Najnowsze wydanie miesięcznika BANK dostępne w sklepach i online Sprawdź szczegóły i zapisz się na prenumeratę roczną -20% 
Branża płatnicza i bankowa w Polsce jest bardzo innowacyjna i rozwinięta, jednak ta rewolucyjność tak naprawdę to efekt ewolucji. Polacy są otwarci na innowacje płatnicze, co znacznie ułatwia wprowadzanie nowych rewolucyjnych usług i rozwiązań. Każdy kolejny krok, który udaje nam się wykonać, jest właśnie zasługą użytkowników – podkreśla Marta Życińska, dyrektorka generalna Mastercard Polska. Rozmawiał z nią Sławomir Dolecki.
Liczba pań w ścisłym kierownictwie największych komercyjnych banków przez ostatnie dwa lata nieznacznie wzrosła. To zasługa zmian w kierownictwach banków kontrolowanych przez polski rząd.
Ostatnie niemal cztery dekady dla sektora finansowego w Polsce to okres intensywnego rozwoju i głębokiej transformacji – od państwowego monopolu do pełnej konkurencyjności, z udziałem zarówno kapitału polskiego (w tym prywatnego), jak i zagranicznego. Równolegle od 1989 r. dynamicznie ewoluowało otoczenie prawno-regulacyjne, w którym funkcjonują banki. Zmiany te były nieodłącznym elementem budowy nowoczesnego systemu finansowego, ale z czasem zaczęły nabierać skali, jakiej wcześniej nie znano.
Budowa cyfrowej gospodarki to nie tylko zmiany w sektorze prywatnym, w tym w bankowości i usługach finansowych, lecz również ciągła digitalizacja administracji publicznej. Pełni ona kluczową rolę infrastrukturalną i regulacyjną, a sprawnie funkcjonujące cyfrowe państwo stanowi jeden z fundamentów rozwoju nowoczesnej gospodarki. Efektem całego procesu – w zamierzeniu teoretycznym – będzie większa efektywność procesów administracyjnych, poprawa jakości usług publicznych oraz znacznie lepsza konkurencyjność całego otoczenia gospodarczego.
Ponad 35 lat temu dostęp do gotówki w Polsce był prosty. Wypłatę odbierało się w kasie zakładowej, często po dłuższym oczekiwaniu i w określonych godzinach. Płatności bezgotówkowe były ciekawostką zza oceanu, a słowo „bankomat” dopiero zaczynało pojawiać się w codziennym języku.
Wyznacznikiem cywilizacji nie są rakiety lecące w kosmos i internet bez granic. Jest nim to, jak państwo i jego instytucje potrafią zbudować gospodarkę dla wszystkich – nie tylko dla tych, którzy bez aplikacji już nie wyobrażają sobie życia, ale również dla najsłabszych – seniorów i osób z niepełnosprawnościami. Czy banki, pędząc za technologią i stając się cyfrową potęgą, pamiętają na co dzień, że są jednym z filarów zaopatrywania społeczeństwa w gotówkę i jedynym sektorem umożliwiającym operacje płatnicze? I wreszcie: czy Europejski Akt o Dostępności (EAA) to dla banków realny obowiązek, czy tylko dodatkowy akt do odhaczenia?
Cyberprzestępcy coraz częściej podszywają się pod firmy kurierskie wykorzystując osoby oczekuję na przesyłki do wyłudzenia danych oraz pieniędzy. Wysyłają fałszywe SMS-y i e-maile z informacją o rzekomej dopłacie do paczki lub konieczności pilnego potwierdzenia dostawy. Wystarczy chwila nieuwagi, by stracić oszczędności.
W czołówce najlepiej zarabiających mamy absolwentów studiów pierwszego stopnia cyberbezpieczeństwa, automatyki, pielęgniarstwa i ratownictwa medycznego – mówi prof. dr hab. Marek Rocki ze Szkoły Głównej Handlowej w rozmowie z Pawłem Jabłońskim.
O ile pod względem nowinek technologicznych, obsługi klienta polski system bankowy idzie cały czas do przodu, to w systemie kredytów hipotecznych kręcimy się w kółko. I nie chodzi o epopeję frankową i wsłuchiwanie się w głos TSUE w sprawie WIBOR. System jest procykliczny i bardzo silnie uzależniony od zmian stóp procentowych, bez mechanizmów łagodzących, a rządowe programy dopłat do kredytów przyniosły więcej szkód niż pożytku.
Sektor bankowy jest w Polsce głównym źródłem finansowania gospodarki i odpowiada za 81% zewnętrznego wsparcia przedsiębiorstw. Brakuje przy tym alternatywy, bo realna wielkość naszego rynku kapitałowego jest ponad dwukrotnie mniejsza niż w Hiszpanii lub Niemczech i nawet czterokrotnie mniejsza niż we Francji.
Choć polski sektor bankowy wchodzi w obecny rok w dobrej kondycji, to jednak prognozy zysków netto na poziomie 30,8 mld zł są o ponad 33% niższe niż w 2025 r. Co więcej, czeka go wiele różnych wyzwań,
a ich realny wpływ na jego sytuację trudno dziś dokładnie oszacować.
W swoich założeniach rola Trybunału UE jako organu sądowego dokonującego wykładni przepisów unijnych jest słuszna. Problematyczna jest jednak praktyka orzecznicza samego TSUE, działania polskich sądów oraz instrumentalne wykorzystywanie pytań prawnych jako dźwigni biznesowej i marketingowej przez podmioty pozywające banki.
Chcę wierzyć, że jeśli pojawi się realne zagrożenie dla stabilności gospodarczej Polski związane z podważaniem umów opartych na wskaźniku WIBOR, to tym razem ustawodawca zareaguje odpowiednio szybko. Stawką jest bowiem nie tylko stabilność sektora bankowego, lecz stabilność całej gospodarki – podkreśla prof. dr hab. Krzysztof Koźmiński, kierownik Zakładu Ekonomicznej Analizy Prawa oraz kierownik Centrum Oceny Skutków Regulacji na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego, w rozmowie z dr. Przemysławem Barbrichem.
Sektor bankowy wchodzi w fazę transformacji, w której technologia przestaje być narzędziem wspierającym biznes, a staje się warunkiem jego przetrwania. Jak pokazuje raport Accenture „Top Banking Trends for 2026”, bankowość znalazła się w punkcie zwrotnym: sztuczna inteligencja, cyfrowy pieniądz i zmiany w organizacji pracy tworzą nową architekturę rynku finansowego. Z jednej strony otwierają one przed bankami bezprecedensowe możliwości wzrostu efektywności i przychodów, z drugiej – radykalnie zwiększają presję konkurencyjną, także ze strony podmiotów spoza tradycyjnego sektora finansowego.
Pakiet AML został przyjęty w przez Unię Europejską 30 maja 2024 r. Obejmuje on trzy główne regulacje: Rozporządzenie AML1, Rozporządzenie AMLA2 oraz Dyrektywę AML3.
Tradycyjne postrzeganie bankowości jako instytucji murowanych i marmurowych odeszło już całkowicie do lamusa, ustępując miejsca nowoczesnej wizji sektora finansowego jako potężnego ekosystemu danych oraz algorytmów. Dzisiejszy bank to przede wszystkim skomplikowana maszyneria cyfrowa, w której każda sekunda oznacza miliony przetworzonych operacji i nieustanny przepływ informacji.
Udział sektora bankowego w procesie stanowienia prawa jest dziś jednym z kluczowych elementów stabilności i konkurencyjności rynku finansowego. W Polsce rolę instytucjonalnego reprezentanta banków odgrywa Związek Banków Polskich, który od lat uczestniczy w pracach legislacyjnych zarówno na poziomie krajowym, jak i unijnym, łącząc funkcje eksperckie, koordynacyjne oraz reprezentacyjne.
W ciągu zaledwie dwóch lat sztuczna inteligencja z eksperymentalnej ciekawostki stała się fundamentem działalności operacyjnej w niemal każdej branży, w tym w bankowości.
Wprowadzenie otwartej bankowości w Unii Europejskiej, a tym samym także w Polsce, było jednym z najważniejszych kierunków transformacji sektora finansowego w ostatniej dekadzie. Dyrektywa PSD2, obowiązująca od 14 września 2019 r., zrewolucjonizowała sposób działania banków i innych instytucji finansowych na rynku usług płatniczych, umożliwiając dostęp do danych klientów i inicjowanie płatności przez zewnętrzne podmioty – tzw. Third Party Providers. Jak wygląda sytuacja na polskim rynku finansowym po kilku latach obowiązywania regulacji? Czy otwarta bankowość to zagrożenie, czy też szansa dla banków?
Z dr Karoliną Słowińską, Prezes Zarządu Iron Mountain Polska sp. z o.o.,
rozmawiał Karol Mórawski.
