Spory o WIBOR zagrożeniem dla stabilności gospodarki

Punktem wyjścia do dyskusji był raport Instytutu Sobieskiego Wpływ podważania stawki referencyjnej WIBOR na stabilność sektora finansowego oraz na gospodarkę Polski. Autorzy – Leszek Skiba i Piotr Pawliczak – zestawili prawne podstawy stosowania wskaźnika z możliwymi ekonomicznymi skutkami masowego kwestionowania umów.

Według raportu wartość aktywów finansowych opartych na WIBOR-ze przekracza 6 bln zł, czyli odpowiada około 167% polskiego PKB. Ponad 1 bln zł stanowią aktywa banków i SKOK-ów. Wskaźnik jest wykorzystywany także na rynku obligacji o wartości blisko 481 mld zł, obejmującym papiery skarbowe, korporacyjne i komunalne oraz obligacje emitowane przez BGK i PFR. Autorzy przekonują, że niepewność dotycząca wskaźnika mogłaby zatem wpływać nie tylko na wycenę kredytów, ale również na warunki finansowania przedsiębiorstw i potrzeby pożyczkowe państwa.

Skala ryzyka i skala sporów

Raport przedstawia kilka wariantów rozwoju sporów. W zależności od zakresu roszczeń i przyjętych rozstrzygnięć potencjalne koszty dla sektora bankowego oszacowano na 78,7-283,7 mld zł. Górna granica jest zbliżona do kapitałów własnych sektora, które na koniec 2025 r. wynosiły 322 mld zł. To scenariusz skrajny, służący pokazaniu możliwej skali obciążeń, a nie prognoza tego, jak będą orzekać sądy. Gdyby jednak się zmaterializował, ograniczyłby zdolność banków do finansowania gospodarki.

– Zakładając najbardziej negatywny scenariusz, sektor bankowy przy takich kosztach przestałby praktycznie funkcjonować – ocenił jednoznacznie podczas debaty dr Tadeusz Białek, prezes Związku Banków Polskich.

Bieżąca skala sporów jest jednak daleka od najgorszego scenariusza. Według statystyk zebranych przez ZBP na koniec lipca 2026 r. toczyło się 3841 spraw dotyczących WIBOR-u. Zapadł...