Przedszkole to kluczowy etap – to wtedy dzieci zapamiętują wiedzę finansową łatwiej i szybciej

Na tle innych zajęć edukacyjnych przedszkolaków, te związane z finansami wciąż mają ograniczony zasięg. Najczęściej dzieci uczestniczą w zajęciach sportowych (68 proc.), językowych (66 proc.) oraz artystycznych, takich jak plastyka (64 proc.) i muzyka (61 proc.). Popularne są także zajęcia taneczne (58 proc.) oraz rozwijające kompetencje społeczne (52 proc.).

Edukacja finansowa i przedsiębiorczość pozostają rzadziej realizowane. Uczestnictwo w nich deklaruje odpowiednio 13 proc. i 12 proc. rodziców dzieci w wieku 3-7 lat, a 46 proc. przyznaje, że nigdy o nich nie słyszało.

W porównaniu do 2020 roku udział przedszkolaków w zajęciach finansowych wyraźnie się jednak zwiększył. Zyskują one na znaczeniu, chociaż nadal nie są ugruntowanym elementem oferty zajęć dla najmłodszych.

Czytaj także: Edukacja finansowa: nowe inicjatywy KE w ramach strategii unijnej

Eksperci: edukacja finansowa zaczyna się wcześniej niż szkoła

Pomimo niskiego uczestnictwa, zainteresowanie rodziców zajęciami finansowymi jest wysokie. Aż 73 proc. deklaruje, że chciałoby, aby ich dzieci w wieku 3-7 lat brały udział w takich zajęciach (w tym 27 proc. „zdecydowanie tak”, a 46 proc. „raczej tak”). Tylko 11 proc. badanych nie jest zainteresowanych.

– Dzieci, obserwując zachowania dorosłych, przyswajają wiedzę i budują intuicję finansową szybciej niż jeszcze kilka lat temu. Z tego względu edukację finansową warto rozpoczynać już w wieku przedszkolnym, poprzez zabawę i codzienne sytuacje, a następnie kontynuować ją na kolejnych etapach rozwoju.

Pozwala to kształtować prawidłowe nawyki finansowe, zanim utrwalą się mniej pożądane zachowania – mówi Paulina Wołosz-Sitarek, członkini zarządu Fundacji Banku Millennium.

Eksperci zwracają uwagę, że przedszkole to kluczowy etap. To wtedy dzieci uczą się pierwszych nawyków związanych z pieniędzmi, poprzez obserwację, zabawę i codzienne doświadczenia.

– Psychologia rozwojowa oraz dydaktyka wskazują, że u większości dzieci naturalne zainteresowanie działaniami matematycznymi pojawia się około 6. roku życia. W konsekwencji dzieci w tym wieku przyswajają wiedzę związaną z finansami łatwiej i szybciej.

Nie oznacza to jednak, że wcześniej nie można wprowadzać prostych działań edukacyjnych, takich jak kieszonkowe, uczestnictwo w zakupach czy korzystanie ze skarbonki – podkreśla dr Małgorzata Chojak, kierownik Laboratorium Badań nad Neuroedukacją na UMCS w Lublinie.

Rodzice stawiają na praktykę, nie teorię

Rodzice, którzy są zainteresowani zajęciami finansowymi, najczęściej wskazują na ich praktyczny wymiar. Aż 46 proc. uważa, że pomagają one dziecku lepiej zarządzać finansami w przyszłości, a 40 proc. podkreśla ich znaczenie dla ogólnego rozwoju dziecka. 30 proc. traktuje edukację finansową jako konieczny element współczesnej edukacji, a 24 proc. widzi w niej atrakcyjne urozmaicenie codziennych zajęć.

Rzadziej pojawiają się motywacje związane ze wsparciem wychowawczym (15 proc.) czy wcześniejszym zainteresowaniem tematem (15 proc.).

Ankietowani rzadziej także wskazywali na elementy edukacji finansowej takie jak kształtowanie postaw społecznych czy długoterminowego myślenia. Dla ogółu rodziców przedszkolaków takie zajęcia to przede wszystkim sposób na rozwijanie konkretnych kompetencji życiowych: umiejętności zarządzania pieniędzmi (65 proc.), oszczędzania (64 proc.) czy planowania wydatków (57 proc.).

Ponad połowa badanych podkreśla również znaczenie odpowiedzialności finansowej (56 proc.) i podejmowania decyzji (54 proc.). Rzadziej wskazywane są kompetencje bardziej długofalowe i społeczne, takie jak przedsiębiorczość (35 proc.), radzenie sobie z ryzykiem (32 proc.) czy dzielenie się z innymi (28 proc.).

Jak wskazuje dr Małgorzata Chojak:

– Zaskakujące jest, że rodzice rzadko wskazują działania rozwijające kompetencje związane z radzeniem sobie ze stresem, współpracą w grupie, budowaniem poczucia własnej wartości czy rozwijaniem kreatywności.

Są to elementy przedsiębiorczości o charakterze kompetencji miękkich, które w badaniach nie zostały wyraźnie wskazane, choć właśnie one stanowią podstawę skutecznych działań finansowych w późniejszym okresie życia.

Więcej informacji można znaleźć na stronie: https://www.bankmillennium.pl/o-banku/fundacja

Pełen raport: https://www.bankmillennium.pl/documents/d/guest/raport_2025-26_fundacji_bm_badanie_swiadomosci_rodzicow

***

O badaniu

Badanie na zlecenie Fundacji Banku Millennium zrealizowane zostało przez niezależną agencję badawczą IBRiS z wykorzystaniem metody CAWI (Computer-Assisted Web Interview), polegającej na przeprowadzaniu ankiet online. W badaniu wzięło udział 1000 respondentów – rodziców dzieci w wieku przedszkolnym, tj. od 3 do 7 lat.

Zbieranie danych odbyło się na przełomie grudnia 2025 roku oraz stycznia 2026 roku. Próba badawcza została dobrana w sposób umożliwiający uzyskanie wyników reprezentatywnych dla populacji rodziców dzieci w tym wieku. Uzyskane wyniki zostały zestawione z rezultatami analogicznego badania przeprowadzonego w 2020 roku, co pozwoliło na analizę zmian zachodzących w okresie pięciu lat.

Warto podkreślić, że analizowany okres obejmował czas istotnych i nieprzewidywalnych wydarzeń społecznych oraz gospodarczych, które mogły mieć wpływ na postawy i opinie badanych.