Rząd przyjął projekt ustawy ws. instrumentu SAFE na inwestycje w przemysł obronny
„Nowe przepisy tworzą jasne zasady pozyskiwania, zarządzania i wydatkowania tych środków, przy zachowaniu kontroli finansów publicznych i wymogów UE.
SAFE to program wspierający inwestycje w europejski przemysł obronny.
Polska złożyła wniosek o pożyczkę w wysokości ponad 43,7 mld euro, czyli prawie 200 mld zł. Blisko 80% tej kwoty ma trafić do polskiej zbrojeniówki. Nasz kraj jest głównym beneficjentem programu SAFE” – czytamy w komunikacie.
Przyjęcie nowych przepisów jest niezbędne, aby nasz kraj mógł podpisać umowę pożyczkową z Komisją Europejską, co planowane jest na marzec 2026 r. oraz skutecznie wykorzystać środki na wzmocnienie bezpieczeństwa państwa oraz zdolności polskiego wojska, dodano.
Czytaj także: Polska może skorzystać z 44 mld euro pożyczek z mechanizmu SAFE
Projekt ustawy o Finansowym Instrumencie Zwiększenia Bezpieczeństwa SAFE
Najważniejsze rozwiązania są następujące:
– utworzony zostaje Finansowy Instrument Zwiększenia Bezpieczeństwa SAFE (FIZB). Będzie to specjalny, wyodrębniony instrument finansowy, który będzie gromadził i obsługiwał środki z unijnej pożyczki SAFE oraz środki krajowe przeznaczone na cele obronne. FIZB, obok budżetu państwa i Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych, będzie źródłem finansowania programu rozwoju Sił Zbrojnych RP;
– Bank Gospodarstwa Krajowego, jako państwowy bank rozwoju, będzie zaciągał nisko oprocentowaną pożyczkę SAFE i zarządzał środkami FIZB. Gwarantem pożyczki będzie Minister Finansów i Gospodarki. Unijne prawo przewiduje, że pożyczka SAFE może być spłacana do 45 lat od daty wypłaty każdej transzy pożyczki, z uwzględnieniem 10-letniego okresu karencji dla spłaty kapitału;
– środki z FIZB będą przeznaczane m.in. na zakup sprzętu, usług i infrastruktury służącej obronności, zgodnie z zasadami programu SAFE;
– minister obrony narodowej będzie koordynował funkcjonowanie FIZB i zatwierdzał jego plan finansowy. Ze środków będą mogli korzystać także inni ministrowie, którzy realizują zadania związane z bezpieczeństwem;
– wprowadzone zostają jasne zasady dotyczące planowania i sprawozdawczości. Nowe przepisy wprowadzają obowiązek corocznego planu finansowego FIZB oraz regularnych sprawozdań z wykorzystania środków, także dla komisji sejmowych;
– wykorzystanie pieniędzy z pożyczki SAFE będzie podlegało wielopoziomowej kontroli i audytowi, zgodnie z przepisami krajowymi i unijnymi. Ma to zapobiegać nadużyciom i zapewnić przejrzystość wydatków;
– projekt przewiduje także zmiany w tzw. klauzuli obronnej, tak aby wydatki na obronność – w tym finansowane z programu SAFE – były właściwie uwzględniane w regułach fiskalnych.
Nowe przepisy mają wejść w życie z dniem następującym po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.
Program SAFE – nikt nas z tej drogi nie zawróci
Premier Donald Tusk odniósł się do krytyki opozycji ws. programu SAFE i pożyczki na jego realizację.
– Próby wywrócenia projektu SAFE to nie tylko głupota czy zła wola. To próba destabilizacji Europy i ograniczenia pozycji Polski w UE, a w ostateczności wyprowadzenia Polski z Unii. Jesteśmy największym beneficjentem tego wielkiego funduszu na rzecz obrony – mówił premier Donald Tusk.
Program SAFE to dziesiątki miliardów euro uprzywilejowanej pożyczki, od której jako państwo będziemy mieli dziesięcioletnie wakacje kredytowe. Program zakłada niskooprocentowane (ok. 3%) pożyczki związane z obligacjami UE. Spłata kapitału odłożona jest w czasie. Całość ma zostać spłacona do 45 lat od daty wypłaty każdej transzy pożyczki.
Polska jako największy beneficjent otrzyma ok. 200 mld zł. Aż 80% z tej puli środków trafi do polskich firm.
– W czasach naszych poprzedników tylko 24% wydatków na zbrojenia trafiało do polskich firm. W ciągu dwóch lat podnieśliśmy ten wskaźnik do 35%. Natomiast 80% środków z SAFE trafi do polskich firm. To wywołało atak ludzi lobbujących za obcymi interesami – oświadczył Prezes Rady Ministrów.
Szef rządu przypominał o podpisanych dwa tygodnie temu umowach dotyczących realizacji programu SAN – największego i najnowocześniejszego systemu przeciwdronowego w Europie. Wartość zamówienia wynosi około 15 mld zł netto, a większość środków pochodzić będzie właśnie z unijnego programu SAFE. System powstanie przy strategicznym udziale polskiego przemysłu obronnego.
– Stawiamy dzisiaj na suwerenność, jeśli chodzi o zbrojenia.
Chcemy mieć pełną kontrolę nad tym, co kupujemy, co będziemy chcieli w danym momencie wykorzystać i do tego także będą służyły pieniądze z programu SAFE.
I nikt nas z tej drogi nie zawróci – zapowiedział premier Donald Tusk.
Z programu SAFE skorzysta wiele polskich firm – zarówno państwowych, jak i prywatnych.
Przykładami przedsiębiorstw, które skorzystają z naszych inwestycji w samym tylko programie antydronowym są m.in.: Polska Grupa Zbrojeniowa, Advanced Protection System, PIT-RADWAR, Rosomak S.A, Huta Stalowa Wola czy Mesko.
