Najnowsze wydanie miesięcznika BANK dostępne w sklepach i online Sprawdź szczegóły i zapisz się na prenumeratę roczną -20% 
Polski sektor bankowy wchodzi w kolejną fazę cyklu gospodarczego z wysokimi zasobami kapitału, rekordowymi wynikami finansowymi oraz bardzo dobrą sytuacją płynnościową. Jednocześnie punkt ciężkości ryzyka stopniowo przesuwa się z tradycyjnego ryzyka kredytowego i walutowego w kierunku ryzyka geopolitycznego, prawnego, cybernetycznego oraz rosnącej ekspozycji banków na skarbowe papiery wartościowe.
Podczas Kongresu Prawa Bankowego 2026 z Piotrem Szwechłowiczem, radcą prawnym, partnerem zarządzającym JNS LEGAL rozmawialiśmy o problemach banków z rzeczywistym, a nie formalnym wypełnianiem obowiązków informacyjnych wobec klientów.
Przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego, prof. Jacek Jastrzębski w swoim wystąpieniu podsumowującym XIII Kongres Prawa Bankowego koncentrował się na problematyce wyzwań prawnych w sektorze bankowym. Poniżej omówienie jego wystąpienia oraz link do zapisu wideo.
Z Tomaszem Chróstnym, prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów rozmawialiśmy o Sankcji Kredytu Darmowego (SKD), tuż po jego wystąpieniu podczas Kongresu Prawa Bankowego 2026.
To sądy krajowe, na podstawie wytycznych Trybunału Sprawiedliwości UE, będą decydować o rozstrzygnięciu sprawy pomiędzy konsumentem a bankiem. Wprawdzie Trybunał przyznał, że bank nie może naliczać odsetek bezpośrednio od kredytowanych kosztów, to jednak wprost przesądził prawo banku do rekompensaty tych kosztów poprzez proporcjonalnie wyższe oprocentowanie wypłaconej kwoty kredytu, czytamy w komunikacie prasowym ZBP.
Po okresowym spadku w 2024 roku, banki pod koniec 2025 roku odzyskały wysokie zaufanie społeczne – pokazują wyniki badań przeprowadzonych na zlecenie Związku Banków Polskich, zaprezentowane podczas konferencji prasowej ZBP.
O tym jakie nadzieje i obawy wiąże sektor finansowy z projektem ustawy o kredycie konsumenckim rozmawialiśmy podczas Forum Bankowego z Piotrem Szwechłowiczem, radcą prawnym, partnerem zarządzającym w JNS LEGAL.
UOKiK przesłał ponownie do konsultacji projekt ustawy o kredycie konsumenckim z zapisami regulującymi sankcję kredytu darmowego (SKD) – podano na stronie Rządowego Centrum Legislacji.
Projekt prawa, które ma chronić konsumentów, jest na tyle niejasny i skomplikowany, że konsumentowi trudniej będzie zrozumieć jego przepisy niż umowę, jaką o kredyt podpisuje z bankiem. A przecież adresatem ustawy są też konsumenci – wynika z dyskusji bankowców i prawników podczas drugiego dnia Forum Bankowego 2026. Chodzi o nową ustawę o kredycie konsumenckim implementującą w Polsce unijną dyrektywę CCD 2.
Biuro Rzecznika Finansowego przygotowuje się do kolejnego poszerzenia zakresu możliwości pomocy obywatelom. Po objęciu w 2025 r. nadzoru nad dostępnością usług bankowości detalicznej, w 2026 r. Rzecznik może zyskać uprawnienie do pomocy nadmiernie zadłużonym i inwestującym w kryptowaluty. Eksperci Rzecznika proponują wprowadzenie zmian prawnych, które mogą ograniczyć finansowe skutki tzw. nieautoryzowanych transakcji. W 2026 roku powinny pojawić się też orzeczenia TSUE kluczowe dla ukształtowania linii orzeczniczej w sprawach dotyczących sankcji kredytu darmowego i WIBOR. W ubezpieczeniach kluczowymi kwestiami będzie doprecyzowanie warunków umów ubezpieczeń mienia oraz ujednolicenie zasad likwidacji szkód z OC komunikacyjnego, czytamy w informacji prasowej.
5 grudnia br. odbyło się zdalne posiedzenie Rady Konsultacyjnej Sektora Bankowości Spółdzielczej, której w roku bieżącym przewodniczy Krajowy Związek Banków Spółdzielczych. W posiedzeniu Rady Konsultacyjnej udział biorą przedstawiciele Rad Zrzeszeń oraz Rad Nadzorczych i Zarządów Banków Zrzeszających BPS i SGB, Systemów Ochrony Instytucjonalnej BPS i SGB oraz Krajowego Związku Banków Spółdzielczych i Związku Banków Polskich.
Ochrona konsumenta uległa daleko posuniętej instrumentalizacji, a beneficjentami tego stanu rzeczy są wyłącznie kancelarie odszkodowawcze – przypomniał dr Tadeusz Białek, prezes Związku Banków Polskich, moderując debatę ekspercką poświęconą problematyce podważania umów kredytowych, zorganizowaną podczas tegorocznej edycji wydarzenia Wyzwania Bankowości 2025.
Odsetek pożyczek, których Polacy nie spłacają w terminie, jest rekordowo niski. To zasługa instytucji finansowych, które pracują nad doskonaleniem procedur dotyczących oceny pożyczkobiorców. Zmiany zaproponowane w nowym projekcie Ustawy o kredycie konsumenckim nie przyczynią się do lepszej ochrony konsumentów. Wręcz przeciwnie – mogą jedynie ograniczyć konkurencję i odciąć klientów od legalnych źródeł finansowania – pisze Marcin Czugan, prezes Związku Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce.
9 października 2025 r., TSUE wydał wyrok w sprawie C-80/24, która dotyczyła kwestii zgodność z prawem skupu wierzytelności konsumenckich przez spółki kapitałowe (firmy odszkodowawcze). Dzisiejszy wyrok to sygnał dla konsumentów, aby z dużą ostrożnością podchodzili do ofert firm odszkodowawczych zachęcających ich do sprzedaży wierzytelności wynikających z umów kredytowych.
Merytoryczną część pierwszego dnia Forum Liderów Banków Spółdzielczych domknęła debata ekspercka, dotycząca napięć na styku regulacji i praktyki działania banków spółdzielczych. Dyskusję poprowadziła Katarzyna Urbańska, dyrektor Zespołu Prawno-Legislacyjnego ZBP). Uczestnikami dyskusji byli m.in. Radosław Radowski, dyrektor Departamentu Prawnego w Banku Polskiej Spółdzielczości, Kinga Trepińska, dyrektorka Departamentu Prawnego i Zapewnienia Zgodności SGB-Banku, Małgorzata Matejkowska, prezeska Kujawsko-Dobrzyńskiego Banku Spółdzielczego oraz dr Kamil Burski, prezes Banku Spółdzielczego w Otmuchowie.
Fakt, że Komitet Stabilności Finansowej musi wypowiadać się w kwestii sankcji kredytu domowego jako czynnika ryzyka systemowego, nie jest naszym sukcesem – podkreślił dr hab. Jacek Jastrzębski, prof. UW, przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego, podczas wystąpienia podsumowującego pierwszy dzień obrad Kongresu Prawa Bankowego. Zwrócił on uwagę na niepokojący trend, jakim jest instrumentalizacja prawa ochrony konsumenta, czego flagowym przykładem jest instrumentalne traktowanie instytucji sankcji kredytu darmowego celem podważania prawnie zawartych umów kredytowych.
Paweł Zagaj, dyrektor Zespołu Bankowości Detalicznej w Związku Banków Polskich zaprasza do udziału w Kongresie Prawa Bankowego, który odbędzie się w dniach 11-12 czerwca w Józefowie pod Warszawą.
Podsumowaniem dwóch dni tegorocznego Forum Bankowego była debata z udziałem prezesów największych polskich banków, moderowana przez prezesa Związku Banków Polskich dr. Tadeusza Białka i wiceprezes ZBP, Agnieszkę Wachnicką. W dyskusji uczestniczyli Brunon Bartkiewicz, prezes zarządu ING Banku Śląskiego; Joao Bras Jorge, prezes zarządu Banku Millennium; Przemysław Gdański, prezes zarządu BNP Paribas Banku Polska; Cezary Kocik, prezes zarządu mBanku; Szymon Midera, prezes zarządu PKO Banku Polskiego i dr Cezary Stypułkowski, prezes zarządu Banku Pekao.
Ryzyko prawne w polskiej bankowości jest wyższe niż ryzyko kredytowe, co stanowi sytuację bez precedensu w całej Unii Europejskiej – podkreślił dr Tadeusz Białek, prezes zarządu Związku Banków Polskich, prowadząc podczas Forum Bankowego debatę poświęconą konsekwencjom wdrażanych rozwiązań prawnych dla funkcjonowania sektora bankowego.
Sytuacja makroekonomiczna, ale i uwarunkowania prawne zmieniają się na naszych oczach – podkreślał Tomasz Chróstny, prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w swym wystąpieniu podczas Forum Bankowego 2025. Przypomniał, że na poziomie unijnym przewartościowaniu podlega podejście do tak priorytetowych kwestii jak konkurencyjność, reindustrializacja czy zakres transformacji energetycznej. Równolegle niepewna sytuacja za wschodnią granicą wpływa na sytuację gospodarczą, również w sferze utrzymywania się inflacji, z czym wiąże się utrzymywanie wysokich stóp procentowych przez banki centralne.
