35 lat później – polska gospodarka i banki w nowym punkcie

Trzydzieści pięć lat to w gospodarce wystarczająco długo, by zmienić niemal wszystko. Punkt startowy trudno dziś sobie wyobrazić: transformacja polskiej gospodarki rozpoczynała się w warunkach hiperinflacji, która w 1990 r. sięgnęła 586%. Na początku lat 90. dopiero budowaliśmy gospodarkę rynkową, bezrobocie szybko rosło, a nowoczesny sektor finansowy właściwie dopiero powstawał. Dziś polski PKB przekracza bilion USD, a Polska znalazła się na 20. miejscu wśród największych gospodarek świata. Droga od hiperinflacji do światowej gospodarczej dwudziestki dobrze pokazuje skalę zmiany, jaka dokonała się przez ostatnie 35 lat.

Właśnie z tej perspektywy Związek Banków Polskich przygotował XIII edycję raportu Polska i Europa 2026, prezentowaną podczas jubileuszowego, 35. Forum Ekonomicznego w Karpaczu. Tegoroczna publikacja łączy spojrzenie na 35 lat przemian ze szczegółowym bilansem bieżącej sytuacji gospodarczej oraz kondycji sektora bankowego po pierwszym półroczu 2026 r. Uzupełniają ją wyniki badania przeprowadzonego wśród przedstawicieli sektora, pokazujące, jak bankowcy oceniają perspektywy gospodarki i największe zagrożenia dla branży.

Gospodarka niemal trzynaście razy większa

Najbardziej spektakularna jest oczywiście zmiana skali. W 1991 r. wartość polskiego PKB wynosiła niespełna 81 mld USD. Dziś przekracza bilion USD. PKB na mieszkańca wzrósł z niewiele ponad 2 tys. do ponad 28 tys. USD. Wielokrotnie zwiększyły się wynagrodzenia, a wraz z nimi siła nabywcza gospodarstw domowych.

Raport pokazuje tę zmianę również poprzez znacznie bardziej namacalne porównania. Za przeciętne wynagrodzenie można dziś kupić wielokrotnie więcej podstawowych produktów niż na początku lat 90. Zmieniła się też dostępność samochodów, mieszkań, podróży czy usług.

Dobre pozostają także perspektywy krótkoterminowe polskiej gospodarki. Należymy do najszybciej rozwijających się gospodarek Unii Europejskiej. Podobnie oceniają sytuację przedstawiciele sektora bankowego. Aż 70% respondentów badania przeprowadzonego na potrzeby raportu uważa, że w perspektywie najbliższych dwóch-trzech lat polska gospodarka będzie rozwijała się szybciej niż średnia UE. Tylko 26% jest przeciwnego zdania.

To jednak tylko jedna strona bilansu. Wśród słabszych punktów pozostają niski poziom inwestycji, pogarszająca się sytuacja demograficzna oraz stan finansów publicznych. Wysoki deficyt przekłada się na wzrost zadłużenia, a coraz większym wyzwaniem pozostaje również koszt jego finansowania. Polska wchodzi więc w kolejne lata z wysokim tempem wzrostu, ale także z poważnymi wyzwaniami dla finansów publicznych.

Bankowość po 35 latach

W ciągu ostatnich 35 lat równie mocno zmienił się polski sektor bankowy. Na początku lat 90. był niewielki i rozdrobniony. Dziś natomiast polskie banki tworzą nowoczesny i stabilny sektor, który pod względem rozwoju bankowości elektronicznej i mobilnej należy do europejskiej czołówki.

Zmiana nie sprowadza się przy tym tylko do wzrostu sumy bilansowej. W ciągu 35 lat sektor przeszedł konsolidację, gruntowną modernizację technologiczną i zmienił model obsługi klientów. Bankowość internetowa i mobilna oraz płatności bezgotówkowe stały się standardem. Zmiany te następowały wraz z rozwojem polskiej gospodarki i rosnącymi oczekiwaniami klientów ...