Jak reforma wskaźników wpłynie na polskich konsumentów?

Jak reforma wskaźników wpłynie na polskich konsumentów?
fot. Alexandr Peers/AI/stock.adobe.com
WIBOR, jako podstawowy wskaźnik referencyjny instrumentów finansowych, silnie zakorzenił się w świadomości polskich konsumentów. Nie dziwi zatem, że zapowiedziane całkowite zaprzestanie publikacji wskaźnika WIBOR do końca 2036 r. wskaźnikiem POLSTR może budzić wśród Polaków niepokój. Warto zatem przyjrzeć się bliżej temu, co zmieni się z perspektywy konsumentów. 

Zmiany dla kredytobiorców posiadających kredyt oparty na wskaźniku WIBOR

Kluczową informacją dla konsumentów posiadających kredyt oparty o wskaźnik WIBOR jest to, że nie zostanie on zmieniony nagle, z dnia na dzień. Proces konwersji będzie rozłożony w czasie. Planowane wygaszenie WIBOR-u i przejście umów na POLSTR nastąpi na przestrzeni najbliższych lat, do końca 2036 r.

Reforma wskaźników referencyjnych w Polsce przebiega bowiem przy wykorzystaniu trybu uporządkowanej likwidacji wskaźnika. Administrator WIBOR zdecydował się na ponad 10-letni okres publikacji WIBOR, po którym nastąpi zaprzestanie publikacji. Ten model reformy powoduje, że na rynku w sposób naturalny wygaśnie wiele umów i instrumentów, gdzie stosowany jest WIBOR. Nie będzie zatem gwałtownego przejścia i zaprzestania publikacji stosowanego dotychczas wskaźnika.

Takie rozwiązanie umożliwia skuteczne podjęcie przez uczestników rynku finansowego działań nakierowanych na redukcję wszelkich ekspozycji związanych z tym wskaźnikiem referencyjnym, w tym zmianę umów finansowych z konsumentami.

KNF oczekuje, że wszystkie podmioty nadzorowane, a zwłaszcza kredytodawcy i pożyczkodawcy, do 31 grudnia 2026 roku zaprzestaną zawierania nowych umów (w tym umów finansowych) lub emitowania instrumentów finansowych, w których miałby być zastosowany wskaźnik referencyjny stóp procentowych WIBOR®. Od 1 stycznia 2027 wskaźnik WIBOR powinien być stosowany tylko do wygaszania ekspozycji zawartych przed tą datą.

 Oznacza to, że wszystkie obowiązujące umowy kredytowe oparte na wskaźniku WIBOR będą realizowane bez zmian do końca 2036 roku. Natomiast już od 1 stycznia 2027 roku wszystkie nowo zawierane umowy kredytowe będą oparte na wskaźniku POLSTR

Zmiany dla nowych kredytobiorców

Począwszy od 2026 roku banki planują stopniowo wprowadzać do swojej oferty produkty oparte o wskaźnik POLSTR i z Rodziny Indeksów Składanych POLSTR – najpierw dla kredytów firmowych i gotówkowych, a następnie hipotek i innych kredytów. W efekcie przewiduje się, że część z nowo zawartych w 2026 roku umów kredytowych będzie już w pełni oparta o nowy wskaźnik z Rodziny Indeksów Składanych POLSTR, a zatem w przypadku tych umów żadna zmiana wskaźnika nie będzie konieczna. W przypadku zawarcia kredytu opartego wciąż o wskaźnik WIBOR umowa będzie mogła być wykonywana na dotychczasowych zasadach do końca 2036 r. – czyli tak długo jak będzie publikowany WIBOR.

Podsumowanie – kluczowe informacje

Reforma wskaźników przewidziana jest w taki sposób, by z punktu widzenia konsumentów zmiana WIBOR na POLSTR była w jak najmniejszym stopniu odczuwalna. Najważniejsze dla konsumentów informacje to fakt, że:

  • Proces konwersji będzie rozłożony w czasie – obecne umowy oparte o wskaźnik WIBOR mają czas na naturalne wygaszanie.
  • Dla konsumentów posiadających obecnie kredyt oparty o WIBOR będą one mogły być wykonywane na dotychczasowych zasadach do końca 2036 r.
  • Banki w najbliższym czasie będą stopniowo wprowadzać produkty oparte o wskaźnik POLSTR.

Materiał ma charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny i nie stanowi rekomendacji, porady prawnej, podatkowej, księgowej, inwestycyjnej ani finansowej.
Treści w nim zawarte nie mogą stanowić podstawy do wysuwania jakichkolwiek roszczeń wobec Centrum Procesów Bankowych i Informacji Sp. z o.o. (CPBiI), Związku Banków Polskich (ZBP), banków, ani innych instytucji, które są wskazane w publikacji, współuczestniczą w jej przygotowaniu lub których przedstawiciele wypowiadają się w jej treści. CPBiI, ZBP, banki ani inne wskazane instytucje nie ponoszą żadnej odpowiedzialności za decyzje osób trzecich podjęte na podstawie niniejszego materiału lub w oparciu o jego fragmenty.
Informacje dotyczące reformy wskaźników referencyjnych, w tym wskaźników POLSTR i WIBOR, mają charakter ogólny i mogą nie uwzględniać specyfiki indywidualnej sytuacji użytkownika. Szczegółowe, aktualne informacje znajdują się m.in. na stronach internetowych GPW Benchmark S.A. oraz Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego (UKNF).