Ciemne chmury niepewności regulacyjnej

Kongres Prawa Bankowego to wydarzenie, które od lat stanowi jedno z najważniejszych forów dialogu pomiędzy środowiskiem bankowym, regulatorami, prawnikami oraz wszystkimi uczestnikami rynku finansowego. W tym roku – podczas XII edycji wydarzenia – wśród najbardziej aktualnych i kluczowych dla przyszłości sektora bankowego zagadnień znalazły się kwestie związane z wdrożeniem dyrektywy CCD2 oraz rozporządzenia PSR i walką z transakcjami oszukańczymi, a także z innymi ryzykami prawnymi w sektorze.

– Ochrona konsumenta pozostaje jedną z podstawowych wartości europejskiego porządku prawnego i jednym z fundamentów funkcjonowania rynku finansowego. Wyraźnego podkreślenia wymaga, że ochrona konsumenta i stabilny sektor bankowy nie są wartościami przeciwstawnymi – mówił dr Tadeusz Białek.

Odnosząc się do dyskusji o projekcie ustawy o kredycie konsumenckim, prezes ZBP stwierdził, że ochrona konsumenta nie może prowadzić do destabilizacji rynku ani do tworzenia mechanizmów, które w praktyce stają się źródłem systemowych ryzyk. – Potrzebujemy regulacji, które działają ex ante – które identyfikują ryzyka systemowe i eliminują je na etapie projektowania regulacji, zanim przerodzą się one w zjawiska o charakterze masowym – zauważył.

Dodał, że skupowanie roszczeń przez kancelarie odszkodowawcze nie ma nic wspólnego z ochroną konsumentów. – Dobre prawo to takie, które jest przewidywalne, proporcjonalne i możliwe do stosowania w praktyce – i które buduje zaufanie, zamiast generować spory. Projekt implementujący CCD2 może być właśnie taką regulacją. Ale tylko pod warunkiem, że jej wdrożenie potraktujemy jako wspólne, odpowiedzialne zadanie instytucji państwowych oraz rynku finansowego – podkreślił prezes ZBP.

– Jako sektor jesteśmy gotowi do dialogu na temat ustawy. Jednocześnie oczekujemy regulacji jasnych, proporcjonalnych, możliwych do wdrożenia i odpornych na masowe spory interpretacyjne – zadeklarował dr Tadeusz Białek.

Skuteczna i stabilna implementacja

Dalszą część swojego wystąpienia prezes ZBP poświęcił unijnej regulacji PSR. Stwierdził, że jest to regulacja o kluczowym znaczeniu dla przyszłości rynku płatności, która odpowiada na jedno z najpoważniejszych wyzwań ostatnich lat – gwałtowny wzrost skali transakcji oszukańczych.

– Nowe regulacje – takie jak rozporządzenie PSR – wymagają głębokiego zrozumienia ich celu i logiki. Tylko wtedy możliwa jest ich skuteczna i stabilna implementacja. Dlatego cieszymy się, że ustawodawca unijny skorygował niektóre z rozwiązań przyjętych w PSD2, które budziły jednak wątpliwości interpretacyjne w praktyce krajowej – powiedział dr Tadeusz Białek.

Wskazał również, że nowe regulacje nie powinny prowadzić do zaburzenia równowagi pomiędzy uczestnikami rynku ani do przerzucenia odpowiedzialności w sposób nieproporcjonalny. – Skuteczna walka z oszustwami finansowymi nie może być zadaniem wyłącznie jednego uczestnika systemu – sektora bankowego. Wymaga ona skoordynowanego podejścia – współpracy sektora bankowego, sektora telekomunikacyjnego, a także platform cyfrowych, przy wsparciu regulatora i organów nadzoru – zaznaczył.

Prezes ZBP podkreślił, że również w przypadku PSR sektor bankowy jest gotowy do pełnego zaangażowania w proces wdrożenia nowych regulacji oraz do dalszej współpracy na rzecz ograniczania skali przestępczości finansowej.

W części otwierającej Kongres głos zabrali również przedstawiciele organów istotnych dla sektora finansowego: Tomasz Chróstny, prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, oraz dr Michał Ziemiak, Rzecznik Finansowy.