Krótkotrwała radość

Kolejny rekordowy rok, zysk netto czołowych banków w Polsce – niemal 18% powyżej ubiegłorocznego poziomu. Czy to wystarczający powód do radości? Krótkoterminowo tak, ale dłuższa perspektywa już nie wygląda tak różowo – wzrost stawki podatkowej od 2026 r. będzie na pewno drenażem środków w sektorze, ale to wcale nie jedyne zmartwienie.

Kolejnym jest strumień dochodów, który nie rośnie tak, jakby się tego chciało. Dochody banków z prowadzonej działalności wciąż rosną, ale tempo tego wzrostu jest coraz słabsze – dochód ogółem wzrósł w 2025 r. o 4,9% wobec 9,1% rok wcześniej. Duszenie kosztów i wolniej rosnące saldo odpisów obserwowane w ub.r. to elementy pozytywne, aczkolwiek nie stanowią długookresowej bazy poprawy sytuacji ekonomicznej banków.

W okowach stabilizacji

Spadające stopy procentowe dają o sobie znać – tempo wzrostu wyniku odsetkowego jest niemal o połowę niższe niż jeszcze rok temu i trudno oczekiwać przełomu w tej dziedzinie. Z racji wyhamowania tempa spadku stóp procentowych i inflacji jest szansa na rosnące dochody odsetkowe w tym roku. Bardzo dobre informacje płyną ze strony segmentu finansowania hipotecznego, który notuje aktualnie miniboom – ale to nie jest efekt pojawienia się jakiegoś nowego trendu wzrostowego, a bardziej strach kupujących mieszkania przed jeszcze wyższymi cenami, z jakimi mogą się zetknąć w przyszłości. Trwające obecnie na świecie konflikty zbrojne i potężne zawirowania związane z cenami i dostępem do surowców energetycznych zwiększają niepewność co do rozwoju biznesu, a co za tym idzie skłonność do finansowania nowych przedsięwzięć może maleć, co nie pomoże bankom w zwiększaniu dochodów.

Wzrost dochodu odsetkowego dla 10 analizowanych banków giełdowych sięgnął w 2025 r. poziomu 5%. To średnia, okazuje się jednak, że mamy tu znaczące różnice. Największa instytucja PKO Bank Polski odnotowała najwyższy nominalny dochód odsetkowy, ale też najwyższe tempo wzrostu wyniku odsetkowego (patrz tab. 1). Źródłem sukcesu banków najlepszych w tej konkurencji nie jest jednak poziom przychodów odsetkowych, ale coraz niższy koszt pozyskania pieniądza – przykładowo PKO BP, podobnie jak kilka innych instytucji, ma ujemną dynamikę przychodów odsetkowych od klientów. Kolejnym bankiem wyróżniającym się dynamiką wyniku odsetkowego jest Pekao SA – lider pod względem stopy wzrostu. Słabiej w zakresie wyniku odsetkowego wypadają instytucje mniejsze – tu często mamy do czynienia ze spadkami nominalnymi. Tu wyjaśnienie wydaje się w miarę oczywiste – na aż tak dużą skalę prawie nieoprocentowanych środków na rachunkach bieżących lub oszczędnościowych nie mogą liczyć te, które nie mają krótkookresowo stawek promocyjnych przyciągających klientów. Środki na finansowanie muszą zatem pozyskiwać relatywnie drogo, a uzyskiwane marże odsetkowe nie mogą odbiegać zbytnio w górę w porównaniu do największych konkurentów. Jeżeli za 100 uznamy sumę dochodu odsetkowego i z tytułu opłat, i prowizji, to na same odsetki przypada przeciętnie 82,1% i ta wartość procentowa nie zmieniła się w 2025 r. w porównaniu do 2024 r. Wartości skrajne udziału dochodów odsetkowych notujemy w przypadku Banku Millennium, gdzie stanowią one 88,1%, na drugim biegunie mamy ING Bank Śląski z wartością 79,0%.

Sumaryczny wzrost wyniku na opłatach i prowizjach był minimalnie większy od odsetkowego i wyniósł 5,2%. Tu też mamy do czynienia z silnym zróżnicowaniem w zależności od banku. Zdecydowanie najbardziej ekspansywny jest mBank, który w 2025 r. uzyskał 12-procentową dynamikę tej pozycji. Tuż za nim jest Pekao SA, który zwiększył dochody z opłat i prowizji o 10,5%. Konkurencja jest tu bardziej wyrównana i wcale nie daje bankom większym jakichś istotniejszych forów. Stąd też jedynie w dwóch bankach notowano minimalną ujemną dynamikę tej pozycji – sektor wie, że kierunkiem rozwoju jest stały wzrost udziału dochodów z opłat i prowizji. Bowiem wpływ czynników zewnętrznych, takich jak stopy procentowe banków centralnych, jest znacznie mniejszy, ...

Artykuł jest płatny. Aby uzyskać dostęp można:

  • zalogować się na swoje konto, jeśli wcześniej dokonano zakupu (w tym prenumeraty),
  • wykupić dostęp do pojedynczego artykułu: SMS, cena 5 zł netto (6,15 zł brutto) - kup artykuł
  • wykupić dostęp do całego wydania pisma, w którym jest ten artykuł: SMS, cena 19 zł netto (23,37 zł brutto) - kup całe wydanie,
  • zaprenumerować pismo, aby uzyskać dostęp do wydań bieżących i wszystkich archiwalnych: wejdź na BANK.pl/sklep.

Uwaga:

  • zalogowanym użytkownikom, podczas wpisywania kodu, zakup zostanie przypisany i zapamiętany do wykorzystania w przyszłości,
  • wpisanie kodu bez zalogowania spowoduje przyznanie uprawnień dostępu do artykułu/wydania na 24 godziny (lub krócej w przypadku wyczyszczenia plików Cookies).

Komunikat dla uczestników Programu Wiedza online:

  • bezpłatny dostęp do artykułu wymaga zalogowania się na konto typu BANKOWIEC, STUDENT lub NAUCZYCIEL AKADEMICKI

Źródło: Miesięcznik Finansowy BANK