Komisja Europejska proponuje złagodzenie „kapitałowego gorsetu” banków

Według Financial Times najważniejsza propozycja dotyczy usunięcia dodatkowych wymogów kapitałowych związanych ze wskaźnikiem dźwigni, nakładanych w ramach tak zwanego filaru drugiego.

Obecnie organy nadzorcze, w tym Europejski Bank Centralny, mogą żądać od banków dodatkowego kapitału, jeśli uznają, że standardowe normy nie obejmują wszystkich ryzyk. Komisja chce ograniczyć ten mechanizm, ponieważ w praktyce wskaźnik dźwigni, początkowo traktowany jako zabezpieczenie awaryjne, stał się dla części banków głównym ograniczeniem rozwoju.

Bruksela zamierza także zmniejszyć liczbę dodatkowych buforów kapitałowych oraz poprawić sposób ich konstruowania i ustalania wysokości. Banki od dawna przekonują, że obecny system jest zbyt złożony, a poszczególne wymogi często się dublują. Zdaniem przedstawicieli branży prowadzi to do zamrażania środków, które mogłyby zostać przeznaczone na kredyty dla przedsiębiorstw i gospodarstw domowych.

Plan obejmuje również ograniczenie obowiązków sprawozdawczych oraz przegląd mandatu Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego. Komisja rozważa wzmocnienie odpowiedzialności regulatorów za wpływ przepisów na konkurencyjność i wzrost gospodarczy. Podobne rozwiązanie wprowadzono wcześniej w Wielkiej Brytanii.

System gwarantowania depozytów – nowe rozwiązanie

Drugim ważnym elementem raportu ma być zmiana podejścia do europejskiego systemu gwarantowania depozytów. Projekt pełnego wspólnego ubezpieczenia depozytów od ponad dekady pozostaje zablokowany, głównie z powodu sprzeciwu Niemiec wobec wspólnego ponoszenia kosztów upadłości banków.

Komisja chce więc zaproponować rozwiązanie pośrednie. Krajowe systemy gwarancji depozytów zachowałyby odpowiedzialność za wypłaty, ale w sytuacji kryzysowej mogłyby korzystać ze wspólnego europejskiego źródła płynności.

Takie rozwiązanie zmniejszyłoby ryzyko, że upadłość dużego zagranicznego banku wyczerpie zasoby krajowego funduszu i zmusi państwo do ratowania depozytów pieniędzmi podatników.

Czytaj także: Kapitałowa ulga dla banków z ukrytym ryzykiem

Projekty nowych regulacji dla sektora bankowego UE w 2027 roku

Propozycje Komisji mają zostać przedstawione w raporcie wyznaczającym kierunek przyszłych zmian legislacyjnych. Konkretne projekty ustaw mają pojawić się w przyszłym roku. Bruksela próbuje w ten sposób pogodzić bezpieczeństwo sektora bankowego z potrzebą zwiększenia jego konkurencyjności i zdolności do finansowania europejskiej gospodarki.

Stowarzyszenia na rzecz Rynków Finansowych w Europie (AFME) przyjęło zapowiedzi z zadowoleniem, wskazując, że nadzorcze dodatki uczyniły regulacje nadmiernie skomplikowanymi.

Krytycy mogą jednak ostrzegać, że łagodzenie wymogów zmniejszy odporność banków na kryzysy. Komisja podkreśla dlatego, że celem nie jest rezygnacja z ostrożności, lecz usunięcie powielających się obciążeń, bez osłabiania stabilności całego systemu.

Witold Gadomski, publicysta ekonomiczny, od ponad 20 lat pracujący w Gazecie Wyborczej. Autor książki o Leszku Balcerowiczu, współautor Kapitalizm. Fakty i iluzje.

Od 2020 roku współpracuje z portalem BANK.pl.