Aż 2/3 Polaków obawia się skutków wycieków ich danych w wyniku ukierunkowanych cyberataków
67% Polaków obawia się, że oszuści mogą wykorzystać wykradzione dane osobowe do przygotowania ataku wymierzonego w konkretną osobę. Co czwarty badany (26%) deklaruje, że bardzo obawia się takiego scenariusza.
Jednocześnie 14% respondentów nie ma takich obaw, a 19% nie ma zdania na ten temat. Niepokój częściej deklarują kobiety niż mężczyźni (72% vs 61%). Wśród osób w wieku 55 lub więcej taką obawę deklaruje aż 74% respondentów.
Rodzinne zasady bezpieczeństwa ma co trzeci z nas
Obawy przed spersonalizowanymi atakami nie zawsze przekładają się jednak na konkretne działania zwiększające bezpieczeństwo.
Tylko 33% ankietowanych ustaliło z bliskimi zasady potwierdzania tożsamości na wypadek, sytuacji, w której ktoś podszywałby się np. pod członka rodziny. Może to być choćby ustalone wcześniej hasło bezpieczeństwa.
Pozostałe 67% badanych nie ma takich zasad.

Od banków klienci oczekują reakcji i cyberedukacji
78% ankietowanych uważa, że pracownik banku powinien z własnej inicjatywy podjąć działania ochronne, gdy podejrzewa, że klient znajduje się pod wpływem manipulacji oszusta. Mogłoby to oznaczać np. czasowe wstrzymanie przelewu lub wypłaty i ponowny kontakt z klientem w celu potwierdzenia decyzji.
Odpowiedź „zdecydowanie tak” wskazało 46% ankietowanych, a „raczej tak” 32%. Przeciwnego zdania jest 6%, natomiast 16% nie ma zdania. Najwyższe poparcie dla takich działań deklarują osoby w wieku 55 lat i więcej (88%), a najniższe osoby w wieku 25-34 lat (62%), wśród których 29% nie ma zdania.
Ponadto ankietowani oczekują większego zaangażowania w edukację na temat oszustw. Aż 82% badanych chciałoby, aby banki, administracja publiczna, media i inne instytucje częściej informowały o zagrożeniach związanych z oszustwami przez telefon i Internet.
– Oszuści coraz częściej wykorzystują nie tylko technologie, ale przede wszystkim wiedzę o nas i mechanizmy psychologiczne. Dane z wycieku mogą pomóc uwiarygodnić historię, którą przedstawia przestępca, a presja czasu czy silne emocje utrudniają racjonalną ocenę sytuacji.
Dlatego bezpieczeństwo wymaga dziś połączenia technologii, edukacji i prostych codziennych nawyków. Jednym z nich może być ustalenie z najbliższymi hasła bezpieczeństwa, które pozwoli szybko zweryfikować, czy naprawdę rozmawiamy z bliską osobą.
W VeloBanku rozwijamy również rozwiązania, które pomagają wykrywać nietypowe zachowania klienta. Z ochrony behawioralnej korzysta już ponad milion naszych klientów – mówi Robert Jagura, dyrektor departamentu Cyberbezpieczeństwa w VeloBanku.

Kogo dotyka scam?
Z badania na zlecenie VeloBanku wynika, że 17% Polaków przynajmniej raz straciło pieniądze wskutek scamu – czyli oszustwa mającego na celu wyłudzenie pieniędzy, danych osobowych lub innych korzyści przez wprowadzenie ofiary w błąd, najczęściej za pośrednictwem Internetu lub telefonu.
Najwyższy odsetek osób, które straciły w ten sposób pieniądze, odnotowano w grupach wieku 35–44 lata (22%) oraz 18–24 lata (21%). Najniższy – wśród osób w wieku 45–54 lata oraz 55 lat i więcej (po 15%).
Ofiary częściej znajdowały się wśród mieszkańców miast liczących od 20 do 99 tys. mieszkańców (22%) niż największych aglomeracji, powyżej 500 tys. mieszkańców (13%).
Wstyd ofiar cyberoszustw
Wśród pokrzywdzonych, którzy powiedzieli o oszustwie bliskim lub policji, 47% przyznaje, że czuło przy tym wstyd. To mniej niż przed rokiem, gdy tę samą odpowiedź wskazało 52% badanych. Jednocześnie wzrósł odsetek osób, które wstydu nie odczuwały – z 37% w 2025 roku do 40% obecnie.
Co czuli pokrzywdzeni, gdy zorientowali się, że mogli paść ofiarą oszustwa? Najczęściej wskazywali gniew (51%), irytację (37%) i bezradność (32%). Na kolejnych miejscach znalazły się smutek (22%), żal i wstyd (po 15%), lęk (13%) oraz zagubienie (8%).
Jednocześnie wzrósł odsetek osób, które wstydu nie odczuwały – z 37% w 2025 roku do 40% obecnie.
W porównaniu z 2025 rokiem rzadziej pojawiały się bezradność (spadek z 37% do 32%), lęk (z 17% do 13%), wstyd (z 18% do 15%) oraz zagubienie (z 12% do 8%). Wzrósł natomiast odsetek wskazujących gniew – z 48% do 51%.
Połowa poszkodowanych (51%) uważa, że oszust wykorzystał ich emocje.

Czytaj także: Raport antyfraudowy BIK: oszuści atakują ludzi, technologia pomaga się bronić
Co czwarta ofiara nikomu nie mówi o oszustwie
Niemal co czwarta osoba, która straciła pieniądze wskutek oszustwa (24%), nikomu o tym nie powiedziała. Rok wcześniej było to 23%.
W tej grupie 20% badanych jako przyczynę milczenia wskazuje wstyd wobec 22% w 2025 r., natomiast 29% nie potrafi określić powodu. Najwyższy odsetek osób, które nikomu nie powiedziały o oszustwie, odnotowano w grupie wieku 45–54 lata (36%).
32% poszkodowanych od razu poinformowało o zdarzeniu bliską osobę lub policję, podczas gdy rok wcześniej było to 29%. Z kolei 13% potrzebowało na to kilku godzin (17% w 2025 r.), a 21% kilku dni – tyle samo co przed rokiem.
„Nie sądziłem, że można mnie oszukać”
Aż 59% osób, które straciły pieniądze wskutek oszustwa przyznaje, że wcześniej nie sądziło, że same mogą zostać oszukane przez telefon lub Internet (rok wcześniej było to 62%). Pozostałe 41% miało świadomość takiego ryzyka i słyszało o podobnych przypadkach wobec 38% z poprzedniej edycji badania.
Szczególnie mocno uwagę zwracają odpowiedzi osób w wieku 55 lat i więcej – aż 72% ofiar z tej grupy przed oszustwem było przekonanych, że same nie dadzą się oszukać.
***
Metodologia: Badanie przeprowadzone na zlecenie VeloBanku na panelu Ariadna na ogólnopolskiej próbie liczącej N=1095 osób. Kwoty dobrane wg reprezentacji w populacji Polaków w wieku 18 lat i więcej dla płci, wieku i wielkości miejscowości zamieszkania. Termin realizacji: 16 – 19 października 2026. Metoda: CAWI.