Inwestorzy żądają wyższego wynagrodzenia za ryzyko związane z pożyczaniem Francji pieniędzy
Klaas Knot, były szef holenderskiego banku centralnego i jeden z kandydatów na prezesa Europejskiego Banku Centralnego, zapowiedział gotowość do interwencji w razie kryzysu zadłużeniowego. Nawiązał do gwałtownego wzrostu kosztów finansowania Francji.
Rentowność francuskich dziesięcioletnich obligacji w październiku przejściowo przekroczyła 5%, a różnica względem papierów niemieckich wzrosła do 1,75 pkt proc. Ta premia oznacza, że inwestorzy żądają wyższego wynagrodzenia za ryzyko związane z pożyczaniem pieniędzy Francji.
Knot w wywiadzie dla „Financial Times”, opublikowanym 9 listopada nie wykluczył ani wykorzystania istniejących programów skupu obligacji, ani stworzenia nowych instrumentów. Stwierdził, że interwencja powinna przeciwdziałać nieuzasadnionym, chaotycznym ruchom rynku.
Bank centralny nie może natomiast naprawić trwale niezrównoważonych francuskich finansów publicznych. Obecne kierownictwo EBC podkreśla, że problemy budżetowe Paryża wymagają decyzji francuskich polityków, a sam wzrost rentowności obligacji nie uzasadnia pomocy banku centralnego.
Zagrożenie dla całej strefy euro?
Odmienną receptę przedstawia ekonomista Desmond Lachman w komentarzu „The ECB Must Bail Out France”, opublikowanym 4 listopada przez Project Syndicate. Wskazuje, że francuski dług publiczny zbliżył się do 120% PKB, a wydatki publiczne sięgają 57% PKB. Polityczny opór wobec oszczędności budżetowych utrudnia ograniczanie deficytu.
Lachman uważa, że EBC powinien uruchomić Instrument Ochrony Transmisji, czyli TPI, umożliwiający skup obligacji na rynku wtórnym. TPI ma przeciwdziałać sytuacji, w której nieuzasadnione różnice kosztów finansowania między państwami utrudniają prowadzenie jednolitej polityki pieniężnej.
Ekonomista ostrzega, że zwlekanie z interwencją grozi kryzysem zadłużeniowym, którego konsekwencje odczułaby cała strefa euro.
Czytaj także: Zadłużenie Francji napomnieniem dla Polski
Rynek panikuje, czy też prawidłowo ocenia francuskie finanse publiczne?
Szef ekonomistów Europejskiego Banku Centralnego Philip Lane odrzuca jednak potrzebę takiej interwencji. Jak 10 listopada relacjonował Bloomberg, Lane interpretuje wzrost rentowności jako reakcję inwestorów na niepewność dotyczącą francuskich finansów.
Nie widzi jednak powodu, by zmieniać dotychczasową politykę EBC. Bank stopniowo zmniejsza w swych aktywach portfel obligacji, nie reinwestując środków w zapadające papiery. Podobne stanowisko zajmuje członek Rady Prezesów EBC łotewski bankowiec Martins Kazaks.
Skup obligacji może zahamować panikę i obniżyć koszty finansowania, ale osłabia presję na reformy. Decyzja o pomocy wymagałaby więc oceny, czy rynek reaguje nadmiernie, czy jedynie prawidłowo wycenia pogorszenie perspektyw francuskich finansów publicznych.
Witold Gadomski, publicysta ekonomiczny, od ponad 20 lat pracujący w Gazecie Wyborczej. Autor książki o Leszku Balcerowiczu, współautor Kapitalizm. Fakty i iluzje.
Od 2020 roku współpracuje z portalem BANK.pl.
