Powstaje polski model rozwoju edukacji ekonomicznej i finansowej

Powstaje polski model rozwoju edukacji ekonomicznej i finansowej
Fot. stoc.adobe.com / Eve
Reforma „Kompas Jutra” wprowadza do szkół podstawowych moduł ekonomiczno-finansowy. W życie wchodzą przepisy dotyczące spółdzielni uczniowskich, które stworzą szkołom warunki do praktycznej nauki przedsiębiorczości. Do końca września wszystkie szkoły podstawowe w Polsce otrzymają pakiet materiałów do edukacji finansowej uczniów klas IV–VIII. To zmiany, na które środowiska zajmujące się edukacją ekonomiczną czekały od lat. Dziś działania na rzecz budowania kompetencji ekonomicznych i finansowych nabierają szerszego, systemowego charakteru. Krajowe Centrum Edukacji Ekonomicznej rozpoczyna drugi rok działalności, a instytucje publiczne, organizacje pozarządowe, sektor finansowy i media rozwijają kolejne inicjatywy na rzecz edukacji ekonomicznej Polaków, czytamy w informacji prasowej.

Moduł ekonomiczno-finansowy obejmuje m.in. planowanie wydatków, oszczędzanie oraz rozumienie mechanizmów rynkowych. Nie będzie to odrębny przedmiot – celem modułu jest łączenie wiedzy z różnych dziedzin i odnoszenie jej do sytuacji, z którymi uczniowie spotykają się w codziennym życiu.

Już na wczesnym etapie edukacji dzieci będą zdobywać umiejętności, które w przyszłości pomogą im podejmować bardziej świadome decyzje finansowe i lepiej dbać o własne bezpieczeństwo ekonomiczne.

– Bezpieczeństwo ekonomiczne Polaków jest kluczowe z wielu względów. Zacznę może od tego, że przede wszystkim, jak pokazują dane, poziom świadomości ekonomicznej Polaków należał – bo to się jednak powoli zmienia – do jednego z najniższych w całej Unii Europejskiej. Mam tu na myśli wiele wymiarów, wiele aspektów.

Żeby konkretnie oprzeć się na przykładach: niewłaściwy poziom świadomości dotyczący zarządzania swoimi finansami, przekładający się na to, że my w ogóle nie mamy wyrobionego nawyku dotyczącego oszczędzania długoterminowego. Polacy przede wszystkim skupiają się na oszczędzaniu krótkoterminowym i bardzo słabo myślą o właściwym zabezpieczeniu na lata –  podkreślił dr Tadeusz Białek, przewodniczący Rady Programowej KCEE i prezes Związku Banków Polskich.

Spółdzielnie uczniowskie – przedsiębiorczość w praktyce

Kolejnym ważnym elementem zmian jest nowelizacja Prawa oświatowego dotycząca spółdzielni uczniowskich. Spółdzielczość uczniowska, obecna w polskich szkołach od ponad wieku, zyskuje ustawowe umocowanie i jasne zasady funkcjonowania.

– Ustawowe umocowanie spółdzielni uczniowskich to ważny krok w kierunku konsekwentnej odbudowy praktycznej edukacji ekonomicznej i przedsiębiorczości. Chcemy, aby polska szkoła pozwalała młodzieży w sposób bezpieczny i profesjonalny realizować wspólne pomysły, budując kapitał społeczny, który jest niezbędny dla rozwoju Polski.

Cieszymy się, że postulat środowisk edukacyjnych spotkał się z pozytywnym przyjęciem zarówno w obu izbach parlamentu, jak i u Pana Prezydenta –  powiedział przewodniczący Krajowego Centrum Edukacji Ekonomicznej i prezes Fundacji Warszawski Instytut Bankowości, Waldemar Zbytek.

– To bardzo ważna zmiana. Przepisy ułatwią prowadzenie tej działalności, między innymi korzystanie z rachunków bankowych czy płatności bezgotówkowych.

Spółdzielnia uczniowska to przede wszystkim praktyczna lekcja ekonomii – dodała Małgorzata Sobkowicz, wiceprzewodnicząca KCEE, prezes zarządu Fundacji Młodzieżowej Przedsiębiorczości.

grafika, Polski model rozwoju edukacji ekonomicznej
Źródło: KCEE

Jak mówić o ekonomii? Wyzwanie dla mediów i nauki

Ważną rolę w edukacji ekonomicznej odgrywają media. To za ich pośrednictwem wiedza o gospodarce i finansach może docierać do szerokiego grona odbiorców. Kluczowe jest jednak, aby była przekazywana zrozumiałym językiem, a jednocześnie bez nadmiernych uproszczeń.

Równie istotną rolę ma środowisko naukowe, które dostarcza wiedzy, analiz oraz kontekstu pozwalających lepiej rozumieć złożone procesy gospodarcze.

– Naszym problemem jest to, że mówimy językiem zbyt hermetycznym. I to nie dotyczy tylko ekonomii, ale dotyczy pewnie wszystkich nauk. Bo naukowcy mają to do siebie, żeby mówić właśnie takim językiem bardzo specjalistycznym, hermetycznym.

Właśnie powinniśmy w drugą stronę iść. Mówić językiem prostym, językiem zrozumiałym dla naszych odbiorców. Chodzi o to, żeby zaszczepić chęć do pozyskiwania wiedzy ekonomicznej – podkreślił prof. Piotr Wachowiak, rektor Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie.

Paweł Kostrzewa, zastępca dyrektora generalnego Polskiej Agencji Prasowej zwrócił uwagę na szczególną odpowiedzialność mediów za rzetelne informowanie o finansach oraz przeciwdziałanie dezinformacji.

– Musimy być na straży – z jednej strony, żeby podawać prawdziwe wiadomości, a z drugiej, żeby pełnić taką rolę, z angielska brzmiącą media literacy, czyli praca na rzecz tego, aby młodzież rozumiała, co to znaczy świat mediów, żeby rozumiała, co to znaczy przeczytać fałszywą informację i łatwo ją zweryfikować.

Tu jest przeogromna rola do zrobienia – powiedział Paweł Kostrzewa.

Czytaj także: Przewodniczący Krajowego Centrum Edukacji Ekonomicznej o wiedzy finansowej Polaków

Drugi rok działań KCEE – siła we współpracy

Krajowe Centrum Edukacji Ekonomicznej (KCEE) rozpoczyna drugi rok działalności. Celem KCEE jest łączenie doświadczeń i inicjatyw różnych środowisk oraz tworzenie rozwiązań, które mogą trwale podnosić kompetencje ekonomiczne i finansowe kolejnych pokoleń Polaków.

Każda z podejmowanych inicjatyw ma znaczenie, ale ich prawdziwa siła tkwi we współpracy. To dzięki niej pojedyncze działania mogą łączyć się w systemową zmianę, obejmującą kolejne grupy odbiorców i obszary życia społecznego.

Alina Bączar, wiceprzewodnicząca KCEE i prezes zarządu Fundacji zwróciła uwagę na powstającą Koalicję na rzecz Edukacji Ekonomicznej, czyli nową inicjatywę KCEE.

– Zależy nam, żeby coraz więcej podmiotów przyłączało się do działań związanych z edukacją ekonomiczną. Nie muszą to być podmioty, które zajmują się tą tematyką, mogą to być firmy, które interesują się tym i chciałyby działania z tego zakresu wspierać– zaznaczyła Alina Bączar.

Pierwszy w historii pakiet materiałów do nauki finansów trafi do każdej szkoły podstawowej

Młodzi ludzie coraz wcześniej korzystają z płatności cyfrowych i samodzielnie podejmują decyzje zakupowe. Wiedza o finansach to dziś podstawa. W odpowiedzi na tę potrzebę do końca września [2026] każda szkoła podstawowa w Polsce otrzyma pakiet materiałów do edukacji finansowej dla uczniów klas IV–VIII.

Zestaw został przygotowany przez Fundację Warszawski Instytut Bankowości w ramach zadania sfinansowanego przez Ministerstwo Finansów ze środków Funduszu Edukacji Finansowej. Materiały powstały przy udziale blisko 70 ekspertów – nauczycieli, metodyków i przedstawicieli uczelni z całej Polski. Pakiet będzie również dostępny online.

Zestaw obejmuje ponad 50 gotowych scenariuszy lekcji z prezentacjami do takich przedmiotów jak język polski, matematyka, geografia, historia, wiedza o społeczeństwie i język angielski, a także do lekcji bibliotecznych, zajęć z doradztwa zawodowego, godzin wychowawczych i spotkań z rodzicami.

Zawiera również poradnik dla uczniów „Moja inteligencja finansowa”, przewodnik dla nauczycieli „Rozwój kompetencji finansowych uczniów”, poradnik dla dyrektora i rady rodziców, słownik pojęć finansowych, gry terenowe i studia przypadku oraz edukacyjną grę planszową „Galaktyczne finanse”.

Pakiet jest kolejnym elementem budowania spójnego systemu edukacji ekonomicznej – łączącego praktyczną naukę przedsiębiorczości oraz dostęp do nowoczesnych i rzetelnych materiałów edukacyjnych.

Źródło: Krajowe Centrum Edukacji Ekonomicznej