Raport Specjalny | Cyberbezpieczeństwo | Stale rosnące zagrożenie
Kradzież tożsamości stała się problemem globalnym. Jest jednym z najpopularniejszych przestępstw internetowych na świecie, a jej ofiarą może paść dosłownie każdy z nas.
Kradzież tożsamości stała się problemem globalnym. Jest jednym z najpopularniejszych przestępstw internetowych na świecie, a jej ofiarą może paść dosłownie każdy z nas.
Prawie połowa Polaków chciałaby korzystać z innowacyjnych metod płatności, a największe zainteresowanie wzbudza możliwość płacenia odciskiem palca. I choć statystyki pokazują rosnące zainteresowanie systemami bezpieczeństwa biometrycznego na całym świecie, a eksperci uważają je za jedno z najlepszych zabezpieczeń, hakerzy już pracują nad nowymi rodzajami ataków, i – o zgrozo – odnajdują luki.
W dobie cyfryzacji i powszechnej dostępności usług bankowych online kwestia bezpieczeństwa transakcji finansowych nabiera szczególnego znaczenia. Cyberprzestępczość ewoluuje równie dynamicznie jak technologie bankowe, stawiając przed klientami i instytucjami finansowymi nowe wyzwania.
W przeciągu pięciu ostatnich lat Urząd Ochrony Danych Osobowych opublikował 489 decyzji (w tym 69 upomnień, a 17 spraw zostało umorzonych), przyznając kary w wysokości od 10 tys. do 1 mln zł. Według większości szacunków, ogólna liczba kar za brak zgodności przekracza 1800, a najwyższe odnotowano m.in. w sektorze finansowym. W państwach zachodnich liczba kar za niedostateczne zapobieganie praniu pieniędzy konsekwentnie rośnie. Wzrasta też znacząco ich intensywność i dotkliwość, nie tylko w związku z dyrektywami np. NIS2, CER, DORA, PSD3, ale także z powodu większej egzekwowalności sankcji nakładanych w związku z eskalacją konfliktów zbrojnych i wojny handlowej.
Otwieranie rynku finansowego bez uszczerbku dla jego odporności cyfrowej wydaje się godzeniem ognia z wodą, dlatego tak doniosłego znaczenia nabiera inteligentne, zrównoważone podejście, w ramach którego uwzględniony zostanie zarówno aspekt bezpieczeństwa, kluczowy dla całego rynku finansowego, jak i komfort użytkowników – twierdzi profesor Uniwersytetu Śląskiego dr hab. Dariusz Szostek, dyrektor Śląskiego Centrum Inżynierii Prawa, Technologii i Kompetencji Cyfrowych CyberScience (wspólna jednostka UŚ, UE Katowice, Politechniki Śląskiej i NASK) i CEO Szostek_Digital i Wspólnicy. Rozmawiał z nim Karol Mórawski.
Jest wykorzystywana w obszarze cyberbezpieczeństwa, m.in. ze względu na możliwość szybkiego przetwarzania dużej ilości danych w czasie rzeczywistym. Pozwala to identyfikować wzorce i anomalie w ruchu sieciowym, a w konsekwencji na bieżąco wykrywać cyberataki i zapobiegać im. Dzięki analizie danych historycznych i identyfikacji trendów sztuczna inteligencja może też pomóc w przewidywaniu potencjalnych zagrożeń i podejmowaniu działań prewencyjnych.
W dzisiejszym cyfrowym świecie, w którym transakcje bankowe są przeprowadzane jednym kliknięciem bądź dotknięciem ekranu, a poufne informacje płynnie podróżują przez sieci, zagrożenie oszustwami jest większe niż kiedykolwiek wcześniej.
Jak wygląda dzień w pracy specjalisty od cyberbezpieczeństwa? Ile zagrożeń i jakiego rodzaju codziennie dociera do bankowych serwerów, ile prób włamań bądź innych ataków odnotowuje każdy z ekspertów i jak sobie z nimi radzi? Czy bywa zaskakiwany, na ile jego praca jest powtarzalna i monotonna niczym robotnika przy taśmie produkcyjnej, a w jakim zakresie przypomina działalność artystyczną?
Najczęstszym błędem przy projektowaniu i tworzeniu systemu sztucznej inteligencji jest brak zadbania o źródło wiarygodnych danych, na których można zbudować bezstronne i godne zaufania modele. Gdy tego brakuje, powstają systemy, które nie chronią danych przed niezamierzonym uszkodzeniem, manipulacją czy usunięciem – wyjaśnia Paweł Raczyński, dyrektor zarządzający Kyndryl Poland. Rozmawiamy z nim o sztucznej inteligencji i rozporządzeniu DORA.
Moda na przyzwoitość cyfrową już przychodzi, choć trudno prognozować, jak nas zmieni. Problem polega też na tym, że ciągle żyjemy iluzjami, jakoby AI była kolejnym świętym Graalem, które rozwiąże nam problemy społeczne i ze zdumieniem stwierdzamy, że znowu się nie udało – podkreśla prof. dr hab. Jan Kreft. Z szefem Centrum Badań nad Zarządzaniem Algorytmicznym i kierownikiem Zakładu Zarządzania Algorytmicznego Politechniki Gdańskiej rozmawiał Karol Mórawski.
Rozporządzenie DORA zobowiązuje banki do wdrożenia mechanizmów silnego uwierzytelniania, czyli MFA. Czasu na to jest coraz mniej. Czy Komisja Nadzoru Finansowego rzeczywiście będzie wymagać takich rozwiązań i czy banki mają jeszcze szansę zdążyć z implementacją MFA? Co, jeśli im się to nie uda? Rozmawiamy o tym z Krzysztofem Goździem, dyrektorem ds. sprzedaży w firmie Secfense.
Głównymi filarami współczesnej bankowości są relacje z klientami i technologie, na jakich banki opierają swoje usługi. Bankowość internetowa dominuje w firmach, natomiast mobilna wyraźnie zakorzenia się w preferencjach klientów indywidualnych. Dziś interakcje online stanowią większość ruchów na linii klient-bank. Z jednej strony użytkownicy chcą korzystać z coraz nowocześniejszych rozwiązań i ułatwień; z drugiej – liczą, że bank ochroni ich przed zagrożeniami wyrastającymi w odpowiedzi na rozwój technologii.
Do niedawna sztuczna inteligencja kojarzyła się osobom technicznym przede wszystkim z uczeniem maszynowym służącym na przykład do wykrywania anomalii w obserwowanym ruchu sieciowym. Ostatni rok gwałtownie zmienił podejście do tego tematu i na pierwszy plan wysunęły się LLM (Large Language Model) – duże modele językowe – które bardziej przypominają owoce wyobraźni autorów SF niż narzędzia statystyczne.
Ze względu na charakter współpracy banku z klientami na rynku usług bankowych, a szczególnie w segmencie kredytów, można wyróżnić dwa modele bankowości: transakcyjną (ang. transaction banking) i relacyjną (ang. relationship banking). Różnią się one między sobą głównie czasem trwania relacji banku z klientami i zakresem nabywanych produktów.
Uchwalone w poprzedniej kadencji parlamentu przepisy nadające rolnikom status konsumenta w relacjach z instytucjami finansowymi, stanowią najlepszą egzemplifikację związku frazeologicznego „wyświadczyć komuś niedźwiedzią przysługę”. Konsekwentny sprzeciw ze strony sektora bankowego i branży agro skłonił nową ekipę rządzącą do wycofania się z nieprzemyślanych regulacji.
Sztuczna inteligencja i bankowość to idealnie dobrana para, która łącząc siły, ma szansę wynieść relacje z klientami na wyższy poziom. Banki zbierają i analizują ogromne ilości danych, które są podstawową siłą napędową AI. Uwzględniając etyczne i prawne aspekty, instytucje finansowe mogą tworzyć interesujące oraz trafiające w indywidualne potrzeby rozwiązania w każdym punkcie styku z klientem.
Niska stopa oszczędności gospodarstw domowych pogarsza długoterminowe perspektywy rozwoju polskiej gospodarki. Choć banki mają wysoką nadpłynność i niską relację kredytów do depozytów, udział tych ostatnich w polskim PKB spada. Raport naukowców z Uniwersytetu Gdańskiego „Kierunki ewolucji depozytów bankowych i ich przyszła rola w rozwoju polskiego sektora bankowego” wyjaśnia, dlaczego oprocentowanie depozytów nie nadąża za inflacją, kreśli przyszłe scenariusze dla banków i deponentów i prezentuje kilka ważnych rekomendacji dla polityki instytucji finansowych i polityki publicznej.
Polski system kształcenia osadzony jest w realiach sprzed ponad stu lat, w biznesie zaś tylko niewielki odsetek podmiotów dysponuje strategią transformacji cyfrowej. To najważniejsze wnioski z debaty poświęconej transformacji cyfrowej polskiej gospodarki w kontekście AI, jaka odbyła się w ramach tegorocznego Polskiego Forum Akademicko-Gospodarczego.
Otwierając tegoroczne Forum Bankowe, dr Tadeusz Białek, prezes ZBP, podkreślił, że jest to największa sektorowa konferencja bankowości w Polsce. Dodał, że dziś mamy specyficzny okres dla banków. Wysokie zyski w sektorze w 2023 r., wynikały z wysokich stóp procentowych, które w kolejnych miesiącach będą spadały, tymczasem dochody odsetkowe stanowią 90% dochodów polskich banków.
Perspektywa przejścia na emeryturę jest dla zdecydowanej większości dwudziesto-, a nawet trzydziestolatków czystą abstrakcją. Świadomość, jak ważne jest zgromadzenie kapitału na spokojną starość, przychodzi po latach, wraz z założeniem rodziny. To jedno z najpoważniejszych wyzwań dla twórców programów uzmysłowiających potrzebę oszczędzania na cele emerytalne, gdyż działania edukacyjne powinno się rozpoczynać jak najwcześniej, nawet na etapie wczesnoszkolnym.