Temat numeru: Pieniądze dyktatorów

Jerzy Szygiel

Pieniądze dyktatorów to szczególnie delikatny temat – nie tylko szwajcarskie banki miewają z nimi problemy i nie tylko Szwajcaria zmienia politykę w tym względzie, ale właśnie na jej przykładzie najlepiej te trudne zmiany widać.

Wiele osób, szczególnie tych, które śledzą listy najbogatszych ludzi naszej planety, zdziwiło się, kiedy okazało się, że były prezydent Egiptu Hosni Mubarak jest właścicielem kolosalnej fortuny – według brytyjskiego Guardiana 70 mld dolarów. Wszystko wskazuje, że Egipt w ciągu ponad 30 lat był w centrum największej w historii świata afery defraudacji funduszy publicznych. Tunezyjski dyktator Ben Ali zdołał zebrać tylko 5 mld (jego kraj jest dużo mniejszy). Nawet słynny symbol afrykańskiego despotyzmu, były prezydent byłego Zairu Mobutu Sese Seko, ze swoimi 6 mld pozostaje daleko za niekwestionowanym odtąd, najbogatszym dyktatorem świata Hosnim Mubarakiem. Egipcjanin mógłby rywalizować co najwyżej z największymi postaciami współczesnego sukcesu finansowo-przemysłowego, jak Bill Gates, Carlos Slim czy Warren Buffett, a i to wyraźnie ich dystansuje.

Pieniądze uciułane przez 60 lat zajmowania kluczowych posad w państwie Mubarak inwestował w luksusowe nieruchomości w Londynie, Paryżu, Madrycie, Dubaju, Waszyngtonie, Nowym Jorku i Frankfurcie nad Menem i w udziały w wielkich międzynarodowych korporacjach. W skład jego rodzinnej fortuny wchodzą też udziały w niezliczonych przedsiębiorstwach egipskich, głównie w branży turystycznej, zdobyte w ramach zinstytucjonalizowanego haraczu, który ściągał z egipskiej gospodarki siłą swojej właściwie nieograniczonej władzy.

Zostaną zwrócone?

Szwajcaria ogłosiła zablokowanie wszystkich jego kont w niecałe pół godziny (!) po jego pożegnalnym przemówieniu z 11 lutego. Dymisja była bardzo świeża, władze szwajcarskie nie podały, ile na tych kontach było pieniędzy, ale z szacunków szwajcarskiego banku centralnego publikowanych w roku 2009 wynika, że Egipt deponował co najmniej 3,6 mld dolarów.

Czy pieniądze zdefraudowane przez dyktatora i ...