Jak zapewnić polskiemu rolnictwu stabilny dostęp do finansowania – dziś i jutro?
O tym rozmawiano 18 sierpnia 2026 roku w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi podczas spotkania zainicjowanego i współorganizowanego przez Związek Banków Polskich.
Spotkanie otworzyli: minister Stefan Krajewski, wiceminister Adam Paweł Nowak oraz wiceprezes Związku Banków Polskich Agnieszka Wachnicka, a udział wzięli także przedstawiciele wielu departamentów Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Banku Gospodarstwa Krajowego, Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz IERiGŻ, a także liczni przedstawiciele banków – liderów w finansowaniu agro – spółdzielczych i zrzeszających oraz komercyjnych.
– Rolnicy, oprócz wsparcia dotacyjnego, muszą mieć również dostęp do taniego finansowania, zarówno na inwestycje, jak i na bieżące wydatki.
Chcemy wspólnie z sektorem bankowym wypracować rozwiązania, które będą odpowiadały na rzeczywiste potrzeby gospodarstw rolnych i przetwórców – podkreślił minister Stefan Krajewski.
– Rozwój gospodarczy i rozwój sektora rolno-spożywczego wymaga stabilnego, pewnego i przewidywalnego finansowania.
Chcemy, aby preferencyjne finansowanie lepiej odpowiadało na aktualne potrzeby rolników. Niskooprocentowany kredyt obrotowy ma ułatwić im finansowanie bieżącej działalności – powiedział podsekretarz stanu Adam Nowak.
– Kontynuacja systemowego dialogu z instytucjami publicznymi jest szczególnie ważna w sytuacji, gdy przed polskim rolnictwem stoją poważne wyzwania inwestycyjne – związane z modernizacją gospodarstw, nowymi technologiami, transformacją klimatyczno-energetyczną, cyfryzacją czy demografią – powiedziała wiceprezes Związku Banków Polskich, nadzorującą pion agrobiznesowy izby, Agnieszka Wachnicka.
Związek Banków Polskich poprzedził spotkanie przekazaniem Ministerstwu Rolnictwa i Rozwoju Wsi listy propozycji i rekomendacji systemowych do wspólnego podjęcia.
Na spotkaniu omówiono także stan przygotowań do nowej WPR oraz potrzeby finansowe rolników związane z klęskami żywiołowymi (np. suszą).
Podczas spotkania banki przedstawiły swój punkt widzenia na funkcjonowanie i ewolucję instrumentów finansowych dla sektora rolnego, rynku kredytowego i przyszłości kredytów preferencyjnych, wykorzystania gwarancji, nowych rozwiązań finansowych oraz przygotowania systemu do kolejnej perspektywy finansowej po 2027 roku.
Jednym ze wspólnych wyzwań będzie reforma wskaźników referencyjnych dla systemu kredytów preferencyjnych, realizowana wspólnie z Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
– Skuteczny system finansowania rolnictwa wymaga stałej współpracy i wymiany doświadczeń pomiędzy sektorem publicznym i prywatnym. Banki są gotowe uczestniczyć w tym procesie – zarówno w finansowaniu inwestycji, jak i w systemowych pracach nad rozwiązaniami, które pozwolą jeszcze lepiej wykorzystać dostępny kapitał.
Ważne dla nas jest także wynoszenie doświadczeń z nietrafionychpomysłów, aby uniknąć dezinformacji i zbędnych kosztów – podkreślił przewodniczący Sekcji Banków Spółdzielczych i Zrzeszających Związku Banków Polskich i prezes zarządu Banku Spółdzielczego w Szczytnie – Krzysztof Karwowski.
Dla komplementarności systemu ważne jest zapewnienie ciągłości działania skutecznych instrumentów gwarancyjnych, takich jak Agromax, realizowanych wspólnie z Bankiem Gospodarstwa Krajowego. Znaczenie tej formy wsparcia dynamicznie rośnie.
W opinii banków to gwarancje są najefektywniejszym sposobem wspierania agrobiznesu. Banki cenią gwarancje przede wszystkim jako narzędzie ograniczania realizacji ryzyka kredytowego (92%) i zwiększania dostępności finansowania (77%).
Pomagają one także finansować klientów z niewystarczającymi innymi zabezpieczeniami (38%).
Współpraca z BGK w tym obszarze jest także bardzo wysoko oceniana przez sektor bankowy.
– Bank Gospodarstwa Krajowego od lat realizuje tę misję poprzez system gwarancji dostępnych za pośrednictwem banków komercyjnych i spółdzielczych.
Efekty mówią same za siebie – wsparcie sektora rolnego z wykorzystaniem gwarancji BGK, finansowanych z poprzedniej i obecnej perspektywy finansowej UE to ponad 36 tys. gwarancji o wartości prawie 6,2 mld zł, które umożliwiły uruchomienie finansowania o wartości ponad 8 mld zł, z tego tylko ponad 3 mld zł w ostatnim kwartale 2025 r. – zaznaczyła pierwsza wiceprezes zarządu Banku Gospodarstwa Krajowego prof. Marta Postuła.
Czytaj także: 5,1 mld zł bezpłatnych gwarancji dla sektora rolnego z Funduszu Gwarancji Rolnych udzielił BGK
Strategicznym wyzwaniem dla polskiego rolnictwa – ale także dla banków finansujących ten sektor – jest odnowa pokoleniowa. W tej sprawie Związek Banków Polskich przeprowadził specjalne badanie branżowe.
Kluczowe wnioski z raportu, które przedstawił dyrektor Arkadiusz Lewicki, koordynator Obszaru Finansowania Agrobiznesu w ZBP, to:
- odnowa pokoleniowa jest strategicznym wyzwaniem dla polskiego rolnictwa;
- dostęp do ziemi i kapitału pozostaje główną barierą;
- instrumenty finansowe powinny być podstawowym mechanizmem zmniejszania luki inwestycyjnej w rolnictwie;
- gwarancje kredytowe i publiczno-prywatny podział ryzyka mogą mobilizować finansowanie prywatne;
- przyszłe wsparcie WPR powinno łączyć stabilizację dochodów z silniejszymi zachętami inwestycyjnymi, instrumentami sukcesyjnymi i mechanizmami podziału ryzyka.
Wszystkich zainteresowanych współpracą z ZBP w ww. obszarze zapraszamy pod: Agrobiznes@zbp.pl
