Włoskie banki nie chcą być bankomatem finansującym przedwyborcze obietnice polityków

Carlo Messina podczas wystąpienia w Senacie zarzucił rządowi Giorgii Meloni zastraszanie sektora i traktowanie jego zysków jak bankomatu finansującego przedwyborcze obietnice.

Projekt budżetu zakłada podniesienie w 2027 roku podatku dochodowego od banków z 27,5% do 30,5%. Nowe obciążenia mają przynieść państwu około 7 mld euro do 2029 roku. Nakładają się na wcześniejsze podwyżki, które już wywołały sprzeciw branży.

Decyzja o kupowaniu włoskich obligacji dźwigną nacisku banków

Stawką konfliktu jest także finansowanie włoskiego długu publicznego, przekraczającego 138% PKB. Według danych EBC krajowe obligacje skarbowe stanowiły na początku roku ponad 15% aktywów miejscowych banków.

Ich atrakcyjne oprocentowanie i korzystne traktowanie regulacyjne sprzyjały utrzymywaniu dużych portfeli. Ograniczenie zakupów przez banki mogłoby zwiększyć presję na rentowność, podnosząc koszty pożyczania pieniędzy przez państwo.

Messina podkreślał, że włoskie banki przez lata nie ulegały naciskom międzynarodowych instytucji, by zmniejszyć udział obligacji włoskiego rządu w swoich aktywach. Akceptowały też straty wynikające ze spadku ich wartości.

Teraz ostrzegł, że dodatkowe podatki mogą zmienić tę postawę. Według niego część proponowanych rozwiązań mogłaby pogorszyć regulacyjną ocenę długu skarbowego, a przez to wpłynąć na sytuację kapitałową banków.

Rosnące koszty życia Włochów

Messina najostrzej skrytykował plan, by podatnicy odliczali od należnych podatków łącznie około 20 mld euro stopniowo przez dziesięć lat, zamiast w całości w 2027 roku. Chodzi o ulgi z włoskiego programu Superbonus, wspierającego modernizację energetyczną budynków.

Banki odkupywały prawa do tych odliczeń od właścicieli budynków, wypłacały im pieniądze, a następnie odzyskiwały wyłożone środki, pomniejszając własne zobowiązania podatkowe o wartość przejętych ulg. Rząd chciałby odsunąć ich rozliczenie bez wypłacania odsetek.

Messina twierdzi, że takie działanie mogłoby zostać potraktowane jako niewykonanie zobowiązania państwa i spowodować przeklasyfikowanie należności na bardziej ryzykowne. Bankier uznał, że rząd naraża kraj na nieproporcjonalne ryzyko dla niewielkich korzyści budżetowych.

Włoskie Stowarzyszenie Bankowe ( ABI – Associazione Bancaria Italiana ) zarzuca władzom działanie sprzeczne z racjonalnością gospodarczą i konstytucją. Rząd pozostaje jednak nieustępliwy. Meloni uzasadnia dodatkowe obciążenia działaniem na rzecz obywateli dotkniętych wzrostem kosztów życia.

Szef Intesy przypomniał, że ubiegłoroczne porozumienie przewidywało 11 mld euro dodatkowych podatków w ciągu trzech lat. Akcjonariusze Intesy zaakceptowali je, licząc na ograniczenie deficytu poniżej 3% PKB i wyjście Włoch z unijnej procedury nadmiernego deficytu. Kolejne żądania mogą, jego zdaniem, zostać odebrane jako złamanie uzgodnień i podważyć zaufanie międzynarodowych inwestorów.

Witold Gadomski, publicysta ekonomiczny, od ponad 20 lat pracujący w Gazecie Wyborczej. Autor książki o Leszku Balcerowiczu, współautor Kapitalizm. Fakty i iluzje. Od 2020 roku współpracuje z portalem BANK.pl.