Prezes Centrum AMRON o rozwoju rynku kredytów hipotecznych
„10 lat temu kredyt hipoteczny był powszechnie uznawany za kotwicę biznesu bankowego. Dzisiaj kredyt hipoteczny jest instrumentem bardzo wysokiego ryzyka, przede wszystkim prawnego” – mówił dr Jacek Furga.
Wśród wielu czynników składających się ryzyko związane z kredytami hipotecznymi wymienił: ustalane przez rząd wakacje kredytowe, niewyjaśniona możliwość pobierania przez banki opłaty rekompensującej wcześniejszą spłatę kredytu hipotecznego przez klienta, co podważa sens kredytów z okresowo stałą stopą procentową – i przede wszystkim możliwość podważania umów na kredyt hipoteczny, kwestionowania wskaźnika referencyjnego zawartego w umowach kredytowych.
Czytaj także: Rozwiązanie problemów mieszkaniowych nie zależy tylko od dostępności kredytów
Jak to z frankami było
Nawiązał także do kredytów hipotecznych powiązanych z frankiem szwajcarskim.
„Pamiętam spotkanie na forum Komitetu Finansowania Nieruchomości, gdzie byli obecni bankowcy, była Komisja Nadzoru Finansowego, byli ministrowie, którzy mówili, że klient ma prawo wybierać – czy chce kredyt w złotówce, czy we franku i dlaczego mamy ograniczać prawo klienta do podejmowania ryzyka.
No to wtedy klient podejmował ryzyko wierząc, że przez 20 lat kurs franka szwajcarskiego nie ulegnie zmianie. Kurs był stały, oprocentowanie było w miarę atrakcyjne, a jak to się zmieniło jednego dnia, to nagle się okazało, że wszystkiemu winne są banki, bo przecież wpychały ten kredyt klientom. W latach 2006-2007 akcja kredytowa w 80% to były kredyty udzielane we franku” – przypomniał dr Jacek Furga.
„Dzisiaj dyskutujemy podczas Kongresu o wskaźnikach WIBOR i POLSTR. Zobaczymy czy przejście z jednego wskaźnika na drugi nie będzie skutkowało kolejną aktywnością biznesu prawniczego, kancelarii prawnych zarabiających na podważaniu umów bankowych i na nakłanianiu klientów banków, czy byłych klientów banków.
Ja sam dostaję maile – jeżeli miałeś kredyt hipoteczny i spłaciłeś go, to dzisiaj możesz jeszcze powalczyć o odzyskanie tego, co zapłaciłeś” – mówił.
Kredyt ze stałą stopą – mądry Polak po szkodzie
Dr Jacek Furga przywołał wypowiedź Bożeny Graczyk, wiceprezeski ING Banku Śląskiego, która stwierdziła podczas z jednego z paneli Kongresu, że wiele zgłaszanych postulatów przez środowiska związane z rynkiem finansowania nieruchomości przechodzi bez echa. Np. postulowane przez bankowców wprowadzenie kredytów hipotecznych ze stałą stopą procentową przez lata nie było realizowane.
Jak mówił prezes Centrum AMRON – nadzorcy rynku dopiero w 2022 roku dostrzegli potrzebę wprowadzenia kredytów z okresowo stałą stopą procentową, ale stało się to w momencie, kiedy stopy były bardzo wysokie z związku z podwyższoną inflacją.
„Gdybyśmy z tym pomysłem wyszli w roku 2020, w okresie pandemii, kiedy stopy NBP były na poziomie 0,10 procent, a kredyt kosztował 2,70% – i wtedy gdybyśmy zaproponowali kredyt na stałą stopę na 7 lat, to mielibyśmy dzisiaj uporządkowany rynek kredytowy.
W tej chwili mielibyśmy większość portfela na kredycie stałoprocentowym, na poziomie 3%, 3,5%, może 4% i nie mielibyśmy obaw o to, co się będzie działo dalej” – podkreślił.
„Dzisiaj jesteśmy na okresowo stałej stopie na poziomie nieco ponad 6 procent, co można uznać za znowu atrakcyjny poziom” – dodał.
Jednak zdaniem bankowców, aby rynek kredytów hipotecznych się rozwijał w kierunku stałej stopy procentowej konieczne jest wprowadzenie regulacji pozwalającej na pobieranie od klientów opłaty za wcześniejszą spłatę kredytu, która ma rekompensować bankom ich wydatki poniesione na zabezpieczenie się przed ryzykiem zmian stóp procentowych na rynku finansowym.
Na pytanie czy w tym roku padnie rekord liczby udzielonych kredytów hipotecznych w jednym roku – dr Jacek Furga odpowiedział:
„Myślę, że będzie ten rekord. Nie wiem czy nie pobijemy rekordu sprzed 20 lat, kiedy udzielono 312 tysięcy kredytów hipotecznych, ale jest to możliwe, bo z danych Centrum AMRON wynika, że w tym roku banki udzieliły już 250 tysięcy kredytów mieszkaniowych.
Jak podał BIK jest możliwe, że pod względem wartościowym banki udzielą w tym kroku kredytów hipotecznych na poziomie 130 mld złotych, co będzie historycznym rekordem”.
Robert Lidke, redaktor naczelny portalu BANK.pl, współtwórca pierwszego magazynu biznesowego w polskich mediach elektronicznych – Radio Biznes, nadawanego w radiowej Jedynce od jesieni 1989 r. Inicjator utworzenia i szef portalu ekonomicznego Polskiego Radia gospodarka.polskieradio.pl, były redaktor naczelny Naczelnej Redakcji Gospodarczej Polskiego Radia, ostatni redaktor naczelny Gazety Prawnej przed jej połączeniem z Dziennikiem. W latach 1994 -2002 zastępca redaktora naczelnego Programu 1 Polskiego Radia.
