KPMG: niska jakość raportowania ESG dużym ryzykiem biznesowym dla firm działających w Polsce

Organizacje muszą bardziej uważnie przyjrzeć się swojej działalności pod kątem kwestii ESG – środowiskowych, społecznych i związanych z ładem korporacyjnym. Już w 2025 roku spółki, które objęte były do tej pory obowiązkiem raportowym, wynikającym z poprzedniej regulacji NFRD, mają zaprezentować pierwsze raporty zgodnie z dyrektywą CSRD.

Druga edycja Benchmarku klimatyczno-środowiskowego opracowanego przez firmę doradczą KPMG, analizuje stan ujawnień największych przedsiębiorstw działających w Polsce. W publikacji sprawdzono czy w porównaniu do poprzedniego roku poziom tych ujawnień uległ poprawie.

Stopień wdrożenia nowych przepisów powinno stymulować wejście w życie unijnej dyrektywy CSRD oraz opracowanie towarzyszących jej wskaźników ESRS, które mają podnieść jakość raportowania w kwestii zrównoważonego rozwoju. 

– Dbanie o kwestie ESG nie powinno ograniczać się tylko do ich raportowania. Ważne jest również zrozumienie, że wymaga to działań praktycznych i integrowania ich z głównymi strategiami organizacji, aby miały one realny wpływ na globalne wyzwania środowiskowe i społeczne.

Raport KPMG nie tylko prezentuje analizy, ale także identyfikuje kluczowe dla przedsiębiorstw zagadnienia dotyczące klimatu i środowiska w kontekście raportowania i budowania modelu biznesowego, przyjaznego dla ludzi i planety – mówi dr Grzegorz W. Cimochowski, Partner i Szef Działu Consultingu, Lider ESG w KPMG w Polsce.

Czytaj także: Prawie 75 proc. inwestorów ocenia potencjalne transakcje z perspektywy ESG

Zaskakujący spadek jakości ujawnień firm działających w Polsce

W ciągu ostatnich 12 miesięcy dyskusje na temat raportowania zrównoważonego rozwoju przeszły od przygotowań do opracowania pełnego zestawu wskaźników ESRS oraz określenia obowiązkowego zakresu ujawnień. W rezultacie przygotowanie spójnego zestawu strategii, praktyk i raportowania kwestii ESG staje się coraz bardziej pilnym wyzwaniem.

Tymczasem badanie KPMG wykazało, że jedynie 56 na 100 największych, działających w Polsce firm, prezentuje ujawnienia klimatyczne i środowiskowe. To tylko jedna firma więcej niż w badaniu z 2023 roku.

Ogólny wynik firm raportujących te kwestie spadł z 5,27 do 5,08, co jest zaskakującym obniżeniem jakości ujawnień w porównaniu do wyników pierwszej edycji badania.

– To niemal ten sam poziom ujawnień (i ich braku) co rok temu. Pokazuje to wyraźnie, ile jeszcze pracy pozostało do zrobienia. Tym bardziej, że wraz z pojawieniem się regulacji prawnych i związanych z nimi standardów znika argument za tym, by nie ujawniać danych i ryzykować rychłe ponoszenie kosztów związanych ze zmianą formatu raportowania.

Argument – dodajmy – który mógł prowadzić do odwlekania procesów zbierania i analizy danych, a tym samym uczenia się i nabywania przydatnych i pożądanych na rynku doświadczeń – mówi Justyna Wysocka-Golec, Partner Associate, Liderka Zespołu ESG, Dekarbonizacji i Bioróżnorodności w KPMG w Polsce.

Poszerza się zakres ujawnień w sektorze chemicznym i budowlanym – szczególnie w kontekście zasobów i bioróżnorodności

Eksperci KPMG w Polsce przeanalizowali ujawnienia niefinansowe 100 największych podmiotów działających na polskim rynku. Próba obejmowała spółki zróżnicowane pod względem wielkości, branży, pochodzenia kapitału właścicielskiego czy obecności na giełdzie.

W polskim TOP100 znalazły się przede wszystkim spółki handlowe (w tym z sektora FMCG), produkcyjne (zwłaszcza motoryzacyjne i produkujące żywność), finansowe oraz przemysłowe (szczególnie energetyczne, wydobywcze i chemiczne).

W 2024 roku do najbardziej aktywnych raportowo firm należą spółki z branży chemicznej i budowlanej, które prześcignęły zeszłorocznych zwycięzców, czyli przedstawicieli branż wydobywczej i energetycznej. Firmy chemiczne i budowlane osiągnęły 6,33 na 10 punktów, co jest nieznacznie gorszym wynikiem w stosunku do zwycięzców z zeszłego roku.

Na drugim miejscu uplasowały się firmy z sektora finansowego i ubezpieczeniowego (zwłaszcza banki), zdobywając przeciętnie 5,94 punktu.

Trzecie miejsce zajęły firmy działające w przemyśle naftowym, wydobywczym i energetycznym, z wynikiem 5,89 punktu – liderzy z ubiegłego roku.

Zauważalny jest dość niski wynik przemysłu motoryzacyjnego, znaczącego w Polsce (i wyraźny spadek w stosunku do zeszłego roku). Firmy z tej grupy otrzymały przeciętnie 1,25 punktu na 10, choć transport samochodowy ma istotny wpływ na środowisko.

Jest to prawdopodobnie głównie efekt statystyczny, ponieważ znacząca część firm uwzględnianych w zeszłorocznym zestawieniu w 2024 roku znalazła się poza TOP100 – w tegorocznej edycji oceniono niższą liczbę raportów w tej podgrupie.

Czytaj także: Ścieżki dekarbonizacji, finansowanie zrównoważonego rozwoju – mBank opublikował raport ESG za rok 2023

Raporty ESG: spółki z GPW prymusami

Spółki notowane na Giełdzie Papierów Wartościowych osiągają lepsze wyniki benchmarku i wyższy wskaźnik transparentności.

Wyniki badania KPMG wskazują, że tylko 13% z nich miało braki danych, a ich benchmarkowy wynik ujawnień wyniósł średnio 5,8 punktu, przewyższając firmy spoza GPW o prawie dwa punkty.

W 2023 roku zaobserwowano podobną, choć nieznacznie mniejszą różnicę.

– Lepsze wyniki firm notowanych na giełdzie wynikają z większej zależności od interesariuszy oraz wnikliwej analizy rynkowej. Dodatkowo w inwestycjach coraz większą rolę odgrywać będą zielone aktywa, które już teraz wyraźnie zyskują na wartości finansowej.

Trend ten będzie wzmacniany również przez postawę sektorabankowego, który w swojej działalności zamierza promować firmy przechodzące przez transformację w kierunku bardziej zrównoważonych modeli.

Przedsiębiorcy aktywni na giełdzie mają świadomość tych procesów, dlatego są bardziej zmotywowani do dbania o odpowiedni poziom ujawnień ESG – mówi Justyna Wysocka-Golec.

Z pełną treścią raportu KPMG można zapoznać się na stronie: Benchmark klimatyczno-środowiskowy KPMG. Edycja 2024 – KPMG Poland