WIBOR zostaje do 2036 roku. Banki szykują się do przejścia na POLSTR

Kluczowy dla rynku kredytowego wskaźnik będzie funkcjonował do końca 2036 roku, a jego ostateczne wygaszenie nastąpi 1 stycznia 2037 roku. Jednocześnie od początku 2027 roku wszystkie nowe umowy kredytowe i finansowe będą musiały być oparte wyłącznie na nowym wskaźniku POLSTR.
GPW Benchmark oficjalnie rozpoczęło proces uporządkowanej likwidacji WIBOR-u. Sam fakt wygaszenia wskaźnika nie jest jednak zaskoczeniem dla uczestników rynku.
– To nie jest żadne zaskoczenie, ponieważ ten proces był przewidziany w mapie drogowej reformy wskaźników referencyjnych. To, co mogło być pewnym zaskoczeniem, ale myślę, że pozytywnym, to wydłużenie terminu, w którym WIBOR jeszcze będzie z nami funkcjonował – podkreśla dr Tadeusz Białek, prezes Związku Banków Polskich.

Jeszcze do niedawna obowiązująca mapa drogowa zakładała, że wskaźnik przestanie funkcjonować już od stycznia 2028 roku.
– Przypomnę, iż ta uporządkowana likwidacja zakłada, że dopiero od stycznia 2037 roku nie będzie WIBOR-u, a nie od stycznia 2028 roku, jak do niedawna przewidywała mapa drogowa – wskazuje Białek.

Zmiana musi przebiegać stopniowo

Decyzja o wydłużeniu okresu przejściowego wynika przede wszystkim z ogromnej skali rynku wykorzystującego WIBOR.
– Szacuje się, że w bankowości jest od pięciu do nawet dziesięciu bilionów złotych wartości wszystkich umów i instrumentów opartych na WIBOR-ze. Konwersja tak ogromnego portfela za pomocą ustawy czy rozporządzenia byłaby jednak bardzo dużym wyzwaniem organizacyjnym i logistycznym – tłumaczy prezes ZBP.

Jak dodaje, przeprowadzone analizy wykazały, że większość istniejących umów i instrumentów finansowych może wygasnąć naturalnie w ciągu około dziesięciu lat.
– Z tych wszystkich badań nadzorczych i środowiskowych wyszło, że jest to około dziesięciu lat, dlatego ten okres dziesięciu lat został przyjęty. Co bardzo ważne i chcę podkreślić, nie zmienia to ustaleń mapy drogowej w części, w której jednoznacznie oczekuje się od instytucji finansowych, że będą opierać nowe instrumenty na wskaźniku POLSTR – dodaje prezes ZBP.

POLSTR przejmie rolę WIBOR-u

Choć WIBOR pozostanie w obrocie jeszcze przez wiele lat, banki już rozpoczęły przygotowania do pełnego wdrożenia nowego wskaźnika referencyjnego.
– Klienci banków nadal będą mogli korzystać z umów, w których stosowany jest WIBOR, ale od stycznia 2027 roku w nowych umowach będzie występował wyłącznie wskaźnik POLSTR – wyjaśnia dr Tadeusz Białek.

Do końca 2026 roku trwa okres przejściowy, w którym możliwe jest równoległe stosowanie obu wskaźników.
– Jeśli chodzi o nowe umowy zawierane obecnie przez klientów, z komunikatu wynika, że do końca grudnia tego roku, co jest zresztą zgodne z mapą drogową procesu reformy wskaźników referencyjnych WIBOR, wskaźnik ten będzie mógł być jeszcze stosowany w okresie przejściowym. Równolegle jednak banki i inne instytucje finansowe, firmy leasingowe oraz firmy faktoringowe będą już konsekwentnie oferować umowy oparte na nowym wskaźniku. POLSTR, jako nowy wskaźnik, od 1 stycznia 2027 roku będzie zasadniczo jedynym wskaźnikiem, który będzie mógł być stosowany w nowych umowach – podkreśla prezes ZBP.

Jak zaznacza, od początku 2027 roku wszystkie nowe produkty finansowe będą musiały być oparte na wskaźniku POLSTR.
– Jeszcze formalnie WIBOR będzie mógł funkcjonować w nowych umowach. Coraz bardziej będzie jednak ograniczana ekspozycja na ten wskaźnik, ponieważ od stycznia 2027 roku nowe umowy i nowe instrumenty będą mogły, co do zasady, być oparte już wyłącznie na wskaźniku POLSTR. A wszystko, co do tej pory zostało zawarte, będzie mogło naturalnie wygasnąć, bo WIBOR przestanie funkcjonować dla starych umów i instrumentów 1 stycznia 2037 roku – dodaje Białek.

Co zmiana oznacza dla kredytobiorców?

Dla obecnych klientów banków najważniejsza informacja jest taka, że nie będą musieli podejmować żadnych działań.
– Klienci formalnie nie muszą dokonywać żadnych operacji, ponieważ wskaźnik będzie dalej funkcjonował dla dotychczasowych umów – uspokaja Białek.

Jednocześnie kredytobiorcy będą mogli wystąpić o dobrowolne przejście na nowy wskaźnik.
– Oczywiście zawsze będzie taka możliwość, aby zwrócić się do banku o dokonanie dobrowolnej konwersji, czyli przejścia ze wskaźnika WIBOR na wskaźnik POLSTR – zaznacza.

Według ekspertów, po ustabilizowaniu się stóp procentowych POLSTR może być nieco niższy od WIBOR-u.
– Przy ustabilizowaniu stóp procentowych docelowo oczekuje się, że wskaźnik POLSTR będzie miał nieznacznie niższą wartość niż wskaźnik WIBOR. Należy jednak pamiętać, że każdy wskaźnik jest ściśle skorelowany z wysokością stóp referencyjnych banku centralnego i podąża za nimi. Różnice między tymi wskaźnikami z natury rzeczy będą niewielkie – wyjaśnia także prezes ZBP.

Reforma weszła w decydującą fazę

POLSTR nie jest już jedynie projektem. W 2025 roku został wykorzystany m.in. przy emisji obligacji skarbowych oraz w kalkulacji wybranych indeksów giełdowych. Tym samym rozpoczęła się praktyczna faza wdrażania nowego benchmarku.
– Świadomość w środowisku co do tych zmian i ich nieuchronności jest powszechna. Reforma trwa już cztery lata. Teraz wkroczyliśmy w kluczowy moment, gdzie nastąpiło tzw. zdarzenie regulacyjne, czyli pojawił się komunikat GPW Benchmark, który rozpoczął uporządkowaną likwidację starego wskaźnika. W zasadzie wszystko idzie zgodnie z planem – ocenia dr Tadeusz Białek.

Choć proces napotkał przeszkody związane z wcześniejszym wyborem wskaźnika WIRON, obecnie kierunek zmian nie budzi już wątpliwości.
– To nam trochę opóźniło proces, bo musieliśmy rozpocząć nowy przegląd i wybór docelowego wskaźnika. Ale z absolutną pewnością mogę powiedzieć, że POLSTR jest tym wskaźnikiem, który zostanie z nami na długie lata – podkreśla prezes dr Tadeusz Białek.

Oficjalne informacje na temat wskaźników referencyjnych znajdują się na stronie GPW Benchmark, który jest ich administratorem działającym na podstawie zezwolenie Komisji Nadzoru Finansowego pod adresem www.gpwbenchmark.pl