Płatności bez paszportu
Szósta siła Unii
Nasza pozycja na mapie kontynentu nie jest dziełem przypadku. Według rankingu EU Financial Centres Power Index, opracowanego przez ekspertów Deloitte oraz Future Finance Poland, polskie centrum finansowe zajmuje szóste miejsce w skali Unii Europejskiej. To zestawienie, oparte na trzynastu wskaźnikach siły rynkowej, jasno pokazuje, że dystansujemy wszystkich sąsiadów z Europy Środkowej. To u nas bije cyfrowe serce regionu. Skala polskiej gospodarki – szóstej w UE pod względem PKB – tworzy przestrzeń, w której innowacje finansowe mogą nie tylko powstawać, ale i z powodzeniem się skalować. Polska wyprzedza pod wieloma względami rynki o znacznie dłuższej tradycji wolnorynkowej, takie jak Austria czy Czechy.
Dowodem na tę dynamikę jest sektor usług – zajmujemy pierwsze miejsce w całej Unii pod względem liczby transakcji w bankowości mobilnej i internetowej. Nie jesteśmy krajem na dorobku. Potwierdza to m.in. skokowa dynamika eksportu polskich usług finansowych, która w ciągu ostatnich lat wzrosła o 244%. Ten wynik pokazuje, że polska myśl technologiczna może być towarem pożądanym na rynkach zagranicznych.
Koniec ery przeglądarkowej
Transformację najlepiej widać w kieszeniach użytkowników. Dane ZBP z raportu NetB@nk za IV kw. 2025 r, potwierdzają, że polski sektor bankowy wszedł całkowicie w fazę „mobile only”. Liczba aktywnych użytkowników aplikacji mobilnych przekroczyła już 27 mln osób, co oznacza czternastoprocentowy wzrost w skali roku. Co najbardziej wymowne, aż 21 mln z nich zarządza finansami wyłącznie przez smartfon, zupełnie rezygnując z logowania przez komputer. Desktopowa bankowość internetowa zanotowała w tym samym czasie spadek o 4%.
Aplikacja przestała być dodatkiem – to główny punkt styku, gdzie technologia musi działać niezauważalnie. Otwartość Polaków na nowości sprawiła, że nasz rynek służy dziś jako modelowy przykład budowy niezależnych systemów płatniczych. Polska udowadnia, że rzucenie wyzwania globalnym gigantom technologicznym wymaga tworzenia własnych standardów – takich jak BLIK – które zamiast tworzyć bariery, stawiają na współpracę między bankami i zagranicznymi systemami.
Szybkość jako standard, nie luksus
Powszechne przeniesienie finansów do smartfonu wymusiło zmianę w podejściu do tempa rozliczeń. Współczesna gospodarka nie toleruje opóźnień. Podczas gdy wiele rynków dopiero debatuje nad upowszechnieniem transakcji natychmiastowych, polskie rozwiązania mobilne od dawna wprowadzają je w życie jako powszechny standard. Przelewy na numer telefonu sprawiły, że przesyłanie pieniędzy stało się niezależne od tradycyjnych godzin pracy banków i fizycznej odległości między użytkownikami. Dziś to szybkość jest kluczową wartością, a polski model współdziałania konkurentów nad wspólnym standardem płatniczym wyznacza kierunek dla całego regionu.
– Znoszenie barier odbywa się dziś przez budowę tzw. interoperacyjności. Tworzenie cyfrowych mostów między systemami z różnych krajów pozwala na swobodne przesyłanie pieniędzy między użytkownikami z Polski, Portugalii czy Hiszpanii. To idea, którą można porównać do roamingu, dzięki której rodzime pomysły tworzą ramę płatniczą dla szerszego regionu – podkreśla Dariusz Mazurkiewicz, prezes zarządu Polskiego Standardu Płatności, operatora BLIKA.
Więcej niż lokalny zasięg
Zmiany w sektorze finansowym widać najwyraźniej w codziennych wyborach milionów ludzi. Bankowość przeniosła się do kanałów cyfrowych, gdzie polskie rozwiązanie – mimo osiągniętej masowej skali – zachowuje stabilną dynamikę wzrostu. BLIK, z którego korzysta ponad 21 mln użytkowników, stanowi dziś dla klientów preferowany wybór obok globalnych systemów płatniczych. Skala tej adopcji rzuca światło na europejskie ambicje: podczas gdy nowe projekty paneuropejskie, takie jak Wero, zaczynają budowę zasięgu z poziomem 100 mln transakcji rocznie, polski system wypracował wolumen rzędu 3 mld operacji. Ten dystans wynika z rynkowej dojrzałości – w polskim e-commerce BLIK obsługuje już ponad 70% wszystkich płatności.
Równolegle do budowy struktur w Europie Środkowej polski system rozwija model operacyjny oparty na współpracy z istniejącymi lokalnymi standardami. W tym układzie Polska proponuje sąsiadom coś więcej niż technologię – oferuje gotowy model budowania rynkowej autonomii. Dzięki współpracy z systemami płatniczymi w Portugalii czy Hiszpanii, wizja międzynarodowego roamingu płatniczego nabrała wyraźnych kształtów. Możliwość przesyłania środków na numer telefonu między Warszawą a Lizboną z pominięciem tradycyjnych, kosztownych kanałów rozliczeniowych, pokazuje, że technologia skutecznie niweluje bariery geograficzne. To podejście partnerskie, które nie narzuca dominacji jednego podmiotu, ale łączy istniejące kropki na mapie Europy w spójny ekosystem.
– Wątek suwerenności finansowej zyskał w ostatnich latach zupełnie nowy ciężar gatunkowy. Płatności bezgotówkowe przestały być domeną czysto biznesową, trafiając do katalogu infrastruktury krytycznej państwa. Posiadanie własnego, w pełni autonomicznego systemu rozliczeń stanowi bezpiecznik narodowy. W obliczu napięć geopolitycznych czy ryzyka odcięcia od globalnych sieci kartowych, Polska dysponuje mechanizmem zdolnym utrzymać płynność obrotu pieniądza wewnątrz kraju. To tarcza, która chroni gospodarkę przed zewnętrznymi wstrząsami, zapewniając sprawne funkcjonowanie państwa nawet w warunkach kryzysowych – zauważa Dariusz Mazurkiewicz.
Ta autonomia buduje zaufanie, które w sektorze finansowym jest najtwardszą walutą. Integracja płatności bezpośrednio z aplikacjami bankowymi sprawia, że użytkownik nie musi powierzać swoich danych zewnętrznym pośrednikom. Bank, jako instytucja zaufania publicznego, odzyskuje kontrolę nad relacją z klientem, zapobiegając degradacji do roli dostawcy kapitału dla zagranicznych ekosystemów. W takim modelu bezpieczeństwo danych i prywatność użytkownika są wpisane w samą architekturę systemu, a nie dodane jako opcjonalny filtr.
Architekci cyfrowego porządku
Za sukcesem tej transformacji stoją konkretne liczby dotyczące kapitału ludzkiego. Jak wynika ze wspomnianego wcześniej raportu Deloitte i Future Finance Poland, Polska wyrosła na czwartego największego pracodawcę w sektorze finansowym Unii Europejskiej, zatrudniając blisko pół miliona osób. Unikalność naszego rynku polega na tym, że zajmujemy pierwsze miejsce w Unii pod względem liczby ekspertów pracujących w zagranicznych korporacjach finansowych i ubezpieczeniowych. To 130 tys. specjalistów, którzy z biur w Warszawie, Krakowie czy we Wrocławiu projektują rozwiązania obsługujące globalne rynki. Jesteśmy zagłębiem talentów, które nie tylko wdrażają cudze pomysły, ale potrafią tworzyć rodzime jednorożce – startupy o wycenie przekraczającej miliard dolarów, pod względem których zajmujemy siódme miejsce w UE.
– Właśnie ten potencjał pozwala nam znosić bariery płatnicze poprzez technologię i dobrowolną współpracę, zamiast czekać na jeden, narzucony odgórnie standard. Nasze doświadczenia pokazują, że najskuteczniejsze rozwiązania powstają tam, gdzie technologia łączy istniejące systemy, zamiast próbować je zastąpić. W ten sposób polska myśl techniczna dostarcza Europie gotowy schemat budowy otwartej i sprawnej infrastruktury finansowej – podsumowuje Dariusz Mazurkiewicz.
