Stopy procentowe w dół – kto najbardziej korzysta?

Stopy procentowe w dół – kto najbardziej korzysta?
Tomasz Pawlonka. Źródło: ZBP
Podtrzymujemy nasze wcześniejsze przewidywania dotyczące możliwości zakończenia 2026 roku ze stopą referencyjną na poziomie 3,5%, pisze dr Tomasz Pawlonka, dyrektor Zespołu Badań i Analiz ZBP w komentarzu do obniżki stóp procentowych NBP w marcu br.

4 marca 2026 roku RPP podjęła decyzję o kolejnym obniżeniu stopy referencyjnej o 0,25 pb. z poziomu 4,00% do 3,75%. Była to siódma obniżka stóp procentowych w trakcie ostatnich 11 miesięcy.

Poprzednie obniżki stóp procentowych wyniosły 50 punktów bazowych w maju 2025 roku oraz 6 razy po 25 punktów bazowych: w lipcu, wrześniu, październiku, listopadzie, grudniu i marcu 2026 roku.

Oznacza to, że łączna wartość obniżek stóp procentowych w trakcie ostatnich 11 miesięcy wyniosła 200 punktów bazowych.

wykres 1 , stopy procentowe NBP
Źródło: Opracowanie własne Zespołu Badań i Analiz ZBP, dane: NBP

Ostatni odczyt inflacji za styczeń 2026 roku wskazał, że inflacja w ujęciu r/r osiągnęła poziom 2,2%.

Był to pierwszy odczyt od wielu miesięcy powyżej konsensusu rynkowego (1,9%), niemniej jednak był to odczyt pokazujący na utrzymujący się optymalny poziom inflacji w gospodarce.

Czytaj także: RPP obniżyła stopy procentowe o 0,25 pkt. proc.

Stopy procentowe a sytuacja geopolityczna

Eksperci, w tym również Zespół Badań i Analiz Związku Banków Polskich, spodziewali się, że aktualizacja prognozy inflacyjnej NBP w marcu 2026 roku da przestrzeń do kontynuacji obniżek stóp procentowych. Wielu ekspertów spodziewało się, że marcowe zaktualizowane projekcje będą impulsem do obniżki głównej stopy procentowej o 25 pb.

O możliwości obniżek stóp procentowych świadczy również hamująca dynamika wzrostu wynagrodzeń w gospodarce narodowej, która spadła z 8,6% r/r odnotowanej w grudniu 2025 roku do 6,1% r/r w styczniu 2026 roku – czyli głęboko poniżej konsensusu rynkowego, wynoszącego 7,2%.

RPP, wbrew wielu wątpliwościom związanym z eskalacją konfliktu zbrojnego na Bliskim Wschodzie, podjęła jednak decyzję o obniżce stóp procentowych.

Od wtorku (3.03.2026) doszło do silnego osłabienia PLN, ponadto obserwujemy znaczące spadki na rynkach akcji (załamanie giełdy w Korei), a przede wszystkim – znacząco wzrosły ceny surowców energetycznych – zwłaszcza gazu i ropy, której cena osiąga najwyższe poziomy od 1,5 roku.

Badania prof. Macieja Malaczewskiego, które zrealizowaliśmy w 2024 roku w ramach Programu Analityczno-Badawczego Warszawskiego Instytutu Bankowości jasno wskazały, że polska gospodarka charakteryzuje się wysoką wrażliwością na zmiany cen surowców energetycznych – najwyższą spośród europejskich państw.

Wynika to m.in. z silnego oparcia polskiej gospodarki na paliwach kopalnych. Jeżeli kryzys na Bliskim Wschodzie będzie się dłużej utrzymywać, wzrost cen surowców w połączeniu z deprecjacją złotego, stworzy kolejny silny szok inflacyjny.

Niemniej, podtrzymujemy nasze wcześniejsze przewidywania odnośnie możliwości dokonania dwóch obniżek po 25 pb. w 2026 roku i zakończenia 2026 roku ze stopą referencyjną na poziomie 3,5%.

Stopy procentowe w dół – kto skorzysta?

Niższe stopy procentowe stanowią świetną informację dla kredytobiorców.

Z perspektywy kredytobiorcy, który zaciągnął standardowy, annuitetowy kredyt mieszkaniowy w kwocie 450 tys. zł na okres 20 lat przy 2% marży, zrealizowane już w trakcie ostatnich 11 miesięcy obniżki stopy procentowej (o 2,0 pp.) oznaczają spadek raty kapitałowo-odsetkowej z poziomu 3 694,27 zł do 3 159,38 zł, a zatem spadek o 534,89 zł (14,5%).

wykres 2, raty kredytu, stopy procentowe
Źródło: Opracowanie własne Zespołu Badań i Analiz ZBP

Na poziomie całego cyklu życia kredytu, obniżka stopy referencyjnej o 2,0 pp. oznacza, że staje się on tańszy (przy przyjętych założeniach dot. kredytu) o 128.374,26 zł, tj. o 29,4%.

wykres 3, raty stopy procentowe
Źródło: Opracowanie własne Zespołu Badań i Analiz ZBP

Niższe stopy procentowe to również wyższa dostępność kredytowa.

O ile przy stopie referencyjnej równej 5,75% rata kredytu wynosiła 3694,27 zł, o tyle przy stopie referencyjnej na poziomie 3,75%, przy tych samych założeniach dotyczących kredytu, rata pozostaje na poziomie 3694,27 zł przy kredycie zaciągniętym na kwotę 526 187 zł.

Oznacza to, że zrealizowana obniżka stopy referencyjnej zwiększyła kwotę dostępnego kredytu o 76 187 zł, tj. o 16,9%. Średnio, oznacza to możliwość kupienia mieszkania większego o jeden niewielki pokój.

wykres 4, dostępny kredyt. stopy procentowe
Źródło: Opracowanie własne Zespołu Badań i Analiz ZBP

Obniżka stóp procentowych oznacza również, że o ile przy stopie referencyjnej na poziomie 5,75% kredyt w wysokości 450 tys. zł dostępny był dla osoby osiągającej dochód netto przynajmniej na poziomie 9 235,67 zł (ok. 12,8 tys. zł brutto), o tyle przy stopie referencyjnej na poziomie 3,75%, ten sam kredyt może zaciągnąć osoba o dochodzie na poziomie 7 898 zł (ok 10,97 tys. zł brutto).

Oznacza to, że ten sam kredyt jest dostępny dla osoby osiągającej o 14,5% niższe wynagrodzenie.

wykres 5, kredyt, wynagrodzenie stopy procentowe
Źródło: Opracowanie własne Zespołu Badań i Analiz ZBP

Prognoza dot. wysokości stóp procentowych – Zespół Badań i Analiz ZBP

Na podstawie bieżących projekcji i przewidywań jako ZBP dostrzegamy perspektywę na jeszcze jedną obniżkę stóp procentowych w 2026 roku, przy czym mówimy to o relatywnie niewielkiej obniżce rzędu 25 pb.  

Choć decyzja RPP (4.03.2026) nie była pewna w obliczu eskalacji konfliktu zbrojnego na Bliskim Wschodzie i ryzyka wzrostu cen ropy, podtrzymujemy nasze wcześniejsze przewidywania, zgodnie z którymi rok 2026 możemy zakończyć ze stopą referencyjną na poziomie 3,5%.

dr Tomasz Pawlonka, dyrektor Zespołu Badań i Analiz w Związku Banków Polskich.
Dr Tomasz Pawlonka – dyrektor Zespołu Badań i Analiz, Związek Banków Polskich, dyrektor Programu Analityczno-Badawczego Warszawskiego Instytutu Bankowości, adiunkt w Katedrze Finansów SGGW w Warszawie. Doktor nauk ekonomicznych. Realizuje prace nad warunkami rozwoju sektora bankowego, z uwzględnieniem środowiska makroekonomicznego i regulacyjnego, zagadnień struktury rynku finansowego i finansowania gospodarki. Posiada praktyczne doświadczenia analityczne w zakresie sektora bankowego ze szczególnym uwzględnieniem bankowości spółdzielczej. Od samego początku związany z Programem Analityczno-Badawczym WIB, którego pracami kieruje od marca 2024 r. Doświadczony prelegent i autor ponad 40 publikacji, w tym czterech monografii. Adiunkt w Katedrze Finansów SGGW w Warszawie. Wieloletni doświadczony nauczyciel akademicki. Jego działalność naukowo-dydaktyczna skoncentrowana jest na bankowości, finansach behawioralnych oraz zarządzaniu finansami przedsiębiorstw ze szczególnym uwzględnieniem przedsiębiorstw agrobiznesu.
Źródło: Portal Finansowy BANK.pl