AI od HPE będzie wspierać odkrycia naukowe podczas misji na Księżycu

Bazując na 70-letnim doświadczeniu w eksploracji kosmosu, HPE otwiera nowy etap, dostarczając zaawansowaną infrastrukturę obliczeniową dla rozwijającej się gospodarki księżycowej. HPE Spaceborne Computer-4 umożliwi przeprowadzenie pierwszych testów w zakresie obliczeń o wysokiej wydajności (HPC) na powierzchni Księżyca.

Ten zaawansowany moduł obliczeniowy pozwoli również przetestować wdrażanie sztucznej inteligencji na Księżycu, wykorzystując duże modele językowe (LLM), RAG (Retrieval-Augmented Generation – generowanie wspomagane wyszukiwaniem), inferencję obrazu oraz dane z pomiarów LiDAR.

Zaawansowany moduł obliczeniowy zaprojektowany do pracy w środowisku kosmicznym, będzie napędzał systemy sztucznej inteligencji oraz pierwsze rozwiązania w zakresie obliczeń o wysokiej wydajności (HPC) na powierzchni Księżyca[1].

Zostanie on zainstalowany na łaziku FLIP firmy Astrolab w ramach nadchodzącego programu Moon Base i posłuży do oceny przydatności zaawansowanych technologii obliczeniowych dla przyszłych misji oraz rozwijającej się gospodarki księżycowej.

„Od ponad 70 lat innowacje HPE wspierają jedne z najważniejszych misji kosmicznych na świecie. Kolejny rozdział eksploracji Księżyca będzie zależał od zdolności przekształcania danych w użyteczne informacje bezpośrednio w miejscu ich pozyskania” – powiedział Scott Wiest, wiceprezes, członek zespołu ekspertów oraz główny specjalista ds. technologii w HPE.

„Dzięki HPE Spaceborne Computer-4 przenosimy sztuczną inteligencję i obliczenia o wysokiej wydajności na księżycową krawędź infrastruktury obliczeniowej, przyspieszając odkrycia naukowe i budując fundamenty dla kolejnej ery eksploracji” – dodał Scott Wiest.

Pod koniec 2026 roku HPE Spaceborne Computer-4 będzie na Księżycu

Start misji planowany jest na koniec 2026 roku w ramach programu NASA Commercial Lunar Payload Services (CLPS). Po wylądowaniu w pobliżu południowego bieguna Księżyca lądownik Griffin-1 firmy Voyager Technologies przetransportuje łazik FLIP firmy Astrolab, na pokładzie którego znajdzie się HPE Spaceborne Computer-4.

„Księżyc stanowi trudne środowisko dla zaawansowanych obliczeń. Cieszymy się, że możemy zapewnić firmie HPE możliwość zaprezentowania swojej technologii na powierzchni Księżyca ” – powiedział Jaret Mathews, założyciel i CEO Astrolab.

„Nasz łazik FLIP został zaprojektowany z myślą o przewożeniu różnorodnych ładunków, a ta misja pokaże, w jaki sposób komercyjne platformy mobilne przeznaczone do eksploracji Księżyca mogą wspierać rozwój technologii i badania naukowe” – dodaje.

AI oraz pierwsze w historii obliczenia HPC na powierzchni Księżyca

Podczas swojej misji HPE Spaceborne Computer-4 ma za zadanie obsługiwać najważniejsze aplikacje sztucznej inteligencji i przeprowadzić pierwsze zaawansowane testy porównawcze w zakresie obliczeń o wysokiej wydajności[2] na Księżycu.

Wyniki tych eksperymentów pomogą stworzyć technologiczne podstawy dla przyszłych misji i badań. Duże modele językowe (LLM) będą dostarczać analiz, interpretować dane wizualne oraz wspierać autonomiczne monitorowanie. Dodatkowe testy obejmą przetwarzanie danych LiDAR wykorzystywanych do mapowania, nawigacji, analizy terenu i rozwoju infrastruktury.

Z kolei specjalny kontener usług AI zademonstruje możliwość niezawodnego wdrażania skalowalnych aplikacji sztucznej inteligencji na Księżycu.

HPE Spaceborne Computer-4 został zaprojektowany jako lekki, samowystarczalny i pozbawiony wentylatorów moduł obliczeniowy zdolny do pracy w ekstremalnych warunkach południowego bieguna Księżyca.

Wyposażono go zarówno w energooszczędny procesor CPU, jak i w układ graficzny GPU. Moduł wykorzystuje pamięć flash w dyskach SSD firmy KIOXIA, kontynuującej wieloletnią współpracę z programem HPE Spaceborne w celu wsparcia działań i testów poprzez zapewnienie wysokowydajnego przechowywania danych w warunkach księżycowych.

HPE opracowało również rozbudowany pakiet oprogramowania, które optymalizuje niezbędne interakcje z Ziemią oraz umożliwia bezpieczne przesyłanie danych i informacji z Księżyca.

Ponadto, HPE będzie wspierać centrum kontroli misji Astrolab w Hawthorne w Kalifornii, wykorzystując rozwiązanie HPE Private Cloud do dostarczania analiz w czasie rzeczywistym. Dodatkowo, HPE CloudOps Software zapewni jednolite i elastyczne środowisko do zarządzania oraz automatyzacji obciążeń.

Partnerstwa publiczno-prywatne zwiększają wartość naukową misji

NASA oraz Deloitte zamierzają dołączyć do projektu HPE Spaceborne Computer-4, wdrażając obciążenia AI na Księżycu i realizując zaawansowane rozwiązania, które mają kluczowe znaczenie dla maksymalizacji efektów naukowych misji i rozwoju księżycowej gospodarki.

• W ramach eksperymentu FLUID (Federated Learning for Unbounded and Intelligent Decentralization), NASA uruchomi model sieci neuronowej oparty na sztucznej inteligencji, wytrenowany na danych z Ziemi, Księżyca oraz Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, demonstrując koordynację trzech odrębnych modeli AI. NASA przeprowadzi również test zoptymalizowanego modelu językowego wyposażonego w funkcje przetwarzania semantycznego, który będzie wspomagał wyszukiwanie i interpretację dokumentów znajdujących się na pokładzie.
• Silent Shield™ firmy Deloitte, nowy system wykrywania cyberataków, zapewni analizę cyberbezpieczeństwa opartą na prognozach oraz wykrywanie anomalii niemal w czasie rzeczywistym.

Bazując na latach udanych wdrożeń na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, HPE Spaceborne Computer-4 jest najnowszym następcą programu HPE Spaceborne Computer, dostarczającym zaawansowane przetwarzanie danych w czasie rzeczywistym w najnowszych obszarach przetwarzania danych typu „far-edge”.

Czytaj także: Centrum ESA powstanie w Warszawie, a spółka z Grupy PFR – BGK – uruchamia fundusz na inwestycje w sektor kosmiczny

***

[1] Na podstawie analizy publicznie dostępnych informacji według stanu na 20 października 2026 r. żadna firma ani organizacja nie przeprowadziła dotychczas na powierzchni Księżyca konkretnych testów porównawczych HPC, które HPE planuje zrealizować. Nie przewiduje się również, aby przed misją HPE na Księżycu odbyła się jakakolwiek inna misja wykorzystująca technologie HPC.

[2] HPE Spaceborne Computer-4 przeprowadzi testy LINPACK (HPL) o wysokiej wydajności oraz testy metodą gradientu sprzężonego (HPCG) o wysokiej wydajności na powierzchni Księżyca.

W niniejszym dokumencie określenie „Deloitte” odnosi się do Deloitte Consulting LLP, spółki zależnej Deloitte LLP. Szczegółowe informacje dotyczące struktury prawnej organizacji dostępne są na stronie www.deloitte.com/us/about. Zgodnie z przepisami i regulacjami obowiązującymi w zakresie usług audytorskich i atestacyjnych, niektóre usługi mogą nie być dostępne dla klientów korzystających z takich usług.