Potencjalne skutki wyczerpania środków w Programie „Mieszkanie dla Młodych”
15 marca 2016 roku Bank Gospodarstwa Krajowego wydał komunikat o wstrzymaniu przyjmowania wniosków o dofinansowanie wkładu własnego w związku z nabyciem pierwszego mieszkania. Wraz z ubiegłoroczną nowelizacją ustawy rozszerzającą zakres programu między innymi na nieruchomości z rynku wtórnego oraz zwiększającą dofinansowanie dla rodzin wielodzietnych, liczba składanych do BGK wniosków rosła w lawinowym tempie. Już w połowie marca zostało zarezerwowanych 95% środków przeznaczonych na ten rok, a tym samym nabór kolejnych wniosków został zawieszony. Zgodnie z zapisami ustawy, pozostałe 5% funduszy ma być przeznaczone dla beneficjentów, którym urodziło się lub zostało przysposobione trzecie dziecko. W obliczu pustej kasy nasuwa się pytanie o sens kontunuowania programu w bieżącym roku oraz o sens publikowania nowych wskaźników przeliczeniowych i maksymalnych cen, które będą obowiązywały przez kolejnych sześć miesięcy? Kto najbardziej na tym straci?
Mimo iż polski rynek finansowy od lat 90. ubiegłego stulecia intensywnie nasyca się instytucjami finansowymi, a transformacja gospodarcza stworzyła podatny grunt do ich działalności i rozwoju, politycy, reprezentanci izb gospodarczych sektora bankowego, deweloperów, przedstawiciele spółdzielni mieszkaniowych oraz organizacji zajmujących się problematyką społeczną są zgodni co do potrzeby utworzenia w Polsce nowego rodzaju banku – kas oszczędnościowo-budowlanych.
Decyzja o zaciągnięciu kredytu hipotecznego to jedna z najpoważniejszych decyzji życiowych. Świadomość kredytowa jest w społeczeństwie coraz większa. Osoby obecnie zaciągające kredyty nie mają już dylematu jaką walutę wybrać, ponieważ w obecnym stanie prawnym kredytów walutowych praktycznie już nie ma. Ale czy wszystko w dziedzinie kredytów jest jasne? Czy wiadomym jest, czym jest nieruchomość w procesie kredytowym? Niejednokrotnie w rozmowach pada pojęcie wartości nieruchomości lub jej ceny. Czy te dwa pojęcia należy utożsamiać? Co to jest wartość nieruchomości i czy jest tylko jeden rodzaj wartości?
Już 21 marca 2016 r. mija termin implementacji przepisów Dyrektywy (MCD) 2014/17/UE w sprawie konsumenckich umów o kredyt związanych z nieruchomościami mieszkalnymi i zmieniająca dyrektywy 2008/48/WE i 2013/36/UE oraz rozporządzenie (UE) nr 1093/2010.
Do Sejmu trafił projekt ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, w którym pojawiły się zapisy chroniące nabywców mieszkań przed upadłością banków, w których deweloperzy prowadzą swoje rachunki powiernicze. W dotychczasowych przepisach prawnych przewidziane było prowadzenie przez dewelopera otwartego lub zamkniętego rachunku powierniczego.
Według danych przedstawianych przez Agencje Nieruchomości Rolnych, notującej na bieżąco średnie wartości gruntów rolnych, ziemia rolna w Polsce drożeje nieprzerwanie od 10 lat. Na wzrosty cen istotnego wpływu nie miał nawet kryzys finansowy, który zatrząsł innymi segmentami rynku nieruchomości. Inwestorzy i firmy pośredniczące w obrocie ziemią rolną zacierali ręce, ciesząc się z wysokiego zysku.
15 stycznia 2016 roku Sejm przyjął ustawę o podatku od niektórych instytucji finansowych. W myśl tej ustawy, od lutego bieżącego roku banki krajowe, oddziały banków zagranicznych, spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe, zakłady ubezpieczeń i reasekuracji oraz firmy pożyczkowe zostaną obłożone tak zwanym „podatkiem bankowym” wynoszącym 0,44% wartości ich aktywów. Podstawa opodatkowania będzie się różniła dla poszczególnych grup podatników. Tym samym banki i kasy oszczędnościowo-kredytowe zapłacą podatek od nadwyżki aktywów ponad 4 miliardów złotych, ubezpieczyciele powyżej 2 miliardów złotych, a dla firm pożyczkowych kwotą wolną od tego podatku będą aktywa o wartości do 200 milionów złotych.
Zgodnie z grudniowymi pomiarami „Monitora Bankowego” przeprowadzonymi przez TNS Polska SA na zlecenie Związku Banków Polskich, koniec roku 2015 minął pod znakiem ożywienia na rynku kredytów hipotecznych. Wobec zapowiedzi podwyżek marż spowodowanych wprowadzeniem podatku bankowego oraz podwyższenia wymaganego wkładu własnego przez banki od 1 stycznia 2016 r., a także rekordowej liczby wniosków złożonych o dotację w Programie „Mieszkanie dla Młodych”, odnotowano wzrost bieżącego popytu na kredyty. Do zakupów mieszkań, w tym w celach inwestycyjnych, skłaniały także niskie stopy procentowe, rosnące średnie wynagrodzenie oraz stabilizacja cen mieszkań na rynku.
Zgodnie z obwieszczeniem Ministra Finansów z dnia 5 sierpnia 2015 roku w sprawie górnych granic stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych w 2016 roku nowe maksymalne wartości podatku od nieruchomości wynoszą odpowiednio:
Najlepiej sprzedają się mieszkania średnie, na rynku wtórnym królują duże apartamenty.
Polska należy do tych krajów Unii Europejskiej, w których odsetek posiadaczy mieszkań jest jednym z najwyższych – wynika z najnowszego raportu Hypostat 2015 opublikowanego przez European Mortgage Federation. Aż 82,4% ogólnych zasobów mieszkaniowych stanowią mieszkania własnościowe, nabyte na rynku pierwotnym lub wtórnym albo wzniesione w ramach budownictwa indywidualnego.
Po lekkim odbiciu w segmencie kredytów mieszkaniowych w drugim kwartale tego roku pojawiły się oczekiwania co do możliwości utrzymania tej tendencji, szczególnie w obliczu stosunkowo korzystnych warunków rynkowych dla kredytobiorców. Wyniki odnotowane po III kwartale nie pozwalają jednak sądzić, że rynek kredytów mieszkaniowych powrócił na ścieżkę wzrostową. Banki udzieliły łącznie 43,9 tys. kredytów mieszkaniowych na kwotę 9,7 mld zł. Możemy mówić o pewnej stabilizacji popytu na poziomie istotnie niższym niż notowany jeszcze kilka lat temu i utrzymaniu dotychczasowej prognozy na koniec roku.
