Świat na opak

Maksymilian Stefański
analityk ekonomiczny

To była jedna z najbardziej żywiołowych konferencji w Davos na przestrzeni ostatnich kilku lat. Bynajmniej nie jest to związane z mnogością interesujących dyskusji, ale bardziej z ciekawością, jakie kolejne granice zostaną przez światowych liderów przekroczone. Ta niepewność i nieprzewidywalność jest również tematem przewodnim badania „Global Risk Report 2026” opracowanego przez Światowe Forum Ekonomiczne. Respondenci negatywnie ocenili zarówno krótko-, jak i długoterminowe perspektywy, przy czym ponad połowa pytanych spodziewa się burzliwych następnych dwóch lat.

„System wielostronnej współpracy znajduje się pod ogromną presją. Spadające zaufanie, malejąca przejrzystość i poszanowanie praworządności, a także nasilający się protekcjonizm zagrażają trwałym stosunkom międzynarodowym, handlowi i inwestycjom oraz zwiększają skłonność do konfliktów. Powstaje kontrowersyjny, wielobiegunowy krajobraz, w którym konfrontacja zastępuje współpracę, a zaufanie – waluta współpracy – traci na wartości” – alarmują eksperci.

Konfrontacja geoekonomiczna została przez ankietowanych sklasyfikowana jako najważniejszy czynnik ryzyka, który może wywołać poważny globalny kryzys w 2026 r. Drugim najczęściej wskazywanym ryzykiem są konflikty zbrojne między państwami, wybrane przez 14% respondentów. Równie istotny wzrost poziomu niepewności związany jest z zagrożeniami gospodarczymi, które to zaliczyły największy wzrost w porównaniu do zeszłorocznego zestawienia.

„Spowolnienie gospodarcze i inflacja awansowały o osiem pozycji, zajmując odpowiednio 11. i 21. miejsce. Podobny wzrost odnotowano w przypadku pęknięcia bańki spekulacyjnej, która awansowała o siedem pozycji, zajmując 18. miejsce” – wskazują analitycy. Z raportu, który brutalnie ukazuje erozję globalnego systemu, płynie jeden komunikat: rok 2026 rozpoczyna erę konkurencji, niestabilności i konfliktów, a konfrontacja geoekonomiczna zagraża podstawom wzajemnie powiązanej światowej gospodarki.

Coś za coś

Aby skutecznie zmienić tę sytuację, niezbędny jest dialog, który niestety coraz częściej zastępowany jest jednostronnymi oświadczeniami mającymi na celu umocnienie pozycji, a nie osiągnięcie realnego postępu. Choć brzmi to kontr-intuicyjnie, jak wynika z raportu „The Global Cooperation Barometer”, stopień globalnej współpracy nie spada, ale istotnie zmienia się jej struktura. „Podczas gdy globalny wielostronny system handlu napotyka rosnące bariery, współpraca między mniejszymi koalicjami krajów utrzymuje się, ponieważ gospodarki nadal dostrzegają wartość współpracy w ramach pragmatycznych partnerstw opartych na ...