List otwarty środowiska rynku finansowego do Ministra Finansów

Szanowny Panie Ministrze,

Działając wspólnie – jako przedstawiciele kluczowych organizacji rynku finansowego w Polsce – zwracamy się do Pana Ministra z rekomendacją podjęcia przez Ministerstwo Finansów inicjatywy na rzecz przygotowania i uruchomienia długofalowej, ogólnopolskiej kampanii edukacyjno-medialnej, promującej długoterminowe oszczędzanie, odpowiedzialne podejmowanie decyzji finansowych oraz znaczenie rynku kapitałowego dla bezpieczeństwa finansowego obywateli i rozwoju polskiej gospodarki.

W naszej ocenie głównym celem takiej kampanii powinno być zbudowanie powszechnego przekonania, że długoterminowe oszczędzanie i inwestowanie jest naturalnym i potrzebnym elementem odpowiedzialnego życia finansowego — podobnie jak dbałość o zdrowie, edukację czy bezpieczeństwo rodziny.

Kampania znakomicie wpisuje się w cele wyznaczone w przyjętej przez Rząd w 2024 Krajowej Strategii Edukacji Finansowej: wzmocnienie odporności finansowej mieszkańców Polski, wzmacnianie zaufania do sektora finansowego w celu zwiększenia korzystania przez osoby mieszkające w Polsce z produktów oszczędnościowych, ubezpieczeniowych, inwestycyjnych i emerytalnych oferowanych przez instytucje finansowe, zwiększenie świadomości, że długoterminowe oszczędzanie jest ważne dla własnego przyszłego dobrostanu finansowego, nabywanie poczucia pewności w podejmowaniu długoterminowych decyzji inwestycyjnych, zarządzaniu ryzykiem i korzystaniu z możliwości inwestycyjnych na rynku kapitałowym.

W Polsce funkcjonuje dziś wiele wartościowych inicjatyw edukacyjnych realizowanych przez instytucje publiczne, organizacje branżowe, giełdę, banki, domy maklerskie, fundusze inwestycyjne, fundusze emerytalne, organizacje inwestorów oraz środowiska eksperckie.

Doceniamy te działania i ich pozytywne efekty, jak również stopniową intensyfikację działań realizowanych ze środków Funduszu Edukacji Finansowej.

Jednocześnie dostrzegamy, że skuteczność tych działań jest uzależniona od tego, aby m.in. nie były one zbyt rozproszone, prowadzone w różnych formatach i kierowane jedynie do wybranych grup odbiorców. W konsekwencji bowiem wtedy nie zawsze osiągają one skalę, rozpoznawalność i ciągłość potrzebną do trwałej zmiany postaw społecznych.

Dlatego potrzebny jest kolejny krok: spójna, długofalowa kampania społeczna o zasięgu ogólnopolskim, prowadzona z inicjatywy Ministerstwa Finansów, które jako kluczowa instytucja publiczna odpowiedzialna za stabilność finansów państwa i rozwój rynku finansowego ma wyjątkową możliwość nadania tej inicjatywie odpowiedniej rangi, wiarygodności i skali.

Jako środowisko rynku finansowego deklarujemy gotowość do wsparcia tego procesu wiedzą ekspercką, doświadczeniem edukacyjnym oraz znajomością potrzeb i postaw oszczędzających, inwestorów i instytucji finansowych.

Widzimy jednak szczególną wartość w tym, aby kampania miała charakter publiczny i systemowy, a jej naturalnym gospodarzem było Ministerstwo Finansów. Pozwoliłoby to podkreślić, że budowanie świadomości finansowej obywateli jest ważnym elementem polityki publicznej, a nie wyłącznie działaniem sektora finansowego.

Podobne podejście sprawdziło się w wielu państwach, m.in. w Wielkiej Brytanii, Irlandii, Francji, Hiszpanii, Australii, Singapurze czy Kanadzie, gdzie edukacja finansowa, promowanie oszczędzania i wzmacnianie odporności finansowej obywateli są prowadzone jako długofalowe programy publiczne.

Szczególnie ważnym elementem kampanii powinno być rzetelne i przystępne mówienie o ryzyku. Ryzyko inwestycyjne nie powinno być ani pomijane, ani przedstawiane w sposób, który zniechęca do kontaktu z rynkiem kapitałowym.

Powinno być wyjaśniane uczciwie i praktycznie — jako element decyzji finansowych, którym można zarządzać poprzez wiedzę, dywersyfikację, odpowiedni horyzont czasowy, korzystanie z regulowanych instytucji oraz dopasowanie decyzji do indywidualnej sytuacji inwestora.

Potrzebujemy nowej kultury inwestowania, wspierającej innowację i nowoczesną transformację gospodarki.

Rynek kapitałowy nie powinien być postrzegany jako przestrzeń zarezerwowana dla wąskiej grupy specjalistów. Jest on niezbędnym mechanizmem mobilizowania krajowych oszczędności, finansowania rozwoju przedsiębiorstw, wspierania innowacji i budowania długoterminowego dobrobytu.

Aby obywatele mogli korzystać z jego możliwości w sposób świadomy i odpowiedzialny, potrzebują jasnej, konsekwentnej i szeroko dostępnej komunikacji.

Zwracamy się zatem z prośbą i rekomendacją rozpoczęcia prac nad ogólnopolską kampanią medialną poświęconą długoterminowemu oszczędzaniu, świadomości finansowej i roli rynku kapitałowego.

Będziemy wdzięczni za możliwość spotkania z Panem Ministrem w celu omówienia tej propozycji oraz możliwego modelu współpracy.

Jesteśmy przekonani, że działania prowadzone przy wiodącej roli Ministerstwa Finansów mogą przynieść długotrwałe efekty: większe bezpieczeństwo finansowe obywateli, wyższy poziom zaufania do regulowanego rynku, lepsze wykorzystanie krajowych oszczędności oraz silniejszy fundament dla rozwoju polskiej gospodarki.