Polacy bezpieczni finansowo, ale ze słabą wiedzą o rynku kapitałowym
W ramach badania respondenci zmierzyli się z testem wiedzy ekonomicznej, którego wyniki dla każdego obszaru finansów przedstawiono w skali od 0 do 4 punktów. Uzyskane rezultaty pokazują, że badani najlepiej (średnio powyżej połowy prawidłowych odpowiedzi) radzą sobie z zagadnieniami w obszarze podatków i finansów publicznych oraz systemu emerytalnego, a także w zakresie lokat i kont oszczędnościowych. Świadczy to o poprawiającej się znajomości m.in. bezpiecznych form ochrony kapitału.
Znacznie słabsze wyniki uzyskano natomiast w bardziej złożonych obszarach związanych z inwestowaniem. Poziom wiedzy dotyczącej ETF-ów, obligacji oraz akcji i funduszy inwestycyjnych pozostaje znacząco niższy, co może wskazywać na kierunki intensyfikacji działań edukacyjnych w zakresie bardziej zaawansowanych instrumentów finansowych.
„Polacy największą wiedzę mają w tych tematach, które dotykają ich na co dzień, problem zaczyna się wtedy, gdy przechodzimy do bardziej skomplikowanych narzędzi inwestycyjnych” – mówił członek zarządu GPW Michał Kobza podczas konferencji prasowej poświęconej omówieniu wyników badań o poziomie wiedzy ekonomicznej Polaków.
„Z perspektywy banków na pewno cieszy to, że zwiększyła się liczba Polaków, którzy odczuwają bezpieczeństwo finansowe. Natomiast niepokoi brak wiedzy Polaków o bardziej skomplikowanych instrumentach finansowych” – tak ten fragment badań skomentował dr Tadeusz Białek, prezes Związku Banków Polskich.
Niechęć do poszerzania wiedzy finansowej
Autorzy badania zwracają uwagę, że ponad połowa Polaków (52%) nie podejmuje aktywnych kroków, by zwiększać swoją wiedzę o finansach, korzystając głównie z przypadkowych źródeł informacji. Najmniejszą aktywność wykazują w obszarach związanych z kredytami i długami, inwestycjami, finansami publicznymi oraz przedsiębiorczością.
Ten wynik bardzo niepokoi dr hab. Katarzynę Sekścińską, współautorkę badania. Wskazywała, że osoby, które nie próbują poszerzać swojej wiedzy o finansach są i tak „bombardowani” różnego rodzaju informacjami z różnych źródeł, co w konsekwencji może mieć nieuświadomiony przez nich wpływ na decyzje, które podejmują.
Tadeusz Białek stwierdził, że sięganie po porady od pseudo ekspertów finansowych naraża Polaków na utratę ich oszczędności.
Zdaniem Waldemara Zbytka, prezesa Warszawskiego Instytutu Bankowości najbardziej solidnej i pewnej wiedzy ekonomicznej dostarcza edukacja szkolna. Ostatnio wprowadzone zmiany programowe dotyczące edukacji ekonomicznej w polskich szkołach powinny przynieść dobre rezultaty.
Prowadzone przez ostanie dwa lata działania edukacyjne w ramach Krajowego Centrum Edukacji Ekonomicznej są jednym z czynników wpływającym na poprawę wiedzy ekonomicznej Polaków, która jednak nadal wymaga dalszego doskonalenia.
Jak przekonać Polaków do inwestowania w ich bezpieczną przyszłość finansową?
„Dużym wyzwaniem, które przed nami stoi jest sprawienie, żeby ludzie zaczęli myśleć o inwestowaniu i o długoterminowym zabezpieczaniu swojej przyszłości finansowej, jako o czymś, co jest naturalnym elementem ich życia” – mówiła Katarzyna Sekścińska.
Jej zdaniem regularne inwestowanie w swoje przyszłe bezpieczeństwo można porównać do comiesięcznego wnoszenia opłaty za abonament np. Netflixa.
Dodała, że bardzo udany ubiegły rok dla inwestycji giełdowych w Warszawie i lepsze postrzeganie giełdy przez Polaków w ostatnim czasie należy wykorzystać do przekonania ich do długoterminowego inwestowania.
Na razie jednak największe braki wiedzy Polaków dotyczą kryptowalut (32%), funkcjonowania GPW (26%) oraz inwestowania i rynku finansowego (25%).
Badanie zostało zrealizowane w lutym 2026 r. na ogólnopolskim panelu badawczym Ariadna, na próbie badawczej (1099 osób) metodą CAWI (wspomaganych komputerowo wywiadów internetowych).
Autorzy raportu: dr Michał Polak (WIB) – pomysłodawca badania, współautor dr hab. Katarzyna Sekścińska prof. UW (Uniwersytet Warszawski) – współautorka i koordynatorka, konsultacja naukowa Alina Bączar (FGPW) – współautorka
Pełny raport z badania “Poziom wiedzy ekonomicznej Polaków 2026” jest dostępny na stronach internetowych Fundacji Warszawski Instytut Bankowości oraz Fundacji GPW.
Partnerem tegorocznej edycji badania jest KDPW
