Stawką jest stabilność naszej gospodarki

19.02.2026 02:00 Przemysław Barbrich | Związek Banków Polskich / ZBP

Udostępnij

Stawką jest stabilność naszej gospodarki

Fot. Archiwum prywatne

Chcę wierzyć, że jeśli pojawi się realne zagrożenie dla stabilności gospodarczej Polski związane z podważaniem umów opartych na wskaźniku WIBOR, to tym razem ustawodawca zareaguje odpowiednio szybko. Stawką jest bowiem nie tylko stabilność sektora bankowego, lecz stabilność całej gospodarki – podkreśla prof. dr hab. Krzysztof Koźmiński, kierownik Zakładu Ekonomicznej Analizy Prawa oraz kierownik Centrum Oceny Skutków Regulacji na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego, w rozmowie z dr. Przemysławem Barbrichem.

Ryzyko prawne banków jest dziś wyższe niż ryzyko kredytowe, co eksperci określają jako sytuację bez precedensu w Europie. Jak pan ocenia źródła tego zjawiska oraz jego konsekwencje dla stabilności sektora?

– Jestem naukowcem i z przyjemnością podzielę się z Państwem moimi przemyśleniami teoretycznoprawnymi, niekiedy również historycznoprawnymi, dotyczącymi relacji pomiędzy prawem, ekonomią i gospodarką. Z drugiej strony jestem także radcą prawnym współpracującym z bankami, obserwującym na co dzień, jak wygląda praktyka.

Rzeczywiście żyjemy w czasach, w których prawo – rozumiane szeroko – stało się jednym z największych ryzyk dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Banki odczuwają to szczególnie dotkliwie, ale podobne problemy dotyczą również innych branż.

Przywołam przykład bardzo wymowny: komunikat Komitetu Stabilności Finansowej z marca 2022 r. Proszę zwrócić uwagę na kontekst – był to wciąż czas pandemii COVID-19 oraz miesiąc po agresji Rosji na Ukrainę. Mimo tak dramatycznych wydarzeń Komitet stwierdził, że największym zagrożeniem dla sektora bankowego jest ryzyko prawne, w szczególności związane z masowym podważaniem umów kredytowych. Ten komunikat był powtarzany przez kolejne półtora roku.

Co więcej, nie chodzi jedynie o orzecznictwo sądów krajowych, lecz także unijnych, w tym Trybunału Sprawiedliwości UE. Dodajmy do tego niedawno opublikowany raport Mario Draghiego, który jasno wskazuje na narastający problem nadregulacji generującej ogromne koszty i ryzyka, wypychające biznes oraz innowacyjność z Europy. Raport ten tylko potwierdza procesy obserwowane od co najmniej dwóch dekad.

Prawo – które historycznie miało stabilizować stosunki społeczne i gospodarcze oraz zapobiegać napięciom czy kryzysom – stało się dziś ich źródłem. Banki doświadczają tego jako pierwsze, ale to dopiero zapowiedź problemów, które dotkną także inne branże.