Czy bankom brakuje kreatywnego niepokoju?

Na sopockiej scenie EKF zasiadło 11 prezesów największych banków w Polsce, a ich debata po raz kolejny wieńczyła trzy intensywne dni kongresu, w czasie których dyskutowano o technologicznych, rynkowych i regulacyjnych wyzwaniach sektora bankowego. Debatę otworzyła statystyka z alarmującymi wnioskami. Po pierwsze, udział finansowania bankowego w kluczowych dla rozwoju sektorach gospodarki jest alarmująco niski – średnia ważona udziału portfela kredytowego dziesięciu największych polskich banków oraz BGK w obszarach takich jak transformacja energetyczna, nauka i badania czy innowacyjność nie przekracza 5%. Po drugie, średni poziom opłat pobieranych za zarządzanie aktywami jest w Polsce wyższy w porównaniu do innych krajów Unii Europejskiej (1,6% w Polsce vs 1,2% średnia UE). Dane te już od początku narzuciły konieczność postawienie trudnych pytań: czy banki na pewno uczestniczą w finansowaniu polskiej gospodarki, innowacyjności i postępu na miarę swoich możliwości, a także czy wysoka rentowność sektora nie odbywa się kosztem klientów.

Prawna niepewność

Dyskusję otworzył Cezary Stypułkowski, prezes Banku Pekao, który przekonywał, iż aby spełnić oczekiwania stawiane sektorowi, należy przede wszystkim systemowo zmienić konstrukcję podatku bankowego. – Podatek bankowy jest fundamentalnie źle skonstruowany. Oczywiście jest on łatwy do ściągnięcia, ale generalnie w swojej formie zachęca do kupowania papierów rządowych, a zniechęca do kredytowania – wskazywał. Jak dodał, kluczowym fundamentem sektora powinna być także pewność w obszarze prawa. – Kredyt hipoteczny jest od 2004 r. dla polskich banków niedochodowy. Musimy funkcjonować w świecie, w którym prawo jest przewidywalne i egzekwowalne, a niestety żyjemy w takim, w którym ja, doktor nauk prawnych, nie wiem, na czym stoję – podsumował prezes Cezary Stypułkowski.

Podobny głos podniósł w debacie Cezary Kocik, prezes mBanku, który wskazywał, że rola i zaangażowanie sektora bankowego jest wynikową otoczenia. – To, co robią banki to siła wypadkowa środowiska, w którym się znajdują. Dostosowujemy się do tego, czego oczekują od nas klienci – wskazywał. Jak dodał, rola banków w kształtowaniu zachowań klientów jest często przeceniana. – Myślę, że to zupełnie inne czynniki makroekonomiczne, polityka banku centralnego czy otoczenie prawne kształtują to, jak klienci się zachowują, a my na to tylko reagujemy – przekonywał prezes Cezary Kocik.

– Rozumiem, ale widziałem bankowców, którzy potrafili dokładać do rozwoju systemu. To w dużym stopniu w efekcie tego powstał mObywatel czy BLIK, a przecież można było tylko spokojnie robić swoje. Ja po prostu chcę z państwa wydobyć tę intelektualną wartość dodaną – mówił premier Jan Krzysztof Bielecki, coraz mocniej naciskając swoich rozmówców.

Wysokie zaangażowanie w obronność

Odnosząc się do zarzutów dotyczących braku finansowania przez banki sektora obronności, prezes Erste Banku Polska Michał Gajewski jasno dał do zrozumienia, że zarzut ten mija się z prawdą. – Mówienie, że banki nie angażują się w obronność to mit. Uczestniczymy we wszystkich projektach, które są w Polsce realizowane, a nasze kwotowania często schodzą poniżej podatku bankowego. Godzimy się z tym, że finansujemy coś, co nie jest dla nas do końca ...