Autor: Program Analityczno-Badawczy WIB / PAB WIB

Po kilku latach ciągłych szoków – pandemia, napływ uchodźców w związku z wojną, tzw. reforma podatkowa – sytuacja finansowa samorządów poprawiła się, jest stabilna i pozwala im aplikować o duże środki na realizację inwestycji w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności. Największe ryzyko dla wykorzystania tych funduszy wynika z krótkiego czasu, jaki pozostał na składanie aplikacji i realizację projektów. Jak banki mogą w tej sytuacji wspierać samorządy?

Polskie cyfrowe państwo coraz szerzej korzysta z infrastruktury dostarczanej przez banki. Bo jest ona bezpieczna, powszechna, cieszy się zaufaniem, a władza publiczna nie ponosi kosztów. Raport „Przejmowanie zadań administracji publicznej przez banki – skala zjawiska, konsekwencje, doświadczenia w innych krajach” stwierdza, że współpraca taka ma sens, powinna się rozszerzać, ale wymaga przejrzystych zasad, stabilnego modelu zarządzania, monitorowania ryzyk i dyskusji o podziale kosztów.

Odpowiedzią sektora bankowego na zmiany klimatu powinno być uwzględnianie w modelach zarządzania ryzyka klimatycznego, zwłaszcza fizycznego. Raport „Ryzyko klimatyczne i adaptacja do zmian klimatu – perspektywa sektora bankowego” odpowiada na pytania, czy banki uwzględniają skutki zmian klimatu w zarządzaniu ryzykiem, strategiach i planowaniu działań. Jak na razie koncentrują się one na łagodzeniu wpływu swoich portfeli na zmiany klimatu, lecz adaptacja klientów ma dla nich mniejsze znaczenie. Za małe.

Polskie państwo, obciążając banki daninami znacznie wyższymi niż w innych krajach w Unii doprowadza do sytuacji, że przerzucają one te obciążenia na klientów, w tym kredytobiorców hipotecznych. Ten mechanizm jest głównym podwodem, dla którego koszty kredytów – a zwłaszcza marże – są w Polsce wyższe niż w innych krajach – wynika z raportu „Oprocentowanie kredytów hipotecznych. Analiza czynników kształtujących koszt kredytów hipotecznych w Polsce w wymiarze ekonomicznym, instytucjonalnym i prawnym na tle innych państw członkowskich Unii Europejskiej”.

Sztuczna inteligencja zdobywa szturmem kolejne obszary działalności gospodarczej. Szczególnie duże nadzieje na zwiększenie efektywności wiąże z nią sektor finansowy. Wdrażanie AI wymaga wysokich kompetencji technicznych, ale też respektowania zasad etycznych, całościowego podejścia do oceny jej skutków, nadzoru oraz raportowania. Raport „AI w usługach płatniczych. Automatyzacja, personalizacja i wyzwania regulacyjne w świetle ‹AI Act›” poświęcony jest prezentacji najlepszych praktyk pełnego, systemowego podejścia do stosowania sztucznej inteligencji.

Choć banki coraz szerzej wykorzystują narzędzia sztucznej inteligencji zarówno w procesach wewnętrznych, jak i do kontaktu z klientem, Polacy mają na ten temat skromną wiedzę. Najwięcej wiedzą młodzi. Wolimy rozmawiać z ludźmi niż z botami, a obawy związane z AI przeważają nad dostrzeganymi korzyściami – stwierdza raport „AI w finansach i bankowości oczami polskiego konsumenta”, sformułowany na zlecenie Warszawskiego Instytutu Bankowości. Podpowiada też, co banki mogą zrobić, by sztuczna inteligencja była akceptowana przez klientów, bo ostatecznie sukces wdrożeń właśnie od tego zależy.

W tym roku bankom będzie bardzo trudno powtórzyć ubiegłoroczne, rekordowe wyniki, przede wszystkim z uwagi na obniżki stóp procentowych, które ujawnią słabości polskich instytucji. Równocześnie narastające ryzyka zaciemniają perspektywę nie tylko zysków, ale i stabilności systemu. Raport „Sytuacja sektora bankowego w IV kwartale 2024 roku”, powstały na zlecenie Programu Analityczno-Badawczego Warszawskiego Instytutu Bankowości, podsumowuje sytuację sektora bankowego po korzystnym 2024 r. i sugeruje, jak można się zmierzyć z narastającymi ryzykami.

Sztuczna inteligencja obiecuje biznesowi ogromne korzyści,
biznes zaś chce po nie sięgnąć. Daje też ona wielką wiedzę i władzę.
Jak z nich korzystać, żeby służyć dobru, a nie złu?