ECOFIN: konkurencyjność sektora bankowego unijnym priorytetem
W centrum rozmów znalazły się integracja rynku, uproszczenie regulacji, proporcjonalność wymogów nadzorczych oraz warunki dalszego rozwoju działalności transgranicznej.
Silniejsze banki dla konkurencyjnej gospodarki
Dyskusja w Radzie UE była kontynuacją wymiany poglądów podczas nieformalnego posiedzenia ECOFIN w Dublinie 18 września 2026 roku.
Jej podstawą był komunikat Komisji Europejskiej z 17 lipca 2026 r. dotyczący konkurencyjności sektora bankowego i funkcjonowania jednolitego rynku usług bankowych.
Państwa członkowskie zgodnie uznały, że zwiększenie konkurencyjności banków należy do kluczowych priorytetów Unii Europejskiej.
Wyrażono wspólną deklarację, iż sprawnie funkcjonujący sektor bankowy ma zasadnicze znaczenie dla realizacji celów Unii Oszczędności i Inwestycji (SIU), a także finansowania transformacji energetycznej, rozwoju sztucznej inteligencji i modernizacji infrastruktury.
Czytaj także: Komisja Europejska chce stworzyć jednolity rynek kapitałowy w UE
Dotychczasowe regulacje wzmocniły sektor
W ciągu ostatnich 15 lat Unia przeprowadziła szeroko zakrojone reformy, które zwiększyły odporność banków, poprawiły jakość ich aktywów i wzmocniły wymogi kapitałowe.
Mimo tych postępów europejski rynek bankowy pozostaje rozdrobniony, a bariery utrudniające działalność transgraniczną ograniczają możliwości osiągania korzyści skali i efektywnego wykorzystania kapitału.
Wskazuje się także na złożoność unijnych regulacji oraz wyzwania związane z wdrażaniem międzynarodowych standardów ostrożnościowych, w tym Bazylei III wobec wszystkich banków, tak by zachować różnorodność sektora bankowego.
Problemy te wpływają na zdolność banków do konkurowania na rynku globalnym i finansowania rozwoju europejskiej gospodarki.
Integracja rynku i proporcjonalność regulacji
Jednym z głównych tematów debaty ECOFIN była potrzeba dalszego rozwoju jednolitego rynku bankowego. Ułatwienie bankom prowadzenia działalności w różnych państwach członkowskich mogłoby poprawić alokację kapitału, zwiększyć efektywność sektora i poszerzyć możliwości finansowania przedsiębiorstw oraz gospodarstw domowych.
Postęp w integracji musi jednak iść w parze z odpowiednimi zabezpieczeniami na wypadek kryzysu, jasnym podziałem odpowiedzialności oraz ochroną stabilności finansowej w poszczególnych państwach.
Istotnym elementem pozostaje również dalszy rozwój Unii Bankowej, w tym prace nad wspólnym systemem gwarantowania depozytów.
Równolegle ministrowie wskazali na potrzebę uproszczenia ram regulacyjnych i nadzorczych oraz zwiększenia ich proporcjonalności.
Rozważane kierunki – tak ważne dla polskiego sektora bankowego – obejmują dostosowanie wymogów ostrożnościowych do charakteru i skali działalności banków, uproszczenie regulacji i wytycznych poziomu 2 i 3, ograniczenie obciążeń administracyjnych mniejszych instytucji oraz poprawę skuteczności nadzoru.
Celem jest stworzenie bardziej efektywnego i przewidywalnego otoczenia regulacyjnego, które uwzględnia różnorodność europejskiego rynku bankowego. Kluczowe pozostaje także zachowanie równych warunków konkurencji wobec podmiotów działających poza UE.
Pakiet legislacyjny planowany w I. kwartale 2027 roku
Państwa członkowskie przedstawiły swoje priorytety, które będą stanowić punkt odniesienia dla dalszych prac. Debata podczas posiedzenia ECOFIN stanowi kolejny element przygotowań do zmian w unijnych ramach bankowych i szerokiej dyskusji o aksjologii bankowych przepisów nadzorczych, w której biorą udział wszystkie instytucje UE.
Komisja Europejska zapowiedziała przedstawienie w pierwszym kwartale 2027 r. pakietu legislacyjnego, który ma przełożyć założenia lipcowego komunikatu na konkretne rozwiązania.
Ostateczny kształt reform będzie miał znaczenie zarówno dla największych grup bankowych prowadzących działalność międzynarodową, jak i dla mniejszych instytucji, których model biznesowy i rola w finansowaniu lokalnych gospodarek różnią się od działalności dużych banków uniwersalnych.
Wyzwanie stojące przed UE polega na pogodzeniu trzech celów: stabilności finansowej, większej integracji rynku oraz regulacji, uwzględniające rozbieżne interesy państw home i host, a jednocześnie nieograniczające zdolności banków do finansowania gospodarki.
Postępy w tych obszarach będą istotnym elementem realizacji unijnej agendy konkurencyjności i budowy Unii Oszczędności i Inwestycji.
Piotr Gałązka – doktor nauk prawnych, adwokat, ekspert ds. Unii Europejskiej. Pełni funkcję dyrektora Przedstawicielstwa Związku Banków Polskich w Brukseli, gdzie odpowiada za monitorowanie prac legislacyjnych UE. Absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego oraz Szkoły Prawa Brytyjskiego i Unii Europejskiej University of Cambridge i Uniwersytetu Warszawskiego. sekretarz Sądu Polubownego (Arbitrażowego) przy Związku Banków Polskich. Członek Komitetu Prawnego Europejskiej Federacji Bankowej. Członek Rady Interesariuszy Centrum Europejskiego Uniwersytetu Warszawskiego.
