Najnowsze wydanie miesięcznika BANK dostępne w sklepach i online Sprawdź szczegóły i zapisz się na prenumeratę roczną -20% 
Trzy i pół dekady temu, kiedy powstawał Związek Banków Polskich, polska rzeczywistość, na każdym polu, wyglądała zupełnie inaczej niż dziś. Rynek finansowy, sektor bankowy, a nawet to, jak Polacy na co dzień korzystają ze swoich pieniędzy, doznały w tym czasie iście kopernikańskiego przewrotu.
Od początku transformacji system bankowy stanowił i nadal stanowi w Polsce główne źródło finansowania gospodarki – bez jego sprawnego działania trudno mówić o transferze oszczędności gospodarstw w kapitał dostępny dla firm. Kluczowa część finansowania polskiej gospodarki pochodzi od banków, które w dużej mierze przyczyniają się do wzrostu PKB w Polsce.
W ciągu kilku dekad powstał w Polsce jeden z najnowocześniejszych systemów bankowych na świecie. Od zera. W 1989 r. nie było kapitału, infrastruktury ani przepisów. Byli ludzie, którzy zbudowali jeden z najsprawniejszych sektorów gospodarki.
To Zbigniew Jagiełło, wieloletni prezes PKO BP (2009-2021), promował wizję przekształcenia tradycyjnego banku w instytucję technologiczną z licencją bankową i przedstawiając strategię tego największego polskiego banku, takiego właśnie określenia używał, podkreślając przy tym, jak ważna jest współpraca międzysektorowa i optymalizacja. Na ile udało się stworzyć na naszym rynku takie instytucje technologiczne, które wykorzystują potencjał współpracy z innymi sektorami gospodarki typu ubezpieczenia, zakupy czy inwestycje? Trend jest oczywisty, ale wciąż te usługi są raczej dodatkiem, a nie głównym obszarem działalności polskiego sektora bankowego.
Bankowość spółdzielcza jest jednym z filarów polskiego systemu finansowego – nie tylko ze względu na skalę działalności, lecz przede wszystkim z racji gwarantowania stabilności lokalnych społeczności i systematycznego wspierania gospodarki. W warunkach narastającej niepewności makroekonomicznej, presji fiskalnej oraz eskalacji ryzyk geopolitycznych rola banków lokalnych nabiera wręcz wymiaru systemowego.
Jubileusz Związku Banków Polskich to okazja nie tylko do przypomnienia faktów z historii jednej z najważniejszych organizacji gospodarczych III Rzeczypospolitej, lecz przede wszystkim do refleksji nad znaczeniem instytucjonalnej odpowiedzialności sektora bankowego w procesie transformacji ustrojowej i gospodarczej. ZBP nie był i nie jest zwykłym stowarzyszeniem branżowym. Od początku stanowił element infrastruktury państwa rynkowego – miejsce dialogu, koordynacji i wspólnego działania w interesie gospodarki oraz bezpieczeństwa klientów banków.
Nie byłoby tak nowoczesnej i bezpiecznej bankowości w Polsce, gdyby nie powołano Związku Banków Polskich, dobrowolnej, samorządowej organizacji banków działającej na podstawie ustawy o izbach gospodarczych. Obecnie skupia banki, oddziały instytucji kredytowych i oddziały banków zagranicznych funkcjonujące na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej, utworzone i działające na podstawie prawa polskiego.
Branża płatnicza i bankowa w Polsce jest bardzo innowacyjna i rozwinięta, jednak ta rewolucyjność tak naprawdę to efekt ewolucji. Polacy są otwarci na innowacje płatnicze, co znacznie ułatwia wprowadzanie nowych rewolucyjnych usług i rozwiązań. Każdy kolejny krok, który udaje nam się wykonać, jest właśnie zasługą użytkowników – podkreśla Marta Życińska, dyrektorka generalna Mastercard Polska. Rozmawiał z nią Sławomir Dolecki.
Liczba pań w ścisłym kierownictwie największych komercyjnych banków przez ostatnie dwa lata nieznacznie wzrosła. To zasługa zmian w kierownictwach banków kontrolowanych przez polski rząd.
W dynamicznie zmieniającym się ekosystemie finansowym utrzymanie konkurencyjności wymaga szybszego niż kiedykolwiek wcześniej adaptowania się do nowych warunków. Dlatego, m.in. poprzez konsekwentny rozwój obszaru usług o wartości dodanej (VAS), zapewniamy bankom dostęp do najnowocześniejszych produktów i rozwiązań, które pomagają im dostrzec nowe kierunki działania – mówi Mateusz Oleksy, dyrektor generalny Visa w Polsce. Rozmawiał z nim Paweł Minkina.
Banki oczekują rozwiązań prostych, bezpiecznych i możliwych do łatwej integracji z ich systemami. InterRisk stawia na wysoką jakość obsługi, nowoczesne rozwiązania ubezpieczeniowe oraz partnerskie podejście, które pozwala wspólnie rozwijać ofertę w zakresie bancassurance – podkreśla Piotr Narloch, prezes zarządu InterRisk Towarzystwo Ubezpieczeń S.A. Vienna Insurance Group.
Ostatnie niemal cztery dekady dla sektora finansowego w Polsce to okres intensywnego rozwoju i głębokiej transformacji – od państwowego monopolu do pełnej konkurencyjności, z udziałem zarówno kapitału polskiego (w tym prywatnego), jak i zagranicznego. Równolegle od 1989 r. dynamicznie ewoluowało otoczenie prawno-regulacyjne, w którym funkcjonują banki. Zmiany te były nieodłącznym elementem budowy nowoczesnego systemu finansowego, ale z czasem zaczęły nabierać skali, jakiej wcześniej nie znano.
23 stycznia 2026 r. w Stanach Zjednoczonych opublikowano dokument National Defense Strategy. Już na pierwszej stronie, w memorandum, pojawiają się – zapisane jednym ciągiem i wyróżnione pogrubieniem – trzy hasła: America First. Peace Through Strength. Common Sense. Każde z nich, czytane osobno, brzmi racjonalnie. Trudno kwestionować potrzebę dbania o własny interes. Trudno negować znaczenie siły w świecie rywalizacji. Trudno sprzeciwiać się zdrowemu rozsądkowi.
Budowa cyfrowej gospodarki to nie tylko zmiany w sektorze prywatnym, w tym w bankowości i usługach finansowych, lecz również ciągła digitalizacja administracji publicznej. Pełni ona kluczową rolę infrastrukturalną i regulacyjną, a sprawnie funkcjonujące cyfrowe państwo stanowi jeden z fundamentów rozwoju nowoczesnej gospodarki. Efektem całego procesu – w zamierzeniu teoretycznym – będzie większa efektywność procesów administracyjnych, poprawa jakości usług publicznych oraz znacznie lepsza konkurencyjność całego otoczenia gospodarczego.
Przełom w polskich finansach stał się faktem. W III kw. 2025 r. proporcje logowań przechyliły się miażdżąco na korzyść telefonów, osiągając poziom 91%. Z bankowości mobilnej korzysta już 29 mln Polaków, a dla większości z nich tradycyjny komputer stał się jedynie narzędziem awaryjnym.
Małe i średnie przedsiębiorstwa mają dziś dostęp do kapitału, jakiego kilka lat temu nie było – banki deklarują gotowość do finansowania, gospodarka sygnalizuje potrzebę transformacji, ale przedsiębiorcy wciąż inwestują ostrożnie i raczej na krótki czas. Jeśli chcemy przyspieszyć, trzeba rozwiązać problem nie tyle braku pieniędzy, lecz brak długiego horyzontu – w firmach, bankach i regulacjach.
Z Tadeuszem Woszczyńskim, dyrektorem generalnym Hitachi Europe Ltd. na Europę Środkowo-Wschodnią, rozmawiał Robert Lidke.
Ponad 35 lat temu dostęp do gotówki w Polsce był prosty. Wypłatę odbierało się w kasie zakładowej, często po dłuższym oczekiwaniu i w określonych godzinach. Płatności bezgotówkowe były ciekawostką zza oceanu, a słowo „bankomat” dopiero zaczynało pojawiać się w codziennym języku.
Wyznacznikiem cywilizacji nie są rakiety lecące w kosmos i internet bez granic. Jest nim to, jak państwo i jego instytucje potrafią zbudować gospodarkę dla wszystkich – nie tylko dla tych, którzy bez aplikacji już nie wyobrażają sobie życia, ale również dla najsłabszych – seniorów i osób z niepełnosprawnościami. Czy banki, pędząc za technologią i stając się cyfrową potęgą, pamiętają na co dzień, że są jednym z filarów zaopatrywania społeczeństwa w gotówkę i jedynym sektorem umożliwiającym operacje płatnicze? I wreszcie: czy Europejski Akt o Dostępności (EAA) to dla banków realny obowiązek, czy tylko dodatkowy akt do odhaczenia?
W ciągu 35 lat działalności Związek Banków Polskich (ZBP) wypracował stałą pozycję jako instytucja, która łączy funkcję reprezentacyjną sektora bankowego z rolą centrum edukacji, badań i dialogu publicznego.
