Christine Lagarde wyjaśnia przyczyny swojej rezygnacji z funkcji prezesa Europejskiego Banku Centralnego
Christine Lagarde tłumaczy rezygnację potrzebą swobodnego wypowiadania się na tematy wykraczające poza politykę pieniężną. Jak wyjaśniła, niezależność banku centralnego wymaga od jego władz neutralności, ograniczającej udział w debacie publicznej. Chce wykorzystać doświadczenie zdobyte w międzynarodowych instytucjach, zabierając głos szerzej.
W czasie swej kariery łączyła prawo, politykę i finanse. Kierowała międzynarodową kancelarią Baker McKenzie, następnie była francuską minister handlu, a w latach 2007–2011 minister gospodarki i finansów. Od 2011 do 2019 roku zarządzała Międzynarodowym Funduszem Walutowym. W listopadzie 2019 roku zastąpiła Mario Draghiego na czele EBC.
Polityka w tle
W tle odejścia pozostaje polityka. Według medialnych interpretacji wcześniejsza sukcesja pozwoli Emmanuelowi Macronowi współdecydować o obsadzie stanowiska prezesa EBC przed francuskimi wyborami prezydenckimi wiosną 2027 roku.
Ewentualne zwycięstwo eurosceptycznej prawicy mogłoby utrudnić porozumienie. Jest to polityczne wyjaśnienie terminu rezygnacji, a nie potwierdzona przez Lagarde motywacja. Wcześniej spekulowano również o jej przejściu do Światowego Forum Ekonomicznego.
Reuters wymienia dwóch głównych kandydatów: Klaasa Knota, byłego prezesa holenderskiego banku centralnego, oraz Pabla Hernándeza de Cosa, byłego szefa Banku Hiszpanii, obecnie kierującego Bankiem Rozrachunków Międzynarodowych. Knota kojarzono z twardym podejściem do inflacji, choć z czasem zaczął mocniej akcentować budowanie porozumienia. Ostateczny wybór należy do Rady Europejskiej i będzie elementem negocjacji między państwami.
Prezes EBC i polityka pieniężna strefy euro
Sukcesja zbiega się z innymi zmianami personalnymi. Isabel Schnabel odejdzie w styczniu do MFW, a kadencja głównego ekonomisty EBC Philipa Lane’a wygaśnie w maju.
Państwa mogą negocjować te nominacje łącznie, uwzględniając narodowość kandydatów i ich poglądy gospodarcze. To dodatkowo komplikuje przewidywanie przyszłego układu sił we władzach banku centralnego.
Dla kredytobiorców najważniejsze pozostają stopy procentowe. W dniu ogłoszenia rezygnacji EBC utrzymał stopę depozytową na poziomie 2,50 proc. Drożejąca energia zwiększa presję inflacyjną, jednocześnie osłabiając wzrost gospodarczy. Bank musi więc ważyć ryzyko utrwalenia inflacji przeciw skutkom dalszego podnoszenia kosztu pieniądza.
Można oczekiwać, że bardziej restrykcyjny prezes zwiększałby nacisk na podwyżki lub opóźniał obniżki. Jednak decyzje podejmuje kolegialnie Rada Prezesów, a EBC uzależnia je od danych dotyczących przede wszystkim inflacji. Sama zmiana prezesa nie przesądza zatem kierunku zmian stóp. Znaczenie będzie miał sposób prowadzenia debaty i przekonywania pozostałych decydentów.
Witold Gadomski, publicysta ekonomiczny, od ponad 20 lat pracujący w Gazecie Wyborczej. Autor książki o Leszku Balcerowiczu, współautor Kapitalizm. Fakty i iluzje. Od 2020 roku współpracuje z portalem BANK.pl.
