Clean Industrial Deal – nowa strategia dla gospodarki Unii Europejskiej
„Europa jest nie tylko kontynentem innowacji przemysłowych, ale także kontynentem produkcji przemysłowej. Jednak popyt na czyste produkty spowolnił, a niektóre inwestycje przeniosły się do innych regionów. Wiemy, że na drodze naszych europejskich firm wciąż stoi zbyt wiele przeszkód, od wysokich cen energii po nadmierne obciążenia regulacyjne.
Porozumienie na rzecz czystego przemysłu ma na celu przecięcie więzów, które wciąż powstrzymują nasze firmy i stworzenie jasnego uzasadnienia biznesowego dla Europy” – powiedziała przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen, cytowana w komunikacie.
Czytaj także: Przedstawiciel KE o finansowaniu cyfrowej, zielonej i energetycznej transformacji rolnictwa
Konkurencyjność gospodarki UE: na początek przemysł energochłonny i czyste technologie
Porozumienie koncentruje się głównie na dwóch ściśle powiązanych sektorach: przemyśle energochłonnym i czystych technologiach.
„Energochłonne gałęzie przemysłu wymagają pilnego wsparcia w celu dekarbonizacji i elektryfikacji. Sektor ten boryka się z wysokimi kosztami energii, nieuczciwą globalną konkurencją i złożonymi regulacjami, co szkodzi jego konkurencyjności.
Czyste technologie są podstawą przyszłej konkurencyjności i wzrostu, a także mają kluczowe znaczenie dla transformacji przemysłowej. Obieg zamknięty jest również centralnym elementem porozumienia, ponieważ musimy zmaksymalizować ograniczone zasoby UE i zmniejszyć nadmierną zależność od dostawców surowców z krajów trzecich” – czytamy w komunikacie.
Porozumienie przedstawia środki wzmacniające cały łańcuch wartości. Służy ono jako ramy do dostosowania działań w poszczególnych sektorach.
W marcu Komisja przedstawi plan działania dla przemysłu motoryzacyjnego, a wiosną plan działania dotyczący stali i metali. Inne dostosowane działania planowane są dla przemysłu chemicznego i czystych technologii, zapowiedziano także.
Nowe ramy pomocy państwa w ramach Czystego Ładu Przemysłowego
„W perspektywie krótkoterminowej porozumienie na rzecz czystego przemysłu uruchomi ponad 100 mld euro na wsparcie czystej produkcji wytwarzanej w UE. Kwota ta obejmuje dodatkowy 1 mld euro gwarancji w ramach obecnych wieloletnich ram finansowych” – czytamy dalej.
Komisja przyjmie nowe ramy pomocy państwa w ramach Czystego Ładu Przemysłowego, planuje też „wzmocnienie Funduszu Innowacji i zaproponowanie Banku Dekarbonizacji Przemysłu, mającego na celu uzyskanie finansowania w wysokości 100 mld euro, w oparciu o dostępne środki w Funduszu Innowacji, dodatkowe przychody wynikające z części systemu ETS, a także przegląd InvestEU”.
Czytaj także: Zrównoważona transformacja szansą dla Polski i Europy – wnioski z międzynarodowej konferencji w siedzibie mBanku
Nowe instrumenty finansowe EBI dla Clean Industrial Deal
„Grupa Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI) uruchomi również szereg konkretnych nowych instrumentów finansowych w celu wsparcia Czystego Ładu Przemysłowego.
EBI uruchomi: (i) 'pakiet produkcyjny sieci’ w celu zapewnienia kontrgwarancji i innego wsparcia w zakresie zmniejszania ryzyka dla producentów komponentów sieci; (ii) wspólny pilotażowy program Komisji Europejskiej i EBI dotyczący kontrgwarancji dla umów zakupu energii (PPA) zawieranych przez MŚP i energochłonne branże; oraz (iii) uruchomi instrument gwarancyjny CleanTech w ramach programu Tech EU wspieranego przez InvestEU” – napisano też w informacji.
Częścią nowej strategii KE jest również promowanie gospodarki o obiegu zamkniętym. Jej działanie opiera się na zmniejszaniu zużycia surowców w procesie produkcji. Bruksela chce, aby UE położyła większy nacisk na recykling, co pozwoli ograniczyć odpady i przynieść oszczędności dla gospodarki.
W strategii KE kładzie także nacisk na dostęp do krytycznych surowców, które odgrywają coraz większą rolę w przemyśle i są niezbędne dla jego transformacji. Proponuje utworzenie unijnego centrum surowców krytycznych w celu wspólnych zakupów w UE kluczowych metali. Dzięki temu ich ceny mają być niższe.
Dokument zawiera też zapowiedź pogłębienia współpracy z krajami spoza Europy, aby osiągnąć unijne cele klimatyczne i zwiększyć konkurencyjność. Jednym z założeń jest zawieranie przez UE umów handlowych wspierających rozwój czystych technologii.
Inny postulat to uproszczenie i wzmocnienie przepisów dotyczących tzw. CBAM – podatku granicznego od emisji dwutlenku węgla. Ma on wyrównać szanse przemysłu europejskiego na globalnym rynku, nakładając opłatę na import produktów spoza UE, gdzie firmy nie podlegają regulacjom unijnej polityki klimatycznej.
W swoich wytycznych politycznych (2024-2029) przewodnicząca Ursula von der Leyen ogłosiła, że w ciągu pierwszych 100 dni mandatu Komisji doprowadzi do zawarcia Czystego Ładu Przemysłowego jako priorytetu dla zapewnienia konkurencyjności i dobrobytu w UE, przypomniano w materiale.
