Oświadczenie Narodowej Grupy Roboczej ds. reformy wskaźników referencyjnych

Oświadczenie Narodowej Grupy Roboczej ds. reformy wskaźników referencyjnych
Fot. stock.adobe com/synthex
W związku z ostatnimi publikacjami medialnymi dotyczącymi reformy wskaźników referencyjnych oraz działalności Narodowej Grupy Roboczej ds. reformy wskaźników referencyjnych („NGR”), które zawierają informacje nieodpowiadające stanowi faktycznemu, przedstawiamy poniższe wyjaśnienia. Niniejsze stanowisko ma na celu przybliżenie zasad funkcjonowania NGR oraz kluczowych informacji dotyczących prowadzonej w Polsce reformy wskaźników referencyjnych.

NGR jest gremium o charakterze ekspercko-doradczym. Nie podejmuje decyzji administracyjnych, nie stanowi prawa ani nie wydaje rozstrzygnięć wywołujących skutki prawne. W związku z tym twierdzenia kwestionujące działalność NGR z uwagi na brak ustawowej podstawy jej funkcjonowania nie uwzględniają charakteru tego rodzaju inicjatyw.

Reguły działania NGR odpowiadają ukształtowanej praktyce międzynarodowej, zgodnie z którą podobne grupy funkcjonują na zasadach współpracy i uzgodnień uczestników rynku, a nie na podstawie aktów rangi ustawowej.

NGR nie została powołana w drodze decyzji administracyjnej KNF, jak zostało to błędnie wskazane w jednej z ostatnich publikacji. Grupa powstała w wyniku współpracy i konsensusu przedstawicieli instytucji publicznych oraz uczestników rynku finansowego.

Komitet Sterujący NGR ani inne struktury funkcjonujące w ramach NGR nie podejmują decyzji dotyczących wysokości rat kredytów.

Rolą NGR jest wypracowywanie rekomendacji i wspieranie procesu reformy wskaźników referencyjnych. Celem działalności NGR jest zapewnienie sprawnego przebiegu reformy, wspieranie stabilności systemu finansowego oraz bezpieczeństwa prawnego procesu przejścia na nowy wskaźnik referencyjny.

Prace NGR prowadzone są w sposób transparentny. Informacje dotyczące działalności Grupy są publikowane na stronie internetowej Komisji Nadzoru Finansowego. Projekty dokumentów przygotowywanych przez NGR podlegają konsultacjom publicznym, w ramach których każdy zainteresowany może zgłosić swoje uwagi.

Projekty rekomendacji były również przekazywane do zaopiniowania Urzędowi Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz Rzecznikowi Finansowemu, czyli instytucjom ustawowo odpowiedzialnym za ochronę konsumentów.

Od początku działalności NGR prowadzone są również działania informacyjne i edukacyjne dotyczące reformy wskaźników referencyjnych. Publikowane są materiały wyjaśniające założenia reformy oraz prezentujące charakterystykę wskaźników referencyjnych. Planowane są również publikacje kolejnych materiałów wspierających uczestników rynku, w tym konsumentów w zrozumieniu celów oraz przebiegu reformy.

W prace NGR zaangażowani są eksperci reprezentujący liczne instytucje publiczne i podmioty rynku finansowego. Ich udział ma na celu wypracowanie rozwiązań zapewniających bezpieczeństwo, zgodność z obowiązującymi regulacjami oraz sprawne przeprowadzenie reformy.

Skład Komitetu Sterującego NGR jest publicznie dostępny, a w pracach NGR uczestniczą przedstawiciele zarówno sektora publicznego, jak i prywatnego.

Proces wyboru docelowego wskaźnika referencyjnego został przeprowadzony z wykorzystaniem upublicznionych kryteriów. Proces ten był transparentny i obejmował wieloetapowe konsultacje publiczne, dostępne dla wszystkich zainteresowanych (w tym konsumentów i ich zrzeszeń).

Dokonany wybór był spójny z przeważającymi opiniami uczestników rynku wyrażonymi w ramach dodatkowej tury konsultacji publicznych. Kryteria oceny oraz uzasadnienie wyboru zostały opublikowane i są dostępne na stronie internetowej Komisji Nadzoru Finansowego.

Reforma wskaźników referencyjnych nie ma na celu przyznania korzyści którejkolwiek ze stron umów czy instrumentów finansowych wykorzystujących wskaźniki referencyjne, lecz zapewnienie zgodności z wymogami regulacyjnymi oraz zachowanie stabilności rynku finansowego.

Nie znajduje również potwierdzenia stwierdzenie, że żadne państwo członkowskie Unii Europejskiej nie dokonało zastąpienia dotychczasowego wskaźnika referencyjnego nowym wskaźnikiem w umowach kredytowych.

Przykładem jest zastąpienie wskaźnika LIBOR CHF wskaźnikiem SARON na podstawie rozporządzenia wykonawczego Komisji Europejskiej, które objęło wszystkie umowy odwołujące się do tego wskaźnika, w tym również umowy kredytów detalicznych.

NGR nie uczestniczy w procesie legislacyjnym ani nie posiada kompetencji do prowadzenia prac legislacyjnych. Niemniej jednak sprostowania wymagają również pojawiające się nieprawdziwe informacje dotyczące sposobu wprowadzenia do polskiego porządku prawnego przepisów ustanawiających ustawową procedurę wyznaczenia zamiennika za krajowy kluczowy wskaźnik referencyjny zgodnie z rozporządzeniem BMR.

Wyżej wymienione przepisy zostały przedstawione przez rząd, przeszły rządowy proces legislacyjny i znajdowały się w projekcie ustawy przekazanym do Sejmu, co można zweryfikować w publicznie dostępnych źródłach, w tym na stronie Sejmu RP i Rządowego Centrum Legislacji.

Nie odpowiadają zatem stanowi faktycznemu twierdzenia, że rozwiązania te zostały wprowadzone dopiero na etapie prac parlamentarnych w formie poprawki poselskiej i stanowiły ,,wrzutkę legislacyjną”.

NGR podkreśla, że debata publiczna dotycząca reformy wskaźników referencyjnych powinna opierać się na rzetelnych, sprawdzonych i kompletnych informacjach.

Reforma stanowi proces o istotnym znaczeniu dla stabilności rynku finansowego, realizowany przy zaangażowaniu przedstawicieli administracji publicznej, w tym organów nadzoru oraz uczestników rynku.

NGR pozostaje otwarta na merytoryczną dyskusję oraz uwagi wszystkich interesariuszy, jednocześnie zachęcając do opierania debaty publicznej na faktach oraz publicznie dostępnych wiarygodnych dokumentach i materiałach.

Źródło: Związek Banków Polskich / ZBP