O mikrofinansowaniu & pracy dla absolwentów
Gratulując Państwu i sobie nastania półrocznej prezydencji Polski w Unii Europejskiej, z radością odnotowujemy, że okres ten będzie upływał pod znakiem rozwoju rynku wewnętrznego UE. Polska prezydencja chce zająć się poprawą sytuacji małych i średnich przedsiębiorstw, w tym zwłaszcza kwestią ich dostępu do kapitału.
Małe i średnie firmy są kluczowe dla wzrostu gospodarczego Europy, gdyż tworzą ok 60 proc. PKB oraz generują prawie 70 proc. miejsc pracy. Dlatego polska prezydencja będzie wspierać inicjatywy Komisji Europejskiej w zakresie ułatwiania dostępu do rynków kapitałowych oraz funduszy wysokiego ryzyka, a także wsparcia MŚP na rynkach krajów trzecich.
Jednym z instrumentów wspierających rozwój drobnej przedsiębiorczości jest mikrofinansowanie. W myśl definicji przyjętej przez Unię Europejską, jest to „finansowanie poniżej kwoty 25 tysięcy euro na rzecz mikroprzedsiębiorstw, rozumianych jako zatrudniające poniżej 10 osób i osiągające obroty poniżej 2 milionów euro, a pona dto na rzecz osób pozostając ych bez pracy lub nieaktywnych zawodowo, którzy chcą podjąć samozatrudnienie, a nie posiadają dostępu do tradycyjnych usług bankowych”.
W tak przyjętej definicji warto zwrócić uwagę na przeznaczenie środków – tj. na cele związane z działalnością gospodarczą – oraz ograniczenie beneficjentów do podmiotów w skali mikro, które charakteryzują się wyższym stopniem ryzyka kredytowego. Udostępniane środki stanowią wsparcie na rzecz podmiotów często nieposiadających własnego majątku ani zabezpieczeń kredytu wymaganych przez banki. Przekazanie tych środków na podjęcie lub rozwój działalności gospodarczej jest formą aktywizacji rynku pracy, która może pomóc uchronić przed bezrobociem oraz ubóstwem.
Od początku kryzysu w krajach OECD przybyło 3,5 mln osób poniżej 25 lat bez pracy. Według danych Eurostat, rekordzistą w Europie jest Hiszpania, gdzie 43 procent młodych ludzi jest bezrobotnych. W Polsce szacuje się, że problem ubóstwa w różnym stopniu może dotyczyć ok. 13 milionów osób. Zagrożonych ubóstwem jest ponad 26% osób poniżej 25 roku życia. To bardzo wysoki wskaźnik – średnia w Unii Europejskiej wynosi 20,7%, zaś średnia na świecie – 13%. (według danych Międzynarodowej Organizacji Pracy i Eurostat za marzec 2011).
Brak pracy dla absolwentów to problem, który może powodować długofalowe konsekwencje gospodarcze dla krajów Europy, w tym Polski. Pomoc społeczna dociera do osób starszych i chorych, jednak nie są to instrumenty „aktywizujące” zawodowo, a jedynie stanowiące bieżące wsparcie finansowe. Nie da się przenieść takich rozwiązań na ludzi młodych bez ryzyka długofalowego uzależnienia od środków pomocy publicznej.
W skali globalnej nie wymyślono dotychczas lepszego sposobu wspierania przedsiębiorczości i zapobiegania ubóstwu niż mikrofinansowanie. Według danych organizacji Microcredit Summit Campaign, w roku 2009 instytucje mikrofinansowe
- udzieliły na świecie łącznie ponad 128 milionów mikropożyczek dla ubogiej ludności
- ponad 81% pożyczek dla najuboższych otrzymały kobiety
- szacuje się, że otrzymane środki posłużyły poprawie warunków bytowych dla ok. 641 milionów członków rodzin kredytobiorców, co stanowi około połowy najuboższej ludności świata
Unia Europejska udostępnia środki na wspieranie finansowe mikroprzędsiębiorstw. Przewiduje się, że w najbliższych latach zmniejszane będą pule środków na dotacje do projektów, zaś wzrastać będzie korzystanie z mikrofinansowania. Polscy przedsiębiorcy mogą skorzystać z tej formy pomocy w postaci kredytów bankowych z dedykowanych linii kredytowych, pożyczek oferowanych przez fundusze pożyczkowe oraz poręczeń oferowanych przez fundusze poręczeniowe.Program ramowy na rzecz konkurencyjności i innowacji CIP wspiera rozpoczynające działalność i rozwijające się mikroprzedsiębiorstwa.
Europejski instrument mikrofinansowy PROGRESS udostępnia mikropożyczki osobom, które straciły pracę i chcą rozpocząć działalność gospodarczą na własny rachunek, oraz tym, którzy chcą rozwinąć dotychczasową działalność, lecz nie mają dostępu do tradycyjnych usług bankowych.
Program JEREMIE umożliwia państwom członkowskim wykorzystywanie unijnych funduszy strukturalnych do wspierania małych i bardzo małych przedsiębiorstw. W niektórych krajach UE podmiotom udzielającym mikrokredytów zapewnia gwarancje, pożyczki i kapitał.
Program JASMINE pozwala na dofinansowanie instytucji niebankowych udzielających mikrofinansowania i pomaga im zyskać dobrą i stabilną pozycję na rynku kredytowym.
Ewa Janikowska Wydawnictwo ConCorda Wydawca książek Muhammada Yunusa,
laureata Pokojowej Nagrody Nobla & pioniera mikrokredytów
