Najnowsze wydanie miesięcznika BANK dostępne w sklepach i online Sprawdź szczegóły i zapisz się na prenumeratę roczną -20% 
35 lat działalności Związku Banków Polskich to dla całego sektora finansowego w Polsce bardzo ważny jubileusz, a jednocześnie dobra okazja do podsumowań i refleksji nad rolą banków w rozwoju gospodarczym i społecznym kraju. Zajęci bieżącym zarządzaniem, zwykle mamy na to zbyt mało czasu…
Z okazji 35-lecia Związku Banków Polskich chcę wyrazić podziw i uznanie dla wszystkich, którzy przez te dekady przyczynili się do dynamicznego rozwoju polskiej bankowości. To czas intensywnej transformacji, w której sektor bankowy odegrał kluczową rolę w budowaniu nowoczesnej, konkurencyjnej i stabilnej ekonomicznie Polski, dziś dwudziestej największej gospodarki na świecie.
BGK nie tylko wspiera rozwój, ale mobilizuje kapitał publiczny i prywatny, realizując strategiczne programy państwa – od obronności, przez transformację energetyczną, po inwestycje innowacyjne. Strategia banku na lata 2025-2030 zakłada m.in. wspieranie konkurencyjności gospodarki – wyjaśnia Mirosław Czekaj, prezes Banku Gospodarstwa Krajowego.
Trzy i pół dekady temu, kiedy powstawał Związek Banków Polskich, polska rzeczywistość, na każdym polu, wyglądała zupełnie inaczej niż dziś. Rynek finansowy, sektor bankowy, a nawet to, jak Polacy na co dzień korzystają ze swoich pieniędzy, doznały w tym czasie iście kopernikańskiego przewrotu.
W ciągu kilku dekad powstał w Polsce jeden z najnowocześniejszych systemów bankowych na świecie. Od zera. W 1989 r. nie było kapitału, infrastruktury ani przepisów. Byli ludzie, którzy zbudowali jeden z najsprawniejszych sektorów gospodarki.
To Zbigniew Jagiełło, wieloletni prezes PKO BP (2009-2021), promował wizję przekształcenia tradycyjnego banku w instytucję technologiczną z licencją bankową i przedstawiając strategię tego największego polskiego banku, takiego właśnie określenia używał, podkreślając przy tym, jak ważna jest współpraca międzysektorowa i optymalizacja. Na ile udało się stworzyć na naszym rynku takie instytucje technologiczne, które wykorzystują potencjał współpracy z innymi sektorami gospodarki typu ubezpieczenia, zakupy czy inwestycje? Trend jest oczywisty, ale wciąż te usługi są raczej dodatkiem, a nie głównym obszarem działalności polskiego sektora bankowego.
Bankowość spółdzielcza jest jednym z filarów polskiego systemu finansowego – nie tylko ze względu na skalę działalności, lecz przede wszystkim z racji gwarantowania stabilności lokalnych społeczności i systematycznego wspierania gospodarki. W warunkach narastającej niepewności makroekonomicznej, presji fiskalnej oraz eskalacji ryzyk geopolitycznych rola banków lokalnych nabiera wręcz wymiaru systemowego.
Branża płatnicza i bankowa w Polsce jest bardzo innowacyjna i rozwinięta, jednak ta rewolucyjność tak naprawdę to efekt ewolucji. Polacy są otwarci na innowacje płatnicze, co znacznie ułatwia wprowadzanie nowych rewolucyjnych usług i rozwiązań. Każdy kolejny krok, który udaje nam się wykonać, jest właśnie zasługą użytkowników – podkreśla Marta Życińska, dyrektorka generalna Mastercard Polska. Rozmawiał z nią Sławomir Dolecki.
Liczba pań w ścisłym kierownictwie największych komercyjnych banków przez ostatnie dwa lata nieznacznie wzrosła. To zasługa zmian w kierownictwach banków kontrolowanych przez polski rząd.
Ostatnie niemal cztery dekady dla sektora finansowego w Polsce to okres intensywnego rozwoju i głębokiej transformacji – od państwowego monopolu do pełnej konkurencyjności, z udziałem zarówno kapitału polskiego (w tym prywatnego), jak i zagranicznego. Równolegle od 1989 r. dynamicznie ewoluowało otoczenie prawno-regulacyjne, w którym funkcjonują banki. Zmiany te były nieodłącznym elementem budowy nowoczesnego systemu finansowego, ale z czasem zaczęły nabierać skali, jakiej wcześniej nie znano.
Budowa cyfrowej gospodarki to nie tylko zmiany w sektorze prywatnym, w tym w bankowości i usługach finansowych, lecz również ciągła digitalizacja administracji publicznej. Pełni ona kluczową rolę infrastrukturalną i regulacyjną, a sprawnie funkcjonujące cyfrowe państwo stanowi jeden z fundamentów rozwoju nowoczesnej gospodarki. Efektem całego procesu – w zamierzeniu teoretycznym – będzie większa efektywność procesów administracyjnych, poprawa jakości usług publicznych oraz znacznie lepsza konkurencyjność całego otoczenia gospodarczego.
Ponad 35 lat temu dostęp do gotówki w Polsce był prosty. Wypłatę odbierało się w kasie zakładowej, często po dłuższym oczekiwaniu i w określonych godzinach. Płatności bezgotówkowe były ciekawostką zza oceanu, a słowo „bankomat” dopiero zaczynało pojawiać się w codziennym języku.
Wyznacznikiem cywilizacji nie są rakiety lecące w kosmos i internet bez granic. Jest nim to, jak państwo i jego instytucje potrafią zbudować gospodarkę dla wszystkich – nie tylko dla tych, którzy bez aplikacji już nie wyobrażają sobie życia, ale również dla najsłabszych – seniorów i osób z niepełnosprawnościami. Czy banki, pędząc za technologią i stając się cyfrową potęgą, pamiętają na co dzień, że są jednym z filarów zaopatrywania społeczeństwa w gotówkę i jedynym sektorem umożliwiającym operacje płatnicze? I wreszcie: czy Europejski Akt o Dostępności (EAA) to dla banków realny obowiązek, czy tylko dodatkowy akt do odhaczenia?
Cyberprzestępcy coraz częściej podszywają się pod firmy kurierskie wykorzystując osoby oczekuję na przesyłki do wyłudzenia danych oraz pieniędzy. Wysyłają fałszywe SMS-y i e-maile z informacją o rzekomej dopłacie do paczki lub konieczności pilnego potwierdzenia dostawy. Wystarczy chwila nieuwagi, by stracić oszczędności.
W czołówce najlepiej zarabiających mamy absolwentów studiów pierwszego stopnia cyberbezpieczeństwa, automatyki, pielęgniarstwa i ratownictwa medycznego – mówi prof. dr hab. Marek Rocki ze Szkoły Głównej Handlowej w rozmowie z Pawłem Jabłońskim.
O ile pod względem nowinek technologicznych, obsługi klienta polski system bankowy idzie cały czas do przodu, to w systemie kredytów hipotecznych kręcimy się w kółko. I nie chodzi o epopeję frankową i wsłuchiwanie się w głos TSUE w sprawie WIBOR. System jest procykliczny i bardzo silnie uzależniony od zmian stóp procentowych, bez mechanizmów łagodzących, a rządowe programy dopłat do kredytów przyniosły więcej szkód niż pożytku.
Sektor bankowy jest w Polsce głównym źródłem finansowania gospodarki i odpowiada za 81% zewnętrznego wsparcia przedsiębiorstw. Brakuje przy tym alternatywy, bo realna wielkość naszego rynku kapitałowego jest ponad dwukrotnie mniejsza niż w Hiszpanii lub Niemczech i nawet czterokrotnie mniejsza niż we Francji.
Choć polski sektor bankowy wchodzi w obecny rok w dobrej kondycji, to jednak prognozy zysków netto na poziomie 30,8 mld zł są o ponad 33% niższe niż w 2025 r. Co więcej, czeka go wiele różnych wyzwań,
a ich realny wpływ na jego sytuację trudno dziś dokładnie oszacować.
W swoich założeniach rola Trybunału UE jako organu sądowego dokonującego wykładni przepisów unijnych jest słuszna. Problematyczna jest jednak praktyka orzecznicza samego TSUE, działania polskich sądów oraz instrumentalne wykorzystywanie pytań prawnych jako dźwigni biznesowej i marketingowej przez podmioty pozywające banki.
Chcę wierzyć, że jeśli pojawi się realne zagrożenie dla stabilności gospodarczej Polski związane z podważaniem umów opartych na wskaźniku WIBOR, to tym razem ustawodawca zareaguje odpowiednio szybko. Stawką jest bowiem nie tylko stabilność sektora bankowego, lecz stabilność całej gospodarki – podkreśla prof. dr hab. Krzysztof Koźmiński, kierownik Zakładu Ekonomicznej Analizy Prawa oraz kierownik Centrum Oceny Skutków Regulacji na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego, w rozmowie z dr. Przemysławem Barbrichem.
