Stanowisko Prezydium Rady Prawa Bankowego przy ZBP w sprawie ryzyka prawnego związanego z ujawnieniem informacji objętych tajemnicą bankową na rzecz Krajowego Biura Informacji Kredytowej Sp. z o.o.

Prezydium Rady Prawa Bankowego, mając na uwadze bezpieczeństwo i pewność wymiany informacji stanowiących tajemnicę bankową  opublikowało stanowisko w sprawie Krajowego Biura Informacji Kredytowej. Poniżej prezentujemy fragment stanowiska Prezydium Rady Prawa Bankowego.

Zgodnie z art. 105 ust. 4  ustawy Prawo bankowe instytucjami upoważnionymi do gromadzenia, przetwarzania i udostępniania informacji stanowiących tajemnicę bankową (tzw. rejestry kredytowe), mogą być instytucje tworzone wyłącznie przez banki i bankowe izby gospodarcze. A contrario, żaden inny podmiot, tj. podmiot niebędący bankiem lub bankową izbą gospodarczą, nie może uczestniczyć w tworzeniu podmiotu, o którym mowa w art. 105 ust. 4 Prawa bankowego. Choć w treści art. 105 ust. 4 Prawa bankowego ustawodawca posługuje się określeniem „utworzyć”, co wskazuje na czynność dokonaną, przy wykładni normy wynikającej nie można abstrahować od celu i funkcji regulacji dotyczącej szczególnej ochrony tajemnicy bankowej.

W takim więc kontekście, użyte przez ustawodawcę sformułowanie „utworzyć”, należy rozumieć w takim znaczeniu, że instytucje, o których mowa w art. 105 ust. 4 Prawa bankowego, przez cały okres swojego funkcjonowania winny być tworzone przez takie same podmioty (wyłącznie przez banki, ewentualnie wraz z bankowymi izbami gospodarczymi). Przyjęcie innej wykładni powodowałoby, że regulacja ta byłaby de facto przepisem martwym i sprzecznym z jej ratio legis bowiem, przepis ten mógłby być z łatwością obchodzony, poprzez formalne „utworzenie” instytucji przez podmioty wskazane w art. 105 ust. 4 Prawa bankowego, a następnie przystąpienie do tej instytucji innego podmiotu lub innych podmiotów.

Podobne stanowisko zaprezentowane zostało przez Ministerstwo Finansów w odpowiedzi na pytanie skierowane do Ministerstwa przez reprezentację banków spółdzielczych w 2008 r. Warto również nadmienić, że Ministerstwo Finansów w swojej odpowiedzi powołuje się na uzyskaną opinię Komisji Nadzoru Finansowego.

Z powszechnie dostępnych informacji wynika jednakże, że Krajowe Biuro Informacji Kredytowej Sp. z o.o., którego większościowym akcjonariuszem jest podmiot niebankowy (Krajowy Rejestr Długów BIG S.A.), nie jest ani utworzoną zgodnie z art. 105 ust. 4 instytucją utworzoną do gromadzenia, przetwarzania i udostępniania informacji kredytowych, które stanowią tajemnicę bankową (rejestr kredytowy), ani też żadnym z innych podmiotów wymienionych w art. 105a Prawa bankowego, uprawnionych do przetwarzania informacji stanowiących tajemnicę bankową w zakresie dotyczącym osób fizycznych (nie jest bowiem bankiem, ani instytucją ustawowo upoważnioną do udzielania kredytów). (…)

Należy również zaznaczyć, iż zgodnie z przepisami ustawy Prawo bankowe, penalizacji podlega wykorzystywanie informacji stanowiących tajemnicę bankową niezgodnie z postanowieniami ustawy (art. 171 ust. 5 ustawy), w tym ujawnianie danych na rzecz podmiotów nieuprawnionych przez ustawę do dostępu do tajemnicy bankowej.  Przekazywanie danych do Krajowego Biura Informacji Kredytowej Sp. z o.o jest więc obarczone poważnym ryzykiem prawnym kwalifikacji udostępnienia danych objętych tajemnicą bankową niezgodnie z przepisami ustawy, co rodzi nie tylko zagrożenie ww. odpowiedzialności karnej, ale także odpowiedzialności cywilnej na podstawie art. 105 ust. 5 ustawy (odpowiedzialność za szkody wynikające z ujawnienia tajemnicy bankowej i wykorzystania jej niezgodnie z przeznaczeniem).

Warszawa, 5 lipca 2011 r.
Prezydium Rady Prawa Bankowego