Banki spółdzielcze wobec sankcji kredytu darmowego
„SKD może być tak samo dotkliwa dla banków spółdzielczych, jak i komercyjnych, jeśli chodzi o reguły jej zastosowania i jej konsekwencje” – mówił Wojciech Wandzel.
Przyznał jednak, że w przypadku banków spółdzielczych pojawia się ona rzadziej niż w przypadku banków komercyjnych. Wynika to z faktu, że banki spółdzielcze udzielały mniej kredytów, a ich lokalni klienci z reguły nie składają reklamacji i później nie inicjują spraw sądowych.
„Chociaż takie sprawy się zdarzają, my te sprawy prowadzimy, ale oczywiście jest ich zdecydowanie mniej niż w przypadku banków komercyjnych” – zaznaczył.
Najczęstsze zarzuty wobec banków
„Podstawą sankcji kredytu darmowego jest artykuł 45 ustawy o kredycie konsumenckim, który stanowi, że w przypadku niedopełnienia określonych obowiązków, to znaczy, jeżeli umowa kredytu nie zawiera informacji wymienionych w artykule 30 ustawy, kredytobiorca może złożyć oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego, co powoduje, że konsument zwraca wówczas kredyt tylko w zakresie kapitału, a więc bez kosztów i odsetek” – wyjaśniał.
Wojciech Wandzel wymienił podstawowe zarzuty podnoszone przez klientów lub reprezentujące ich kancelarie odszkodowawcze, których celem jest zasądzenie SKD.
„Podstawowym podnoszonym zarzutem jest to, że nieprawidłowo wskazano w umowie RRSO, czyli rzeczywistą roczną stopę oprocentowania, całkowitą kwotę do zapłaty. Często wskazuje się, że klauzula modyfikacyjna w zakresie opłat jest nieprawidłowa. Również kwestie odstąpienia od umowy są podnoszone. Tych teoretycznych, formalnych podstaw jest kilkanaście” – mówił.
Jak banki spółdzielcze mogą się bronić przed bezzasadnymi zarzutami?
Na pytanie jak banki spółdzielcze mogą bronić się przed tymi najczęściej bezzasadnymi zarzutami – Wojciech Wandzel odpowiedział:
„Po pierwsze to jest kwestia właściwego sformułowania odpowiedzi na reklamację. Zawsze jest tak, że ta sprawa, zanim trafi do sądu, rozpoczyna swoje życie poprzez złożenie przez klienta albo kancelarię, która go reprezentuje, reklamacji do banku. Bank ma obowiązek odpowiedzieć przedstawiając argumentację, dlaczego zarzuty podnoszone w reklamacji są niezasadne”.
„Może to być też tak, że ta reklamacja już jest oświadczeniem o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego i wówczas też trzeba się do tego odnieść w sposób bardzo merytoryczny.
Czyli ta odpowiedź powinna być merytoryczna, bo być może część klientów uzna, że nie ma sensu podejmować ryzyka procesowania się z bankiem. A to by było z perspektywy banku spółdzielczego najlepsze rozwiązanie” – dodał Wojciech Wandzel.
Jeżeli sprawa trafi jednak do sądu, bo klient nie przyjął argumentacji z odpowiedzi na reklamację, to wówczas – jego zdaniem – potrzebne jest wsparcie banku przez wyspecjalizowaną w tego typu sporach kancelarię prawną.
Uważa, że mniejsze banki powinny w kwestii wyboru takiej kancelarii skorzystać z pomocy banku zrzeszającego, który już współpracuje z tego typu kancelariami.
Wojciech Wandzel i jego kancelaria monitorują sprawy dotyczące sankcji kredytu darmowego od momentu pojawienia się ich po raz pierwszy w sądach, czyli od 2021 roku.
„Najpierw to były sprawy o zwrot naliczonych odsetek od kredytowanych kosztów, czyli jeszcze nie SKD. Dopiero później, firmy skupujące roszczenia masowo stwierdziły, że to jest za mało i wystąpiły o SKD – czyli o „pełną pulę”. Ale tych spraw, jeśli chodzi o banki spółdzielcze jest kilkaset. Biorąc pod uwagę, że banków spółdzielczych jest ponad 400, to jest to niewielka liczba spraw” – ocenił.
„Ale to jest stan na chwilę obecną. Nie znamy przyszłości, nie wiemy czy tego typu sporów nie będzie więcej” – dodał Wojciech Wandzel.

Robert Lidke, redaktor naczelny portalu BANK.pl, współtwórca pierwszego magazynu biznesowego w polskich mediach elektronicznych – Radio Biznes, nadawanego w radiowej Jedynce od jesieni 1989 r. Inicjator utworzenia i szef portalu ekonomicznego Polskiego Radia gospodarka.polskieradio.pl, były redaktor naczelny Naczelnej Redakcji Gospodarczej Polskiego Radia, ostatni redaktor naczelny Gazety Prawnej przed jej połączeniem z Dziennikiem.