów kadrowych i problemów z zastępowalnością – zwłaszcza w zawodach wymagających wieloletniego doświadczenia i formalnych kwalifikacji.
Najmłodszymi zawodami w Polsce pozostają natomiast te, które powszechnie stanowią pierwsze doświadczenia zawodowe, a także nowe i dynamicznie rozwijające się branże.
To z kolei: pracownicy przygotowujący posiłki typu fast food (25 lat) i kelnerzy (31 lat), specjaliści IT: programiści aplikacji, projektanci baz danych, analitycy systemów (33–38 lat).
Znaczenie zmian demograficznych dla całej gospodarki
Starzenie się kadr w kluczowych zawodach nakłada się na szersze, niepokojące trendy demograficzne kraju. Jak wskazują ekonomiści banku, liczba ludności w wieku produkcyjnym w Polsce, wynosząca blisko 25 mln osób jeszcze w latach 2010–2015, obniżyła się obecnie do mniej niż 23 mln.
Liczba ludności ogółem utrzymuje się na względnie stabilnym poziomie wyłącznie dzięki imigracji – liczba cudzoziemców mieszkających w Polsce wzrosła w ciągu ostatniego roku o 215 tys. (do 2,3 mln), podczas gdy liczba Polaków żyjących w kraju spadła o 175 tys.
– Te dane pokazują, że wyzwania demograficzne to nie tylko abstrakcyjna statystyka, ale realny problem, który już dziś dotyka konkretnych zawodów decydujących o jakości życia Polaków – ochrony zdrowia, edukacji czy rzemiosła technicznego.
W nadchodzących latach presja na finanse publiczne, wynikająca z rosnących wydatków na emerytury i zdrowie, będzie towarzyszyć rosnącym trudnościom ze znalezieniem wykwalifikowanych pracowników w wielu branżach – wskazuje Marcin Kujawski, starszy ekonomista Banku BNP Paribas.
Mediana wieku całego polskiego społeczeństwa wzrosła z 34 lat w 2000 roku do 43 lat w 2025 roku, a według prognoz do 2045 roku przekroczy 50 lat i utrzyma się na tym poziomie przez kolejne dekady.
Liczba osób w wieku emerytalnym ma natomiast wzrosnąć z obecnych 7,5 mln do ponad 9 mln do 2050 roku.
***
Ten materiał powstał w ramach szerszego przeglądu przygotowanego przez Departament Analiz Ekonomicznych i Sektorowych Banku BNP Paribas pod nazwą LATO – Luźne Analizy Tematów Osobliwych.
Prezentację z pozostałym obszarami analitycznymi oraz szczegółowymi danymi można znaleźć pod linkiem: https://media.bnpparibas.pl/mediateka/3053340
