Zmiany strukturalne w fińskiej spółdzielczej grupie bankowej

Dr hab. Eugeniusz Gostomski
Uniwersytet WSB Merito w Gdańsku

OP Pohjola do rebrandingu w październiku 2025 r. przez wiele lat funkcjonowała pod nazwą OP Financial Group. Wpisuje się ona w ponad 120-letnią historię fińskiej bankowości spółdzielczej zapoczątkowanej w 1902 r. przez OKO Bank w Helsinkach, który opierał się na modelu niemieckich kas Raiffeisena. Spośród wszystkich spółdzielczych grup bankowych w Europie OP Pohjola cechuje się najwyższym udziałem w krajowym rynku depozytów i kredytów dla podmiotów niefinansowych. Wskaźniki te na koniec 2024 r. wynosiły odpowiednio: 40,8% i 34,2%. Ponadto grupa ma ponad 30% udziału w rynku ubezpieczeń majątkowych w Finlandii.

Kompleksowy zakres usług bankowych i ubezpieczeniowych

Misją OP Pohjola jest promowanie zrównoważonego rozwoju, bezpieczeństwa ekonomicznego oraz dobrobytu swoich klientów-właścicieli i regionu, w którym działają należące do niej podmioty. Cała ta spółdzielcza grupa oferuje kompleksowy zakres usług bankowych i ubezpieczeniowych dla klientów indywidualnych i korporacyjnych. Pracuje w niej ok. 15 tys. osób (tab. 1). Wchodzące w jej skład banki liczą 2,136 mln członków (wzrost w 2025 r. o 21 tys. r/r), którzy wykupili przynajmniej jeden udział o wartości 100 euro. Tak wielka liczba członków banków spółdzielczych świadczy o ich dużej popularności i ich wysokiej renomie w fińskim społeczeństwie.

Grupa OP Pohjola posiada dwuszczeblową strukturę organizacyjną. Pierwszy szczebel tworzą obecnie 54 lokalne banki spółdzielcze będące własnością ich członków. Z kolei banki te są właścicielami centralnej OP Spółdzielnia (OP Cooperative), która wraz ze swoimi spółkami zależnymi stanowi drugi szczebel grupy. Centralna spółdzielnia i lokalne banki spółdzielcze tworzą skonsolidowaną grupę bankową w sensie kapitałowym i podatkowym. Polega to nie tylko na konsolidacji sprawozdań finansowych, ale przede wszystkim na wspólnej odpowiedzialności spółdzielni i lokalnych banków za zobowiązania każdego z członków. W razie zagrożenia którejś instytucji upadłością spółdzielnia pobiera od wszystkich ...