Decydująca połowa dekady

Maksymilian Stefański
analityk ekonomiczny

„Szczyt klimatyczny COP30 w Brazylii mógł być ostatnią szansą na osiągnięcie porozumienia, które ograniczy globalne ocieplenie poniżej katastrofalnego poziomu 1,5°C. Biorąc pod uwagę tylko to kryterium, konferencja ta zakończyła się całkowitą porażką, mimo wszelkich innych postępów, które można by uznać za osiągnięcie” – alarmuje profesor Michael Mann, światowej sławy klimatolog z Uniwersytetu w Pensylwanii. Jak dodaje, państwa naftowe, takie jak Rosja, Arabia Saudyjska, a także (niestety) Stany Zjednoczone, połączyły siły, aby wykorzystać mechanizm „konsensusu” UNFCCC jako broń, przejmując kontrolę nad negocjacjami i blokując wszelkie znaczące zobowiązania.

„Nie można pozwolić, aby niewielka liczba nieuczciwych krajów blokowała postępy reszty świata” – apeluje Mann. Jego zdaniem, jeżeli restrykcyjne podejście do konieczności uzyskania aprobaty wszystkich krajów się nie zmieni, to format szczytu klimatycznego staje się bezzębny, tracąc jakiekolwiek znaczenie. „Cierpliwość większości zagorzałych zwolenników ochrony klimatu szybko się kończy” – wskazuje naukowiec.

Daleko od celu

Niestety, jak wynika z raportu „Emissions Gap Report 2025” opracowanego przez Program ONZ ds. Środowiska szybko kończy się również czas pozwalający zahamować niekorzystne zmiany. „Każdy rok zwłoki sprawia, że droga do osiągnięcia zerowej emisji netto do 2050 r., a następnie ujemnej emisji netto, staje się bardziej stroma, kosztowna i destrukcyjna. […] Każde dodatkowe 0,1°C globalnego ocieplenia wiąże się z eskalacją szkód, strat i niekorzystnych skutków dla zdrowia, które już występują przy obecnym poziomie globalnego ocieplenia” – podkreślają autorzy raportu.

Jak wskazują, w 2024 r. odnotowano wzrost emisji gazów cieplarnianych o 2,3%, to znacznie więcej niż w latach poprzednich (ok. 1,6%). Co więcej, jest on ponad czterokrotnie wyższy od średniej rocznej stopy wzrostu w latach 2010 (0,6%  rocznie) i porównywalny ze wzrostem emisji w latach 2000 (średnio 2,2% rocznie). „Spośród sześciu największych emitentów gazów cieplarnianych tylko Unia Europejska odnotowała spadek emisji w 2024 r.” – zauważają eksperci.

Co jednak gorsze, nowe krajowe plany redukcji emisji ...