ZBP o orzeczeniu TSUE w sprawie potrącania wzajemnych wierzytelności banku i konsumenta

Wyrok TSUE z 10 września 2026 r. w sprawie C-510/25 Adazik dotyczy sposobu rozliczania stron po stwierdzeniu nieważności umowy kredytowej. Trybunał potwierdził, że wzajemne świadczenia banku i klienta mogą być rozliczane łącznie, w ramach jednego postępowania.

W praktyce oznacza to, że rozliczeniu podlega różnica między świadczeniami stron, a nie każde roszczenie całkowicie oddzielnie. To rozwiązanie jest prostsze, bardziej efektywne i ogranicza potrzebę prowadzenia dwóch niezależnych spraw dotyczących tej samej umowy. Co istotne, TSUE podkreślił, że konsument może otrzymać odsetki wyłącznie od kwoty nadwyżki ponad spłacony kapitał.

Prezes ZBP o orzeczeniu TSUE

To rozstrzygnięcie ogranicza najważniejsze ryzyka związane z rozliczaniem nieważnych umów kredytowych. Szczególnie ważne jest to, że rozliczenie uwzględnia świadczenia obu stron i pozwala na uczciwe, proporcjonalne rozliczenie wzajemnych zobowiązań. To rozwiązanie zwiększa przewidywalność zarówno dla banków, jak i klientów – mówi dr Tadeusz Białek, Prezes Związku Banków Polskich.

Wyrok Trybunału, oznacza dla klientów mniej kosztów i formalności, dla sądów — uproszczenie postępowań, a dla sektora bankowego — ograniczenie ryzyka związanego z przedawnieniem roszczeń o zwrot kapitału oraz zmniejszenie ryzyka odsetkowego.

Wyrok wpisuje się w kierunek wynikający z wcześniejszych rozstrzygnięć TSUE, w tym wyroku z 19 czerwca 2025 r. w sprawie C-396/24 Lubreczlik oraz wyroku z 22 stycznia 2026 r. w sprawie C-902/24 Herchoski, w których Trybunał akcentował praktyczne znaczenie rozliczenia wzajemnych świadczeń stron w jednym postępowaniu. Takie podejście wzmacnia ekonomikę procesową i ogranicza ryzyko równoległych sporów.

Najważniejsze wnioski z orzeczenia TSUE

Wyrok wzmacnia przewidywalność rozliczeń po unieważnieniu umowy kredytowej. 

TSUE potwierdza, że konsument w razie unieważnienia umowy może żądać wyłącznie nadwyżki ponad spłacony kapitał wraz z odsetkami wyłącznie od kwoty nadwyżki. 

Upada mit o „lokacie frankowej” na podstawie złożonego pozwu – odsetki należą się wyłącznie od nadwyżki po potrąceniu.

Rozliczenie powinno uwzględniać świadczenia obu stron, a nie prowadzić do nieuzasadnionej przewagi jednej z nich.

Rozliczenie w jednym postępowaniu oznacza, że klienci muszą spełnić mniej formalności i ponieść mniej kosztów