Najnowsze wydanie miesięcznika BANK dostępne w sklepach i online Sprawdź szczegóły i zapisz się na prenumeratę roczną -20% 
Opracowana i opublikowana 30 września 2025 r. przez Ministerstwo Finansów „Strategia zarządzania długiem sektora finansów publicznych na lata 2026–2029” przewiduje, że w horyzoncie czterech lat dług publiczny, obliczany według unijnej metodologii (dług sektora instytucji rządowych i samorządowych), jak i krajowej (państwowy dług publiczny) będzie szybko rósł.
Unia Europejska powoli wychodzi ze spowolnienia gospodarczego, a Polska utrzymuje się w unijnej czołówce pod względem wzrostu PKB. Za tym optymistycznym obrazem kryje się jednak wyzwanie – polski sektor bankowy pozostaje jednym z najmniejszych w Europie. Bez jego wzmocnienia i dynamiczniejszego rozwoju trudno będzie utrzymać tempo inwestycji, które dziś napędzają gospodarkę, wynika z tegorocznej edycji raportu ,,Polska i Europa: inwestycje, bezpieczeństwo, przyszłość” opracowanego przez Związek Banków Polskich.
Premier Donald Tusk na spotkaniu z wyborcami w Pabianicach (26.07.2025) przyznał, że sytuacja finansów publicznych jest zła. Powołując się na wypowiedź prezesa Instytutu Finansów Publicznych dr. Sławomira Dudka premier zauważył, że mamy „szwedzkie wydatki i irlandzkie podatki”.
Z Marcinem Mrowcem, głównym ekonomistą Grant Thornton Polska i koordynatorem makroekonomicznym EKF rozmawialiśmy o raporcie „Makroekonomiczne wyzwania i prognozy dla Polski”, który powstał na podstawie opinii 61 makroekonomistów ankietowanych przez Europejski Kongres Finansowy.
29 kwietnia 2025 roku Rada Ministrów przyjęła „Sprawozdanie z wdrażania Średniookresowego planu budżetowo-strukturalnego na lata 2025–2028” oraz „Wieloletnie założenia makroekonomiczne na lata 2025–2029”. Oba dokumenty wyznaczają ramy dla planowania budżetowego oraz oceny kondycji finansów publicznych. Dokumenty te zastąpiły Wieloletni Plan Finansowy Państwa, który był opracowywany w poprzednich latach.
Jak wskazuje MFW w ostatnim wydaniu raportu World Economic Outlook, choć światowa gospodarka wykazała dużą odporność w okresie pandemii i po wybuchu wojny w Ukrainie, obecne napięcia geopolityczne stanowią poważne zagrożenie dla światowego wzrostu gospodarczego. W ocenie MFW projekcję PKB należy zrewidować dół, zaś procesy dezinflacyjne będą dokonywać się wolniej niż szacowano w styczniu 2025 r. Choć jeszcze niedawno zauważalne były oznaki stabilizacji po burzliwych latach pandemicznych i inflacyjnych, obecna sytuacja geopolityczna – zwłaszcza nowa polityka taryfowa USA – zaburzyła wcześniejsze pozytywne tendencje. Poziom niepewności polityki handlowej pozostaje obecnie najwyższy w historii pomiarów.
Komisja Europejska jak co roku (od 2016 roku) opublikowała dokument Debt Sustainability Monitor. Jego celem jest dostarczenie kompleksowej analizy wyzwań związanych z trwałością długu publicznego w krajach członkowskich Unii Europejskiej. Raport ocenia ryzyka fiskalne w perspektywie krótkoterminowej, średnioterminowej i długoterminowej, uwzględniając różne scenariusze gospodarcze.
Agencja Fitch Ratings potwierdziła w piątek wieczorem długoterminowy rating Polski w walucie obcej na poziomie „A-” z perspektywą stabilną – podała agencja w komunikacie.
Trzy tygodnie po przyjęciu „Średniookresowego planu budżetowo-strukturalnego na lata 2025-2028” rząd zaakceptował nowelizację tegorocznego budżetu, pisze Witold Gadomski.
Kristalina Georgieva, dyrektor zarządzająca Międzynarodowego Funduszu Walutowego wygłosiła przemówienie przed corocznym spotkaniem MFW i Banku Światowego. Powiedziała, że w gospodarce światowej pojawiły się pewne dobre tendencje, przede wszystkim globalny spadek inflacji, któremu nie towarzyszyła recesja. Jednakże szok inflacyjny sprzed kilku lat będzie miał trwałe skutki dla dochodów gospodarstw domowych – stwierdziła.
Utrzymanie obecnego poziomu wydatków bez podniesienia podatków spowoduje przekroczenie poziomu 60% długu w roku 2026, a być może nawet w 2025, jeżeli wzrost gospodarczy lub inflacja będą niższe od przyjętych w założeniach budżetowych, pisze Witold Gadomski.
Zbierane przez Deloitte rynkowe i instytucjonalne prognozy wzrostu PKB wskazują, że w 2024 r. sięgnie on 2,1 proc. w Europie Środkowej i 2,9 proc. w Polsce, a zaledwie 0,3 proc. w Niemczech. Czynniki ryzyka dla prognoz makroekonomicznych koncentrują się głównie wokół stopy inflacji i wpływu sztucznej inteligencji na wydajność pracy, a także zagrożeń geopolitycznych w Ukrainie, Tajwanie i na Bliskim Wschodzie, protekcjonizmu w handlu międzynarodowym oraz niepewnych perspektyw wzrostu w Chinach. W dłuższym okresie otwartą kwestią pozostaje, czy Polska utrzyma tempo wzrostu gospodarczego pozwalające na osiągnięcie poziomu życia krajów Europy Zachodniej – czytamy w komentarzu Zespołu Analiz Ekonomicznych Deloitte na podstawie kwartalnika CE Economic Outlook.
W końcu pierwszego kwartału 2024 r. relacja długu brutto sektora instytucji rządowych i samorządowych do PKB w Unii Europejskiej wyniosła 82% PKB i wzrosła w porównaniu z czwartym kwartałem 2023 roku o 0,5 pkt proc., a w porównaniu z pierwszym kwartałem 2023 roku zmniejszyła się o 1 pkt proc., wynika z danych Eurostatu.
Rząd przyjął sprawozdanie z wykonania budżetu za 2023 rok. W połowie ubiegłego roku budżet został znowelizowany. Limit wydatków został podwyższony z 672,5 mld zł na 693,2 mld zł, prognozę dochodów budżetu zmniejszono z 604,5 mld zł do 601,4 mld zł, a w efekcie planowany deficyt miał sięgnąć nie 68 mld zł, lecz 92 mld zł.
Przyjęty przez rząd i opublikowany we wtorek Wieloletni Plan Finansowy Państwa (WPFP) na lata 2024–2027 przewiduje, że w najbliższych latach dług sektora instytucji rządowych i samorządowych czyli dług publiczny liczony według metodologii unijnej w roku 2026 przekroczy 60% PKB. Nie jest to informacja niespodziewana.
Według analizy S&P Global wysokie deficyty budżetowe państw Europy Środkowo-Wschodniej (CEE) w 2024 roku stanowią jedno z kluczowych zagrożeń dla ich ratingów. Trudna sytuacja fiskalna utrzyma się także w roku 2025.
Agencja Moody’s Investors Service obniżyła swoją perspektywę dla chińskich obligacji skarbowych do negatywnej, utrzymując jednocześnie ich rating na poziomie A1. Według ekspertów władze Chin nadmiernie dotują lokalne samorządy, przez co narasta dług publiczny nie do końca ujawniany. Ryzyko dla stabilności finansowej drugiej co do wielkości gospodarki świata stwarza także rynek nieruchomości, na którym doszło do upadłości kilku dużych deweloperów, pisze Witold Gadomski.
Zdaniem ekspertów Instytutu Finansów Publicznych, utrzymanie długu na dopuszczalnym poziomie odbędzie się za cenę drastycznych cięć wydatków lub podniesienia podatków, o czym odchodzący rząd nie informował, pisze Witold Gadomski.
„Koalicja Obywatelska liczy, że decyzje nowego rządu będą skutkować niższym spreadem papierów skarbowych do rynków bazowych, a rola giełdy w finansowaniu gospodarki się zwiększy” – powiedział Andrzej Domański, poseł elekt, współautor programu gospodarczego Platformy Obywatelskiej, w trakcie wystąpienia na CFA Society Poland Annual Conference.
Agencja Fitch Ratings na kilka dni przed polskimi wyborami oceniła stan polskich finansów. „Wynik nadchodzących wyborów w Polsce pomoże określić, jak szybko poprawi się przejrzystość polityki budżetowej. Nie jest jednak jasne, w jaki sposób następny rząd poradzi sobie ze średnioterminowymi wyzwaniami fiskalnymi” – stwierdzili analitycy agencji, zauważając, że zaproponowany przez rząd Mateusza Morawieckiego budżet na 2024 r. kontynuuje obserwowaną w ostatnich latach tendencję stopniowego, ale trwałego luzowania fiskalnego.
