Uwagi Związku Banków Polskich do senackiego projektu ustawy zmieniającej Ustawę o usługach płatniczych
Wdrożenie programu redukcji wysokości opłaty interchange w drodze samoregulacji, pomimo poparcia przez większość banków i agentów rozliczeniowych, okazało się niemożliwe ze względu na prawdopodobieństwo postawienia zarzutu zmowy cenowej.
Należy jednak podkreślić, że w wyniku prowadzonych prac rozpoczęty został proces obniżania stawek interchange przez uczestników obu systemów kartowych. Podczas prac prowadzonych pod auspicjami NBP powstało szereg opracowań, które należy wykorzystać w toku procesu legislacyjnego zainicjowanego przez Senacką Komisję Gospodarki Narodowej. Zdaniem ZBP należy podjąć wysiłek aby proponowana regulacja była wolna od wad i służyła wygodzie klientów i rozwojowi bezpiecznego obrotu bezgotówkowego w Polsce.
Przedstawiony do zaopiniowania projekt ustawy obarczony jest kilkoma wadami.
- Regulacja uprzywilejowuje jednych przedsiębiorców – akceptantów (punkty handlowe, sieci supermarketów) nad drugimi – wydawcami kart
- Ustalanie stawek opłaty interchange to podstawa poprawnego funkcjonowania systemu kart płatniczych dlatego nie może to być decyzja o charakterze politycznym lecz powinna wynikać z badań ekonomicznych dokonywanych na podstawie ściśle zdefiniowanej metodologii
- Zapisy projektu ustawy spowodują spowolnienie rozwoju obrotu bezgotówkowego, w przeciwieństwie do Programu Redukcji Opłat Kartowych przygotowanego przez Narodowy Bank Polski (m.in. brak zapisu o nie wprowadzaniu zakazu odmowy przyjęcia płatności kartą przy niskich kwotach, projekt promuje płatności gotówkowe. Powoduje to negatywny wpływ na rozwój rynku, a także wprowadza u Klientów niepewność czy płatność kartą np. na kwotę 10 zł zostanie zaakceptowana)
- Projektowanej ustawie może być postawiony zarzut ograniczania konstytucyjnej wolności działalności gospodarczej w zakresie ograniczenia kształtowania cen
- Regulacja znacznie zmniejszy konkurencyjność pomiędzy bankami oraz praktycznie zlikwiduje walkę konkurencyjną pomiędzy VISA i MasterCard. Jeśli wszystkie karty będą miały identyczną opłatę interchange, wtedy nie będzie uzasadnienia do wdrażania nowych produktów kartowych opartych na innym modelu
- Punktem odniesienia dla regulacji opłaty interchange w Polsce powinny być założenia zaproponowane przez Narodowy Bank Polski w Programie Redukcji Opłat Kartowych. Program ten oparty jest na wnikliwych badaniach ekonomicznych Narodowego Banku Polskiego, będącego nadzorcą nad systemem płatniczym w Polsce. Założenia tego programu poparte zostały przez przedstawicieli wszystkich stron rynku: wydawców, agentów rozliczeniowych, akceptantów i jedną z organizacji kart płatniczych.
