PIIT o strategicznej suwerenności technologicznej Polski w obszarze AI
W opracowaniu podkreślono, że suwerenność technologiczna nie oznacza dążenia do pełnej autarkii ani izolowania się od globalnych ekosystemów technologicznych.
Jej istotą jest zdolność państwa do podejmowania samodzielnych decyzji, zachowania kontroli nad danymi i infrastrukturą oraz zapewniania ciągłości działania nawet w sytuacjach kryzysowych.
Autorzy dokumentu zaznaczają, że w przypadku Polski właściwym kierunkiem jest model suwerenności systemowej, oparty na multisourcingu, otwartych standardach i interoperacyjności.
Rekomendacje Komitetu PIIT
Komitet wskazuje na potrzebę budowy trwałych mechanizmów instytucjonalnych, które zapewnią spójność i stabilność działań państwa w zakresie sztucznej inteligencji.
Jednym z kluczowych elementów jest propozycja powołania bastionu operacyjnego – stałej struktury odpowiedzialnej za monitorowanie poziomu suwerenności, nadzór nad infrastrukturą obliczeniową, prowadzenie piaskownic innowacji oraz wspieranie rozwoju kompetencji.
Równolegle konieczna jest ewolucja Krajowych Ram Interoperacyjności w kierunku Krajowych Ram Suwerenności Technologicznej, uwzględniających wymogi dotyczące kontroli nad danymi, zastępowalności komponentów technologicznych oraz przejrzystości procesów wdrożeniowych.
Integralną częścią dokumentu jest stanowisko prezesa PIIT Andrzeja Dulki, który podkreśla znaczenie długofalowego i zrównoważonego podejścia państwa do rozwoju technologii.
– Suwerenność technologiczna nie oznacza dążenia do pełnej samowystarczalności, lecz budowanie zdolności do podejmowania decyzji na własnych warunkach.
Polska ma kompetencje, potencjał intelektualny i zasoby, by kształtować rozwój sztucznej inteligencji w sposób odpowiedzialny i zgodny z naszym interesem publicznym. Aby ten potencjał wykorzystać, potrzebujemy stabilnych ram instytucjonalnych, inwestycji w kompetencje oraz infrastruktury umożliwiającej budowę i rozwój technologii na europejskim poziomie.
Współpraca z partnerami międzynarodowymi powinna opierać się na równowadze, a nasze zasoby technologiczne muszą stanowić realną wartość w tych relacjach.
Wierzę, że przedstawione stanowisko stworzy solidną podstawę do dalszej dyskusji i budowania długofalowej strategii, która wzmocni odporność i konkurencyjność polskiej gospodarki w dobie szybkiego rozwoju AI – podkreśla Andrzej Dulka.
Znaczenie dokumentu dla polityki cyfrowej i gospodarki
W przedstawionym stanowisku zwrócono uwagę, że fundamentem suwerenności technologicznej są nie tylko kompetencje i infrastruktura, lecz również zdolność państwa do tworzenia przewidywalnego otoczenia regulacyjnego.
Wyzwaniem staje się zapewnienie równowagi między presją regulacyjną wynikającą z europejskich ram prawnych a realnymi możliwościami wdrożeniowymi organizacji publicznych i prywatnych.
Dokument wyraźnie podkreśla, że strategiczne zastosowania sztucznej inteligencji w sektorach takich jak energetyka, transport, zdrowie, bezpieczeństwo i przemysł mogą stać się podstawą stabilnego systemu innowacji oraz budować przewagę konkurencyjną całej gospodarki.
Jednocześnie rozwój AI musi być oparty na otwartych standardach i narzędziach zapewniających transparentność, bezpieczeństwo i wymienność komponentów technologicznych.
Czytaj także: Rozwój AI i suwerenność technologiczna Polski – tematem zakończonego XXXI Forum Teleinformatyki
AI – kierunek dalszych prac
Stanowisko Komitetu Przełomowych Technologii PIIT stanowi merytoryczną podstawę do dalszych działań Izby w obszarze wspierania polityk publicznych dotyczących sztucznej inteligencji oraz inicjowania współpracy między administracją, biznesem i środowiskiem naukowym.
PIIT planuje podjąć dalsze konsultacje z interesariuszami, aby wspólnie budować długoterminowe ramy suwerenności technologicznej zgodne z potrzebami państwa, gospodarki i społeczeństwa.
Stanowisko zostało opracowane przez Komitet Przełomowych Technologii PIIT, w którego skład wchodzą dr Izabella Krzemińska, Borys Stokalski, Piotr Brzyski oraz Maciej Lewandowski.
Eksperci ci współtworzyli koncepcję dokumentu, opracowali jego część analityczną i rekomendacyjną. Komitet, działający przy PIIT jako zespół ekspertów w obszarze przełomowych technologii i sztucznej inteligencji, odpowiada za przygotowanie stanowiska oraz jego kierunkowe założenia.
Pełne stanowisko PIIT jest dostępne na stronie internetowej pod adresem: https://piit.org.pl/stanowiska-i-konsultacje/piit-stanowisko-ws-suwerennosci-technologicznej-ai
