Najstarszy bank świata przegrywa walkę o samodzielność

Prezes Monte dei Paschi di Siena Luigi Lovaglio chciał kupić Banco BPM oraz Banca Generali, bank zarządzający majątkiem zamożnych klientów. Łączna wartość ofert, przewidujących zapłatę akcjami, wynosiła 34 mld euro. Powstałaby trzecia wielka grupa bankowa Włoch, konkurująca z Intesą i UniCredit. Realizacja tej strategii miała zablokować ofertę Intesy, wyceniającą MPS na około 33 mld euro.

Akcjonariusze odrzucili ten plan. Podczas czwartkowego walnego zgromadzenia ponad 90% głosów oddano przeciw każdej z dwóch proponowanych akwizycji. Najstarszy działający bank świata może wkrótce stracić samodzielność.

Luigi Lovaglio nie składa broni

Do zatwierdzenia planu potrzebna była większość dwóch trzecich. Lovaglio przegrał, ponieważ Intesę poparli kluczowi inwestorzy – rodzina Caltagirone oraz należący do rodziny Del Vecchio holding Delfin, posiadający 17,6% akcji MPS. Intesa zaoferowała dodatkowe 800 mln euro gotówki pod warunkiem odrzucenia obronnych akwizycji.

Prezes Intesy Carlo Messina zapowiadał wycofanie oferty, gdyby akcjonariusze poparli konkurencyjne zakupy. Głosowanie stało się więc wyborem między dwiema wizjami przyszłości MPS. Lovaglio, który w kwietniu wrócił na stanowisko, przekonuje jednak, że walka o samodzielność banku jeszcze się nie zakończyła.

Historia banku

Historia banku sięga 1472 roku, kiedy w Sienie powstała instytucja udzielająca pożyczek pod zastaw osobom ubogim. Współczesne ambicje ekspansji niemal doprowadziły ją jednak do upadku. Kosztowny zakup Antonvenety, sfinalizowany w 2008 roku, poprzedził wieloletnie problemy finansowe. W 2017 roku państwo uratowało MPS, wydając 5,4 mld euro i obejmując kontrolę nad bankiem.

Rząd nie zamierzał utrzymywać bezterminową kontrolę nad bankiem. W 2021 roku UniCredit negocjował przejęcie wybranych części MPS, lecz rozmowy zakończyły się fiaskiem. Później państwo stopniowo sprzedawało akcje, a restrukturyzacja pod kierownictwem Lovaglia przywróciła bankowi zdolność do ekspansji.

W 2025 roku MPS sam wystąpił jako przejmujący, zdobywając kontrolę nad Mediobancą wbrew stanowisku jej władz. Dzięki tej transakcji stał się pośrednio największym akcjonariuszem ubezpieczyciela Generali. Teraz akcjonariusze odrzucili  pełne połączenie Mediobanki z MPS.

Intesa musi jeszcze uzyskać zgodę antymonopolową, opublikować dokumentację oferty i przekonać akcjonariuszy do oddania akcji. Aby ograniczyć zastrzeżenia dotyczące konkurencji, planuje sprzedać około połowy z 1200 placówek MPS ubezpieczycielowi Unipol, który włączyłby je do sieci BPER Banca – banku komercyjnego z siedzibą w Modenie.

Związkowcy i część drobnych inwestorów obawiają się podziału historycznej instytucji. Ich zdaniem Intesa zatrzyma najcenniejsze aktywa, przede wszystkim Mediobancę i pośredni udział w Generali. Rząd deklaruje neutralność, choć wcześniej wspierał budowę trzeciego bankowego filaru we Włoszech.

Witold Gadomski, publicysta ekonomiczny, od ponad 20 lat pracujący w Gazecie Wyborczej. Autor książki o Leszku Balcerowiczu, współautor Kapitalizm. Fakty i iluzje. Od 2020 roku współpracuje z portalem BANK.pl.