Cyberbezpieczeństwo wspólnym zadaniem państwa i sektora finansowego
„Dziękuję Związkowi Banków Polskich i wszystkim uczestnikom sektora finansowego, również bankom prywatnym i państwowym – za to, że dokładają swoją dużą cegłę do budowy muru przeciwko cyberprzestępcom” – mówił Krzysztof Gawkowski.
„Polski sektor bankowy napędza zmiany technologiczne w prawie. To sektor bankowy w Polsce doprowadził do tego, że możemy dzisiaj jeździć po świecie i mówić: mamy BLIKA, możemy korzystać z płatności mobilnych na przykład jadąc pociągiem czy przemieszczając się w dowolny sposób po całej Polsce.
To nie są dostępne usługi na całym świecie. To nie są dostępne usługi w całej Europie, ale te usługi są dostępne w Polsce” – podkreślał.
Krzysztof Gawkowski zwrócił uwagę na znaczenie aplikacji mObywatel, dzięki której można zdalnie załatwiać wiele spraw urzędowych. Zaznaczył, że obecny stan cyfryzacji usług finansowych i administracji publicznej jest wynikiem współpracy sektora bankowego i państwa polskiego.
Dług społeczny w cyberprzestrzeni
Odnosząc się do zaprezentowanych podczas konferencji wyników badania „Postawy Polaków wobec cyberbezpieczeństwa” stwierdził, że pokazują one jak dużo jeszcze należy zrobić dla wzmocnienia naszej cyfrowej odporności.
Zauważył, że nowe technologie z jednej strony dają wiele korzyści ich użytkownikom, ale z drugiej strony tworzą „dług społeczny w cyberprzestrzeni”.
Badania WIB pokazały, że rośnie poczucie bezpieczeństwa cyfrowego Polaków i ich wiedza na temat cyberzagrożeń.
Jak zaznaczył Krzysztof Gawkowski – ta informacja pokazuje skuteczność kampanii społecznych realizowanych zarówno przez resort cyfryzacji, jak i różne organizacje społeczne, w tym przez sektor bankowy.
„Edukacja cyfrowa jest dzisiaj fundamentem nowoczesnego państwa” – podkreślił.
Wicepremier mówił o projekcie nowelizacji ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną. Dzięki nowym przepisom nielegalne treści będą szybko znikały z Internetu i nie będą służyły dokonywaniu przestępstw finansowych.
„Budujemy nową strategię cyberbezpieczeństwa RP. Wydajemy rekordowe środki na cyberbezpieczeństwo w różnych programach, w tym dotyczących samorządów” – wskazywał.
Podkreślił znaczenie nowelizacji ustawy o Krajowym Systemie Cyberbezpieczeństwa, która powinna być w najbliższych dniach przyjęta.
Cyberbezpieczeństwo i kompetencje cyfrowe
„Fundamentem cyberbezpieczeństwa jest odpowiedzialność, ale musimy też sobie powiedzieć, że tworząc odporności państwa trzeba postawić na dwie kategorie.
Jedna to cyberbezpieczeństwo, druga to kompetencje cyfrowe, edukacja cyfrowa” – zaznaczał Krzysztof Gawkowski.
Jak podkreślił – badania WIB pokazały, że najsłabszym ogniwem w systemie cyberbezpieczeństwa jest człowiek. „Musimy go nauczyć życia w cyberprzestrzeni, która go otoczyła” – stwierdził.
Czytaj także: Kompetencje cyfrowe Polaków nie nadążają za rozwojem nowoczesnych rozwiązań płatniczych
Odnosząc się do inwestowania w kompetencje cyfrowe Polaków Krzysztof Gawkowski powiedział:
„W 2025 i 2026 roku przeszkolimy ponad 250 tys. urzędników, nauczycieli, różnych osób pracujących w instytucjach publicznych. Ten program wart ponad 600 milionów złotych, realizowany będzie po to, żeby Polacy mieli świadomość, gdzie czyhają na nich cyberzagrożenia”.
„Uruchomiliśmy pilotaż klubów rozwoju cyfrowego dla dorosłych i seniorów. W 2026 roku tego typu klub będzie w każdej polskiej gminie.
Odbywać się tam będą szkolenia dla osób korzystających z usług sektora finansowego, ale też z innego rodzaju usług cyfrowych. Celem szkoleń będzie pokazywanie szkolącym się potencjalnych zagrożeń w sieci i sposobów radzenia sobie z nimi” – dodał wicepremier, minister cyfryzacji.
Zaznaczył, że m.in. aplikacja mObywatel pozwala w czasie rzeczywistym zgłosić różnego rodzaju przestępstwa. Wprowadzono w ramach aplikacji alerty phishingowe, które przestrzegają obywateli przed zagrożeniami.
W 2024 roku wprowadzono usługę zastrzegania numerów PESEL. „Dzisiaj jest już 6,5 miliona zastrzeżonych numerów PESEL. Co zastrzeżony PESEL oznacza? – nikt na Ciebie nie weźmie na lewo kredytu.
Nikt nie podpisze u notariusza umowy z Twoimi danymi. Nikt nie wyłudzi na przestępstwo, na tak zwanego dziadka lub babcię pieniędzy z Twojego konta” – powiedział Krzysztof Gawkowski.
Wskazał na sektorowe programy dotyczące podnoszenia kompetencji cyfrowych starszego pokolenia.
„To jest program szkoły międzypokoleniowej, gdzie młodzi uczą starszych obsługiwać telefon i tego jak zachować cyberbezpieczeństwo na tym urządzeniu, ale też, gdzie starsi uczą młodych rozpoznawać dezinformacje.”
Przypomniał, że badania WIB wykazały, iż tylko 38% respondentów potrafi rozpoznać deepfake.
Kolejnym działaniem podnoszącym cyfrową odporność starszych pokoleń będą e-fajfy.
„Chcielibyśmy, aby o godzinie piątej, w różnych miejscach w Polsce seniorzy mogli wspólnie szkolić się z tego, czym jest elektroniczna administracja, elektroniczna usługa, jak budować odporność w sieci, żeby byli w niej bezpieczni i nie mogli zostać oszukani” – mówił minister cyfryzacji.
„Prowadzimy wspólne centrum operacji cyberbezpieczeństwa, nazywa się to fachowo Połączone Centrum Operacyjne Cyberbezpieczeństwa, gdzie ludzie służb takich jak ABW, Agencja Wywiadu, Centralne Biuro Zwalczania Cyberprzestępczości i inne służby państwowe współpracują między innymi z CSIRT KNF, który odpowiada za branżę finansową.
Tam wymieniamy się informacjami w czasie rzeczywistym. Przedstawiamy m.in. rekomendacje dla banków dotyczące sprzętu, różnego rodzaju podatności i zagrożeń” – podkreślił wicepremier.
Na sektor bankowy w Polsce jest dokonywanych najwięcej ataków w Unii Europejskiej. Bezpieczeństwo sektora bankowego jest elementem bezpieczeństwa państwa – przypomniał Krzysztof Gawkowski.
Celem cyberprzestępców klienci sektora bankowego
W podobnym tonie wypowiadał się dr Tadeusz Białek, prezes Związku Banków Polskich. Jak wskazywał – w tej chwili głównym kierunkiem działań cyberprzestępców jest klient sektora finansowego. Do ataków są wykorzystane zaawansowane metody socjotechniki i manipulacji.
Sektor bankowy wykonał w ostatnim czasie szereg działań organizacyjnych, mających ograniczyć możliwości działania cyberprzestępców.
Klienci banków są w różnych sytuacjach proszeni o dodatkowe podanie kodu, o zatelefonowanie na infolinię, czasami o udanie się do oddziału banku.
Banki wprowadziły rozwiązania dające możliwość natychmiastowego sprawdzenia czy osoba, która telefonuje do klienta i podaje się za pracownika banku jest rzeczywiście pracownikiem banku.
Prezes ZBP dodał, że banki zdecydowały się na prowadzenie na ogromną skalę kampanii edukacyjnych.
„Myślę, że każdy zetknął się ze spotami w mediach społecznościowych, w radiu, w telewizji, które zostały przygotowywane w ramach akcji edukacyjnych Związku Banków Polskich.
Pokazują one najczęstsze schematy działań cyberprzestępców i przypominają o konieczności zwrócenia uwagi na cyfrowe zagrożenia, które pojawiają się w codziennym życiu” – powiedział dr Tadeusz Białek.
Michał Polak, wiceprezes Warszawskiego Instytutu Bankowości, na którego zlecenie zostały wykonane badania „Postawy Polaków wobec cyberbezpieczeństwa” stwierdził:
„Cyberbezpieczeństwo tak naprawdę przestało być domeną specjalistów. Musi być w obecnej rzeczywistości domeną nas wszystkich, bez względu na wiek, bez względu na wykształcenie, na wykonywany zawód.”
